II SAB/Wa 788/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę

W wiadomości elektronicznej z [...] maja 2025 r., przesłanej na adres poczty elektronicznej Sądu Apelacyjnego w [...] (dalej: "SA"), a zatytułowanej: "Handel ludźmi w SA w [...]- zapytanie publiczne", M.J. (dalej: "skarżący") domagał się udostępnienia informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1) w ilu postępowaniach prywatnych i urzędowych od 1 stycznia 2018 r. każdomiesięcznie, mimo zasady ustrojowej i jej obligatoryjności, nie zastosowano Systemu Losowego Przydziału Spraw (dalej: "SLPS") w sprawach, gdzie przydział terytorialny był nieuprawniony, gdyż sędzia nie znał wcześniej stron i prowadzono w drugiej instancji sprawy mimo braku SLPS w pierwszej instancji i/lub sprawie o kontakty? 2) w ilu z ww. spraw wyrażono zgodę na wyjazd dziecka za granicę w ramach zabezpieczenia? 3) w ilu z ww. spraw uniemożliwiono swobodny kontakt rodzica lub nakazano kontakty z kuratorem w ramach zabezpieczenia? W odniesieniu do powyższych pytań skarżący zażądał we wniosku podania - z rozbiciem na miesiące dla lat 2018-2025 - oprócz liczby spraw, także ich sygnatury, nazwiska sędziego i nazwiska adwokata i/lub radcy z urzędu. Dodał też, że udzielenie żądanej informacji ma nastąpić "w trybie pilnym trzech dni". W odpowiedzi na wniosek, w dniu 13 czerwca 2025 r., również drogą elektroniczną, poinformowano skarżącego, iż SA nie rozdziela spraw ze względu na przydział terytorialny, wszystkie sprawy są poddawane losowaniu w systemie SLPS. Zadaniem SA jest rozpoznanie złożonego środka odwołania w kontekście orzeczenia wydanego przez Sąd pierwszej instancji, nie prowadzi on kontroli, zestawień i statystyk przydziału spraw w sądach pierwszej instancji. Tej odpowiedzi, na polecenie Wiceprezesa SA, udzielił pracownik SA - starszy inspektor w Samodzielnej Sekcji ds. informacji i komunikacji. W kolejnej wiadomości elektronicznej z 16 czerwca 2025 r. skarżący zakwestionował uprawnienie pracownika SA do udzielenia odpowiedzi na jego wniosek informacyjny, uznając, że odmówiono mu odpowiedzi na zapytanie publiczne. Natomiast pismem z 4 sierpnia 2025 r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Apelacyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez SA postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku dostępowego z [...] maja 2025 r., podnosząc, iż nie udzielono mu odpowiedzi na ww. wniosek. Wskazał, że po 1 stycznia 2018 r. w sprawach o kontakty i związanych z nimi sprawach rozwodowych nie stosowano SLPS, co - według skarżącego - "miało charakter handlu ludźmi". Jednocześnie skarżący domagał się przyznania mu kwoty 20.000 zł. W odpowiedzi na skargę Prezes SA (dalej też: "organ") wniósł o oddalenie skargi w całości jako oczywiście bezzasadnej, żądając dopuszczenia dowodu z dokumentu w postaci wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] maja 2025 r., sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem, celem wykazania motywów (pobudek) występowania przez skarżącego z wnioskiem (wnioskami) w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej "u.d.i.p.") dla realizacji własnego (prywatnego) interesu. Organ zwrócił uwagę na charakter pism skarżącego, które de facto są pomówieniami mogącymi poniżyć SA w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla sprawowania wymiaru sprawiedliwości czy wykonywania zadań z zakresu ochrony prawnej. Prezes SA stwierdził, iż skarżący nie może pogodzić się z ustaleniami i rozstrzygnięciem w jego sprawie rozwodowej, dlatego - korzystając z trybu informacji publicznej - usiłuje wymusić na Sądach przyznanie, że doszło do procedowania niezgodnie z prawem, czemu organ wyraźnie zaprzecza. Skarżący pozwał Skarb Państwa - Prezesa SA, a sprawa ta zakończyła się w pierwszej instancji wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z [...] maja 2025 r., sygn. akt [...], oddalającym powództwo (wyrok nie jest prawomocny). W kwestii zarzutu skargi, organ podkreślił, iż udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek w dniu 13 czerwca 2025 r. Prezes SA uznał, że działania skarżącego (złożenie w krótkim czasie kilkudziesięciu wniosków dostępowych na własne potrzeby, co wynika wprost z treści skargi) noszą cechy nadużycia prawa do informacji publicznej i mają na celu zakłócenie funkcjonowania organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy odnotować, że art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: "p.p.s.a.") przewiduje możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Jak stanowi art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W świetle art. 21 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się p.p.s.a. Powyższy przepis, odsyłając do stosowania p.p.s.a., określa właściwość rzeczową sądów administracyjnych do rozpatrywania skarg nie tylko na decyzje odmawiające udostępnienia informacji publicznej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ale i bezczynność podmiotu obowiązanego do jej udostępnienia, jak również przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Skarga podlega oddaleniu jako nieuzasadniona. Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest opieszałością i nieskutecznością. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy formalnie organowi nie można postawić zarzutu niepodejmowania czynności w sprawie, jednakże nieefektywne wykonywanie tych czynności prowadzi w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, tak jak skarga na bezczynność organu, ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola sądu administracyjnego zmierza do ustalenia, czy istotnie organ postępowanie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go czynnością materialno-techniczną bądź decyzją. U.d.i.p. znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest zakres podmiotowy i przedmiotowy tej ustawy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), a zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Prezes SA - jako organ władzy publicznej - jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej (vide art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Stanowisko to znajduje potwierdzenie w jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA": z 24 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7467/21; z 7 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 1174/23 i z 26 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 1192/24 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Także nie jest sporna kwalifikacja przedmiotu wniosku skarżącego z 30 maja 2025 r. jako informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy. W art. 6 u.d.i.p. został zawarty przykładowy katalog informacji o walorze publicznym. Treść wniosku dostępowego skarżącego z 30 maja 2025 r. wskazuje, iż skarżący ubiegał się o pozyskanie informacji o liczbie i sygnaturach spraw (zawisłych w SA w latach 2018-2025 w rozbiciu na poszczególne miesiące ww. okresu), w których nie stosowano SLPS, a "przydział terytorialny był nieuprawniony". Domagał się wskazania nazwiska sędziego sprawozdawcy w tych sprawach oraz nazwiska adwokata i/lub radcy z urzędu, jak również wyszczególnienia spraw, w których w ramach zabezpieczenia: wyrażono zgodę na wyjazd dziecka za granicę, uniemożliwiono swobodny kontakt rodzica lub nakazano kontakty z kuratorem. W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, przedmiot wniosku stanowi informację publiczną o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (vide art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e u.d.i.p.). W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Z kolei stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W rozpoznawanej sprawie organ odpowiedział 13 czerwca 2025 r. na wniosek informacyjny skarżącego z 30 maja 2025 r., czyli zachował termin przewidziany w cyt. wyż. przepisie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Z treści tej odpowiedzi jasno wynika, że nie ma spraw spełniających kryteria podane przez skarżącego we wniosku, gdyż SA nie rozdziela spraw ze względu na przydział terytorialny, zaś wszystkie sprawy są poddawane losowaniu w systemie SLPS. Tutejszy Sąd nie ma żadnych podstaw, aby kwestionować stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na wniosek dostępowy. Skoro Prezes SA udzielił skarżącemu adekwatnej odpowiedzi na wniosek z 30 maja 2025 r., to nie można skutecznie zarzucić organowi przewlekłości w rozpoznaniu tego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględnił zgłoszonego przez Prezesa SA (w odpowiedzi na skargę) żądania w zakresie dopuszczenia dowodu z wyroku rozwodowego skarżącego. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje, iż sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dla odkodowania pojęcia informacji publicznej nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, który jest podmiotem publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej (także w powiązaniu z kategorią "sprawy własnej"), ani cel i motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca nie musi wykazywać, w jakim celu żądana informacja publiczna jest mu potrzebna. Jedynie w przypadku żądania dotyczącego udzielenia informacji publicznej przetworzonej konieczne jest wykazanie, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (vide art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). W judykaturze wielokrotnie akcentowano, iż klasyfikacja informacji – czy jest ona publiczna czy nie – nie zależy od celu jej uzyskania bądź sposobu wykorzystania. Dany fakt lub wiedza albo jest informacją publiczną albo takiej cechy nie posiada (vide wyroki NSA: z 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 548/21; z 20 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 833/19 i z 2 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2160/17). Znajomość motywów, jakimi kieruje się podmiot ubiegający się o udzielenie mu informacji publicznej, jest istotna przy diagnozowaniu nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej, przy czym wyjaśnić trzeba - odnosząc się zarazem do stanowiska Prezesa SA o nadużywaniu przez skarżącego prawa do informacji publicznej - że w świetle ugruntowanego orzecznictwa NSA, odmowa udostępnienia informacji publicznej w wypadku nadużywania przez wnioskodawcę publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej powinna nastąpić poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 u.d.i.p. (vide wyroki NSA: z 12 lipca 2024 r., sygn. akt. III OSK 2604/23; z 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt III OSK 3136/23; z 2 października 2024 r., sygn. akt III OSK 92/23 oraz z 10 października 2024 r., sygn. akt: III OSK 89/24, III OSK 1087/24 i III OSK 311/24). W konsekwencji ewentualne nadużycie tego prawa nie podlega badaniu w postępowaniu zainicjowanym skargą na bezczynność czy - jak w przedmiotowej sprawie - skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.