II SAB/Wa 836/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2020 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Dyrektora [...] Szkoły Podstawowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Dyrektor [...] Szkoły Podstawowej dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora [...] Szkoły Podstawowej na rzecz A. C. kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skarżąca, zwana dalej "Wnioskodawcą", reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, zarzuciła bezczynność przy rozpatrywaniu żądania udostępnienia informacji publicznej, zawartego w piśmie z [...] września 2019 r. W skardze wniesiono o zobowiązanie Dyrektora [...] Szkoły Podstawowej [...] w W., prowadzonej przez stowarzyszenie "[...]", zwanego dalej "Dyrektorem", do rozpatrzenia żądania Wnioskodawcy o udzielenia informacji publicznej, oraz stwierdzenie ze bezczynność Szkoły stanowi rażące naruszenie prawa. Uzasadniając skargę wskazano: - przesłanym pocztą elektroniczną pismem Wnioskodawca zwrócił się o udostępnienie następujących informacji publicznych: "1. Umowy z podmiotem/podmiotami zapewniającymi posiłki/sprzedaż posiłków/świadczącymi usługi gastronomiczne dla Szkoły w latach 2017-2019. 2. Regulamin samorządu uczniowskiego i innych organów demokracji szkolnej, o których mowa w par. 5 Statutu. 3. W jaki sposób zorganizowane są szatnie oraz korzystanie z nich do przebrania się na zajęcia W-F? Czy jest regulamin określający sposób korzystania z szatni i przechowywania plecaków w czasie lekcji W-F? Jeśli tak, proszę o przesłanie.", - podmiot realizujący zadania publiczne - świadczący usługi edukacyjne - należy do zobowiązanych do udzielania informacji publicznej, na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429), zwanej dalej "ustawą o informacji", - wniosek dotyczył informacji publicznej; chodziło bowiem o funkcjonowanie podmiotu zobowiązanego i zasad jego funkcjonowania, - na dzień wniesienia skargi (datowana [...] listopada 2019 roku) Dyrektor nie udzielił Wnioskodawcy żadnej odpowiedzi na wniosek. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o umorzenie postępowania oraz stwierdzenie, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Wskazano: - Wnioskodawca wystąpił za pomocą poczty elektronicznej, o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej działalności szkoły – zapytanie przesłane [...] września 2019 r., - pełną odpowiedź na pytania udzielono Wnioskodawcy [...] listopada 2019 r. - z 36-dniowym przekroczeniem terminu, wynikającego z art. 13 ust. 1 ustawy o informacji, - w chwili przekazywania skargi do sądu administracyjnego stan bezczynności już ustał; zgodnie z art. 161 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania m. in. gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe; w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że taka sytuacja zachodzi w przypadku skargi opartej na art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (skargi na bezczynność), gdy organ - po wniesieniu skargi - dokona czynności, której domagał się skarżący; nie można bowiem zobowiązać organu do realizacji czynności, która została w chwili orzekania już dokonana, nawet jeśli jest przekroczony termin przewidziany do jej dokonania; przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest bowiem stan z chwili orzekania przez sąd administracyjny; wobec tego dokonanie czynności do tego momentu czyni postępowanie w sprawie bezczynności bezprzedmiotowym, - taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie; odpowiedź na wniosek i udostępnienie informacji w żądanym zakresie nastąpiło niezwłocznie po wniesieniu skargi, - orzekając w sprawie skargi na bezczynność Sąd ma obowiązek stwierdzić, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w niniejszej sprawie wniosek złożono [...] września 2019 r. w późnych godzinach wieczornych, a odpowiedź wysłano [...] listopada 2019 r.; mimo niewątpliwego uchybienia terminowi, określonemu w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, naruszenie wskazanego przepisu nie miało charakteru rażącego; w istocie bowiem wniosek rozpatrzono wyczerpująco w terminie 7 tygodni. Do odpowiedzi na skargę załączono kopie przesłanego Wnioskodawcy pisma. Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Wskazane reguły odnoszą się odpowiednio do innych podmiotów, obowiązanych do podjęcia określonych czynności, gdy zaniechania w danym zakresie mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, wobec treści regulacji szczególnych. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni. W terminie tym, obowiązany do udzielenia informacji, powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy zostanie ona udostępniona - nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji). Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W judykaturze ukształtował się pogląd, że gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie informacji objętej pojęciem publiczna, bądź organ nie dysponuje w ogóle żądaną informacją, powiadamia się o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., o sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny, w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, od którego żądano informacji. W rozpatrywanym przypadku poza sporem jest stan faktyczny gdzie - po skierowaniu konkretnych pytań przez Wnioskodawcę [...] września 2019 r. - jakiejkolwiek odpowiedzi udzielono dopiero pismem z [...] listopada 2019 r. Dyrektor nie kwestionuje przy tym nawet, że szkoła jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o informacji. Realizuje bowiem zadania publiczne, w zakresie oświaty. W takiej sytuacji bezspornie uchybiono obowiązkowi udzielenia informacji w terminie 14 dni, bądź wskazania w danym czasie, że zostanie ona udostępniona w terminie 60 dni - wedle zasad art. 13 ustawy o informacji. Wbrew wywodom odpowiedzi na skargę, samo udzielenie odpowiedzi, nie czyni natomiast bezprzedmiotowym rozpatrywania zainicjowanej skargą sprawy w kontekście ustalenia przez Sąd, czy - na dzień wnoszenia skargi - obowiązany pozostawał w bezczynności oraz oceny, czy miała ona charakter rażącego naruszenia prawa. Zamyka to możliwość umorzenia postępowania sądowego wedle wniosku Dyrektora. Przedmiotem badania – co do meritum - jest bowiem okres do dnia wniesienia skargi. Skoro bezczynność w danej sprawie wystąpiła, obowiązkiem Sądu było potwierdzenie tego w treści orzeczenia. Sąd miał przy tym na uwadze, że maksymalny termin udostępnienia informacji publicznej określono - z woli prawodawcy – na 60 dni. Na dzień wniesienia skargi przez Wnioskodawcę nie został on przekroczony. Sąd mógł więc zbadać wyłącznie, czy sprostano obowiązkowi poinformowania Wnioskodawcy, że jego żądanie nie zostanie załatwione w terminie 14 dni. Uchybienia tej powinności przez Szkołę nie sposób kwalifikować jako rażące naruszenie prawa. Zwłaszcza gdy - wobec wpływu skargi - Szkoła podjęła konkretne czynności, rozpatrując podanie Wnioskodawcy. Udzielono mu określonej odpowiedź bez uchybienia terminu, określonego w art. 13 ust. 2 ustawy o informacji. Gdy chodzi natomiast o ocenę przez Sąd, czy żądanie Wnioskodawcy uwzględniono w pełnym zakresie byłaby ona przedwczesna. Skargę wniesiono bowiem jeszcze przed ostatecznym terminem przewidzianym na udzielenie odpowiedzi, gdy równocześnie jeszcze tego nie uczyniono. W takiej sytuacji ocena w sprawie zainicjowanej dana skargą, czy udzielona wobec żądania Wnioskodawcy odpowiedź jest wyczerpująca otworzyłaby możliwość niejako prewencyjnego kwestionowania bezczynności - jeszcze przed upływem terminu gdy dane działanie powinno zostać zrealizowane. Zajecie przez Sąd stanowiska, czy udostępniona informacja realizuje w pełni żądanie Wnioskodawcy byłoby przedwczesne. W tym zakresie sprawa nie może być rozpatrzona w tym postępowaniu. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 - 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji – w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie pełnomocnika Wnioskodawcy w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł. ----------------------- 5