II SAB/Wa 65/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Przemysław Szustakiewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2017 r. sprawy ze skargi J. M. i K. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących J. M. i K. M. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania;

J.M. oraz K.M., działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, złożyli skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżących z dnia [...] października 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez ich niezastosowanie, pomimo że objęte żądaniem wniosku dane stanowią informacje publiczne w rozumieniu ww. ustawy. W skardze wnieśli m.in. o: • zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2016 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku z aktami sprawy; • zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania i kosztów zastępstwa według norm przepisanych oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa; • przyznanie skarżącym od organu sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wskazali, że pismem z dnia [...] października 2016 r. wnieśli do organu o udostępnienie informacji publicznej, poprzez udzielenie informacji publicznej w zakresie określonym pkt 1-4 petitum przedmiotowego wniosku. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazali, że sprawa dotyczy wypłaty przez organ ze środków publicznych odszkodowania Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "[...] " z siedzibą w [...]. Organ pozostawił jednak przedmiotowy wniosek bez odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że w dniu [...] października 2016 r. wpłynął wniosek skarżących o udzielenie odpowiedzi na kilka pytań, w tym informacji, czy SMB "[...] " wystąpiła z wnioskiem o wypłatę odszkodowania z tytułu niedostarczenia lokalu socjalnego Państwu [...], czy Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] udzielił odpowiedzi na wniosek o wypłatę odszkodowania, czy Urząd [...] wypłacił kwotę pieniężną na rzecz SMB "[...] " za lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] z tytułu odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego za lata 2003-2014. W aktach sprawy znajdują się dokumenty związane z wystosowaniem do Prezydenta [...] przez SMB "[...] " wezwań do zapłaty. Pismem z dnia [...] października 2016 r. organ przekazał do skarżących odpowiedź w zakresie wyjaśnienia okoliczności wypłaty odszkodowania wraz z informacją o możliwości wglądu i zapoznania się z aktami sprawy. Z możliwości tej pełnomocnik strony skorzystał w dniach [...] lutego 2017 r. oraz [...] lutego 2017 r., wykonując ich fotokopie. W tej sytuacji skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga na bezczynność jest bezprzedmiotowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764), dalej jako "udip", każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Natomiast w przepisie art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, ustawodawca dokonał przykładowego wyliczenia informacji, mających przymiot informacji publicznych. Uwzględniając powyższe, w orzecznictwie przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej, przez którą rozumie się każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Bliższa analiza art. 6 udip wskazuje, że wnioskiem może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, Lex nr 1264728). Stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 i 3 udip, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności (...) organy samorządów gospodarczych i zawodowych (pkt 2), będące w posiadaniu takich informacji. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że Prezydent [...], jako organ administracji publicznej, jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 11a pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.). Natomiast żądana informacja, w postaci informacji o wypłacie przez Urząd [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" odszkodowania z tytułu niedostarczenia przez gminę lokalu zastępczego, stanowi informację publiczną, wobec brzmienia art. 6 ust. 1 pkt 5 udip, który stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna dotycząca majątku publicznego, w szczególności o ciężarach publicznych (lit. h). W świetle utrwalonego w orzecznictwie i doktrynie poglądu, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, a czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wynika z przeświadczenia, że dany akt w ogóle nie powinien zostać podjęty, a czynność nie powinna zostać dokonana. Stosownie do przepisu art. 13 ust. 1 udip, udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Organ w odpowiedzi na skargę twierdzi, że skarżący w odpowiedzi na swój wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] października 2016 r. otrzymali odpowiedź z dnia [...] października 2016 r. Jednak twierdzenia organu należy uznać za gołosłowne, ponieważ w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia ww. pisma. W piśmie z dnia [...] maja 2017 r., będącym wykonaniem wezwania Sądu, organ wprost wskazał, że nie posiada dowodu doręczenia odpowiedzi organu. Uznać należy, że organ nie doręczył skarżącym odpowiedzi na ich wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a więc milcząc wobec wniosku skarżących o udostępnienie informacji publicznej, organ w dacie wniesienia skargi na bezczynność do Sądu, pozostawał w bezczynności. Jednocześnie w ocenie Sądu bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie wynikała bowiem z lekceważącego stosunku do złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ale z pewnego braku rozeznania co do wysłania odpowiedzi. Organ bowiem sformułował odpowiedź na wniosek skarżących, przy czym była ona zgodna z ich wnioskiem, ale nie doręczył jej. Zdaniem Sądu, wymieniona kwalifikowana forma bezczynności winna być zarezerwowana do sytuacji oczywistych, niebudzących wątpliwości i niedających się usprawiedliwiać w żaden sposób. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących o zasądzenie na ich rzecz sumy pieniężnej. Przypomnieć bowiem należy, że zgodnie z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r, poz. 718 ze zm.), Sąd administracyjny może orzec o tym zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony. Nie ulega wątpliwości, że wspomniana kara jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco - represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować swoich prawnych obowiązków, a nadto strona była postawiona w szczególnie niekorzystnej sytuacji lub była traktowań w sposób wyjątkowo niesprawiedliwy – tak, że działania organu można byłoby uznać za celową złośliwość wobec niej. Sąd bierze przy tym pod uwagę charakter stwierdzonych uchybień oraz przyczyny "usprawiedliwiające" stan bezczynności. W przekonaniu Sądu, zarówno wskazane wcześniej okoliczności, które doprowadziły do bezczynności organu, jak i czas istnienia tego stanu, nie uzasadniają nałożenia na organ grzywny. Jednocześnie, w ocenie Sądu, nie sposób mówić o uzasadnionej obawie co do tego, że w przyszłości Prezydent [...] nie będzie honorował swoich obowiązków, a działania organu nie mały charakteru swego rodzaju złośliwości wobec strony. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 oraz 1a P.p.s.a, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Sąd orzekł o kosztach postępowania (pkt 3 sentencji), na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a., na które składają się koszty zastępstwa procesowego (480 zł) i uiszczonej opłaty skarbowej (17 zł) od pełnomocnictwa, oraz koszty wpisu sądowego (100 zł), uwzględniając fakt korzystania przez skarżącego z pomocy prawnej (adwokata). W odniesieniu do wysokości kosztów zastępstwa prawnego Sąd wziął pod uwagę, aktualne w dniu złożenia skargi, jak i w dacie orzekania w przedmiotowej sprawie, stawki oraz zasady ustalania opłat wynikające z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), tj. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c.