II SAB/Wa 759/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2026 r. sprawy ze skargi O. P. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę

W załączeniu do wiadomości elektronicznej z 25 lipca 2025 r. O. P. - radna dzielnicy [...] (dalej: "skarżąca") przesłała skan wniosku dostępowego z ww. daty, skierowanego do Biura Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu [...], o następującej treści: "W trybie dostępu do ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz w wykonaniu mandatu radnego wnoszę o przekazanie treści zawiadomienia jakie skierowało Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego w 2025 roku do Policji/Prokuratury a dotyczącego domniemanego czynu z art. 231 par 1 KK na terenie Dzielnicy [...]. Proszę o odpowiedź w formie elektronicznej skierowanej na adres: [...]". W odpowiedzi na powyższy wniosek informacyjny, pismem z 30 lipca 2025 r., Prezydent [...] (dalej: "Prezydent", "organ") poinformował skarżącą, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."). Potwierdził to m.in. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") w wyroku z 25 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1399/15, w którym stwierdzono, iż przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 46 ze zm.; dalej: "k.p.k."), kompleksowo normujące kwestie dostępu do akt w trakcie trwającego postępowania przygotowawczego, wyłączają w tym zakresie stosowanie trybu i formy z u.d.i.p. (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca ponowiła wniosek dostępowy do organu w dniu 1 sierpnia 2025 r. (pismem z 31 lipca 2025 r.). Natomiast w piśmie z 5 sierpnia 2025 r. Prezydent podtrzymał swoje stanowisko. W skardze z 6 sierpnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta w rozpoznaniu powołanego na wstępie wniosku skarżąca podkreśliła, że nie żąda wglądu w akta karne postępowania przygotowawczego, tylko oczekuje poinformowania o treści pisma, któremu nie nadano klauzuli tajności, a które skierował urząd publiczny do innego urzędu publicznego. Jest to zatem dokument spełniający opisane w u.d.i.p. kryteria informacji publicznej, niepodlegający żadnym ograniczeniem w zakresie udostępnienia, dlatego odmowa udzielenia informacji nie jest uzasadniona. W odpowiedzi na skargę (pismo organu z 20 sierpnia 2025 r.) Prezydent zaakcentował, iż nie wydał decyzji odmownej, lecz na etapie analizy wniosku informacyjnego ustalił, że objęta nim informacja nie podlega udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Tak więc w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania u.d.i.p., o czym skarżąca została poinformowana pisemnie, bowiem jest to czynność materialno-techniczna. W ocenie organu, wobec ustalenia, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., brak było podstaw do wydania decyzji odmownej, a tym samym Prezydent nie pozostaje w bezczynności. Zdaniem organu, będące przedmiotem wniosku informacyjnego, zawiadomienie, jakie Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego w 2025 r. skierowało do Policji/Prokuratury, dotyczące domniemanego czynu z art. 231 § 1 kk na terenie dzielnicy [...], stanowi pismo inicjujące postępowanie karne - przygotowawcze i jako takie wchodzi w skład akt toczącego się postępowania przygotowawczego. Zasady, tryb oraz formę dostępu do tych akt regulują art. 156 § 5 i § 5a oraz art. 321 k.p.k. Zgodnie z tymi przepisami, w toku postępowania przygotowawczego, to jest aż do momentu wniesienia aktu oskarżenia, wgląd do akt wymaga zgody prowadzącego postępowanie. Obrońca i podejrzany mają prawo do przejrzenia akt sprawy przed końcowym zaznajomieniem ich z materiałami postępowania. Prezydent zaaprobował prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądy, w myśl których przepisy k.p.k. w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie trwającego postępowania przygotowawczego, wyłączając w tym zakresie stosowanie trybu i formy z u.d.i.p. Organ podsumował, że wniosek informacyjny skarżącej to próba uzyskania informacji, do których dostęp jest reglamentowany w innym postępowaniu, zatem w istocie stanowi obejście bardziej restrykcyjnych przepisów regulujących zasady, tryb i formę udostępniania akt karnych, a nie temu ma służyć u.d.i.p. Nadto nie można tracić z pola widzenia faktu, iż skarżąca - radna Dzielnicy [...] w istocie występuje we własnej sprawie, gdyż zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa dotyczy właśnie jej działań. Nie ma przeszkód prawnych, aby skarżąca wystąpiła o dostęp do akt postępowania przygotowawczego w procedurze karnej. Jedyną przyczyną tego, że skarżąca nie może zapoznać się z wnioskowanym pismem, jest ograniczenie dostępu do akt sprawy przygotowawczej, ale w takim przypadku uzyskanie dostępu do żądanej informacji z pominięciem przepisów k.p.k. stanowiłoby ich obejście, co jest sprzeczne z celem u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a"). Pierwszy z ww. przepisów stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ – będąc w posiadaniu żądanej informacji – nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jeżeli podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie podjął wymaganej przepisami u.d.i.p. czynności w danej sprawie, to dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia powód, z uwagi na który to nie nastąpiło. Dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż Prezydent - jako organ władzy publicznej - jest obowiązany do udostępniania informacji publicznej w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Sporny między stronami postępowania jest tryb dostępu do wnioskowanej informacji stanowiącej zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa: czy należy udostępnić je w trybie u.d.i.p. - jak domaga się tego skarżąca, czy właściwy jest tryb dostępu przewidziany w procedurze karnej - jak uważa Prezydent, podając w odpowiedzi na skargę, że objęte wnioskiem zawiadomienie dotyczy działań skarżącej oraz zainicjowało ono postępowanie karne, przez co stanowi dokument z akt sprawy karnej. Sąd w składzie tu orzekającym zapoznał się z niepodlegającym udostępnieniu skarżącej żądanym przez nią dokumentem i w rezultacie stwierdza, iż w sporze tym należy przyznać rację organowi. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przepis ten pozwala na wyodrębnienie dwóch grup informacji: podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w u.d.i.p. oraz takich, które ujawnia się na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. W przypadku kolizji, przepisy zawarte w ustawach odrębnych mają pierwszeństwo i wyłączają stosowanie u.d.i.p. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany zawiadamia jedynie wnioskodawcę pismem, że żądana informacja nie może być udostępniona w trybie przewidzianym w u.d.i.p. Przeglądanie akt sprawy karnej oraz sporządzanie odpisów i kserokopii z tych akt normują przepisy art. 156 k.p.k. I tak stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie (§ 1). Na wniosek oskarżonego lub jego obrońcy wydaje się odpłatnie kopie dokumentów z akt sprawy. Kopie takie wydaje się odpłatnie, na wniosek, również innym stronom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym. Zarządzenie w przedmiocie wniosku może wydać również referendarz sądowy. Od kopii wykonanej samodzielnie nie pobiera się opłaty (§ 2). Prezes sądu lub referendarz sądowy może w razie uzasadnionej potrzeby zarządzić wydanie odpłatnie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy (§ 3). Jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne", przeglądanie akt, sporządzanie odpisów i kopii odbywa się z zachowaniem rygorów określonych przez prezesa sądu lub sąd. Uwierzytelnionych odpisów i kopii nie wydaje się, chyba że ustawa stanowi inaczej (§ 4). Jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej (§ 5). W razie złożenia w toku postępowania przygotowawczego wniosku o zastosowanie albo przedłużenie tymczasowego aresztowania podejrzanemu i jego obrońcy udostępnia się niezwłocznie akta sprawy w części zawierającej treść dowodów dołączonych do wniosku, z wyłączeniem dowodów z zeznań świadków, o których mowa w art. 250 § 2b (§ 5a). Przepis § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego (§ 5b). Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty za wydanie kopii dokumentów oraz uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, mając na uwadze koszt wykonania takich kopii i odpisów (§ 6). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, wedle którego przepisy k.p.k. w sposób kompleksowy regulują kwestie dostępu do akt w postępowaniu karnym, w tym także do poszczególnych dokumentów w nich zawartych (ich postaci). Zatem cytowane wyżej przepisy k.p.k. stanowią te "przepisy innych ustaw", o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej. W konsekwencji nawet jeżeli osoba zainteresowana domaga się wydania konkretnych dokumentów z akt sprawy karnej, to choćby miały one status informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, również w tym zakresie zasady ich udostępniania uregulowane są przepisami k.p.k. (vide postanowienie NSA z 29 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 2154/11; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13; wyroki NSA z 21 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2305/22 i z 10 października 2025 r., sygn. akt III OSK 713/25). W kontrolowanej przez tutejszy Sąd sprawie Prezydent prawidłowo przyjął, iż przedmiot wniosku dostępowego skarżącej z [...] lipca 2025 r. (czyli zawiadomienie będące dokumentem z akt sprawy karnej) nie stanowi informacji podlegającej udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Wobec powyższego, organ - udzielając skarżącej odpowiedzi na jej wniosek informacyjny pismem z 30 lipca 2025 r., tj. z zachowaniem 14-dniowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - nie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu tego wniosku. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.