II SAB/Wa 531/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. C. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o odmowie wyłączenia stosowania przepisów 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

J. C. (dalej: "Strona"; "Skarżący") wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2023r. działając w trybie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym") wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwanego dalej także: "Organ") o wyłączenie w stosunku do niego stosowania art. 15c i 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (data wpływu do Organu – [...].04.2023r.) Pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. Organ poinformował Stronę, że rozpatrzenie wniosku w podstawowym terminie przewidzianym ustawą nie jest możliwe z uwagi na konieczność podjęcia dodatkowych czynności, tj. wystąpienia z zapytaniami do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW oraz do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz do formacji, w której Strona pełniła służbę. W związku z tym, na podstawie art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm. - zwanej dalej "K.p.a."), Organ przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] października 2023 r. Równocześnie w tym samym dniu, tj. [...] kwietnia 2023 r. Organ wystąpił do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o przekazanie informacji, czy Skarżący ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie oraz podanie, jakie okresy pracy i służby w jakich formacjach stanowią podstawę powyższego świadczenia. Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA odpowiedział na wezwanie organu pismem z dnia [...] maja 2023 r., w którym poinformował, że Strona posiada prawo do policyjnej emerytury nr [...], która jest wypłacana oraz podano wszystkie okresy zatrudnienia/służby oraz, w szczególności, że Wnioskodawca został zwolniony ze służby w policji [...].01.2017r. a także, że J. C. złożył odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych od decyzji z dnia [...] sierpnia 2017r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury. Jednocześnie dyrektor ZER MSWiA do przedmiotowego pisma dołączył wydaną na podstawie na podstawie art. 15c w związku z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym wskazaną wyżej decyzję o ponownym ustaleniu wysokości emerytury z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz informację IPN o przebiegu służby na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b ustawy. O przekazaniu tych informacji Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA poinformował Skarżącego. Pismem z dnia [...] czerwca 2023r. Organ wystąpił do Prezesa IPN z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby Skarżącego do dnia 31 lipca 1990 r., w szczególności w zakresie okresów służby, nazwy formacji, jednostek organizacyjnych, komórek organizacyjnych, zajmowanych stanowisk, pełnionych funkcji, także o przekazanie informacji pozwalających na ocenę ustawowego wymogu rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków od 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, a pismem z dnia [...] czerwca 2023r. - do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem o udzielenie informacji na temat rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków Strony po dniu 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia oraz zajmowanych stanowisk służbowych wraz z opiniami służbowymi a także wyrażenie przez Komendanta GP opinii czy w jego ocenie strona wykonywała zadania i obowiązki w podanym okresie w sposób rzetelny. W odpowiedzi na powyższe pisma, Prezes IPN przy piśmie z dnia [...] czerwca 2023r. przesłał w załączeniu karty ewidencyjne funkcjonariusza oraz karty ewidencyjne pracownika BOR, podkreślając, że są to jedyne dokumenty znalezione w zasobie archiwalnym IPN potwierdzające przebieg służby za wskazany okres. Pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. Strona wystąpiła z ponagleniem do Organu o niezwłoczne rozpatrzenie jej wniosku z zachowaniem zasad określonych w przepisach K.p.a. W dniu [...] lipca 2023r. Skarżący, za pośrednictwem Organu, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Organu, wnosząc o zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania decyzji będącej odpowiedzią na jego wniosek – w terminie miesiąca ora zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniósł, że postępowanie w jego sprawie, zgodnie z przepisami K.p.a., powinno być zakończone bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w dniu 13 maja 2023r., a w przypadku "szczególnych komplikacji, nie później niż w dniu 13 czerwca 2023r., tj. w terminach określonych w art. 35 § 1 i 3 K.p.a." Organ pomimo upływu tych terminów i ponaglenia w sprawie nie załatwił jej merytorycznie, gdyż do dnia złożenia nie otrzymał żadnej decyzji "będącej odpowiedzią na jego wniosek". Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że aby wydać wnioskowaną decyzję, musi podjąć szereg czynności oraz zebrać obszerny materiał dowodowy a następnie poddać go wnikliwej analizie, co wymaga szeregu czynności wyjaśniających. W dniu [...] września 2023r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo informujące wraz kserokopią decyzji, z której wynika, że Minister wydał w przedmiotowej sprawie decyzję nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmienia przepisu art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm. - zwaną dalej "P.p.s.a."). Zgodnie natomiast z art. 120 P.p.s.a., sprawy, o których mowa w przywołanym przepisie, sąd rozpoznaje na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. 2022r. poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, zaś kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na przewlekłość wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 W myśl art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W myśl art. 37 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) bądź jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W punkcie wyjścia Sąd stwierdza, że niniejszej sprawie Skarżący dopełnił ww. formalnoprawnej przesłanki do wniesienia skargi, bowiem wystąpił w dniu [...] czerwca 2023r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z ponagleniem w zakresie załatwienia jego wniosku z dnia [...] kwietnia 2023r. o wyłączenie na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym stosowania art. 15c,22a i 24 a tejże ustawy. Analizując rozpoznawaną sprawę w świetle wskazanych przepisów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem do dnia rozpatrzenia przez Sąd nin. skargi, organ pozostawał w bezczynności i prowadził postępowania w sposób przewlekły. Na wstępie podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Okoliczności, które powodują zwłokę organu w rozpatrzeniu wniosku oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie. Niepodejmowanie przez organ działań prowadzi w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Instytucja skargi na bezczynność organu, tak jak skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, ma więc na celu zasadniczo doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Celem skargi na bezczynność lub przewlekłość organu administracji publicznej jest zatem zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Z analizy akt sprawy wynika, że przedmiotowa sprawa od dnia 13 kwietnia 2023r. (data wpływu wniosku Skarżącego z dnia 4 kwietnia 2023r. do Organu) do dnia 17 lipca 2023r. tj. do dnia wniesienia skargi na przewlekłość prowadzonego postępowania, nie została zakończona poprzez wydanie decyzji (decyzja taka została wydana dopiero w dniu 15 września 2023r. – k. 27 akt sądowych). W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że godnie z art. 12 K.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 K.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 K.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W art. 35 K.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 K.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 K.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Podkreślić przy tym trzeba też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego Sąd bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Natomiast z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności. Dodać należy, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym nie zawiera odrębnych od K.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza ich stosowania. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu przewlekłości, a tym bardziej z bezczynności organu dla załatwienia wniosku. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze przytoczony stan faktyczny sprawy oraz przywołane wyżej przepisy prawa nie ulega wątpliwości, że zwłoka, jakiej dopuścił się Minister w załatwieniu sprawy, w świetle art. 35 § 1 k.p.a. jest bezsporna. Organ dokonał co prawda pewnych czynności do załatwienia sprawy (skierował w dniu [...] czerwca 2023r. pisma do Prezesa IPN oraz do Komendanta Głównego Policji, a w dniu [...] maja 2023r. do Dyrektora ZER MSWiA), jednakże nie zmienia to całokształtu oceny, że od pierwszego pisma/wniosku Skarżącego w sprawie inicjującego sprawę Organ nie wydał (do dnia 15 września 2023r.) żądanej decyzji kończącej sprawę. Przyjmując nawet, że sprawa ta miała charakter szczególnie skomplikowany, jest więc bezsporne, że Organ, licząc od wpływu wniosku z [...] kwietnia 2023r. oraz wskutek podejmowanych a wskazanych wyżej czynności, dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie. Jedynie ubocznie Sąd zwraca przy tym uwagę, że instytucje i organy do których Minister występował z wnioskami o udzielenie określonych informacji, wywiązały się z tychże obowiązków niezwłocznie, gdyż z akt sprawy wynika, że IPN przekazał Organowi żądane dokumenty i informacje [...] czerwca 2023r. (k. 27 akt adm.), zaś ZER już w dniu [...] maja 2023r. (k. 12 akt adm.) Okoliczność, że Minister wydał w wyniku rozpatrzenia wniosku ostatecznie decyzję z [...] września 2023r., czyli przed rozpoznaniem sprawy przez tut. Sąd, nie zmienia ustalenia i oceny w tym zakresie, albowiem wydanie rozstrzygnięcia po wniesieniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ powoduje jedynie, że Sąd nie ma już podstaw aby zobowiązać organ do rozpatrzeniu wniosku Skarżącego – jak w nin. sprawie - z dnia [...] kwietnia 2023r.r. Podzielając co do zasady pogląd Organu wyrażony w odpowiedzi na skargę, tj. że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego, jednocześnie Sąd zauważa też, że podnoszone przez Organ kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonywania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu przewlekłości. Taka ocena Sądu jest zgodna z powszechnie aprobowaną w judykaturze zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne. W ocenie Sądu, nie sanuje też przewlekłości postępowania organu administracji publicznej w nin. sprawie "ogólnikowa" wzmianka Organu dokonana w trybie art. 36 § 1 K.p.a., iż sprawa Strony będzie załatwiona w terminie "do dnia 18 października 2023r., po zebraniu wszystkich dokumentów", gdyż wym. przepis dotyczy sytuacji obowiązku informacyjnego organu po upływie terminu załatwienia sprawy, gdzie obowiązkiem organu jest podanie przyczyny zwłoki oraz wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy, a nie – jak uczynił to Organ – przed rozpoczęciem czynności do załatwienia sprawy. Dlatego Sąd uznał, że Organ pozostawał w przewlekłości rozpoznania wniosku Skarżącego. Jednocześnie Sąd uznał, mając na uwadze argumenty podniesione przez Organ oraz, w szczególności, termin ostatecznego załatwienia sprawy, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt. 2 sentencji wyroku. Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na przewlekłość postępowania może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. O ile wymierzenie grzywny ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma charakter głównie kompensacyjny. Ma ono niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności czy przewlekłości organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1268/16). Z powyższego przepisu wynika, że zarówno wymierzenie grzywny, jak i przyznanie sumy pieniężnej nie jest obligatoryjne. Przy czym zaznaczyć należy, że stwierdzenie bezczynności/przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa nie jest powiązane z obowiązkiem wymierzenia grzywny, czy też przyznania od organu sumy pieniężnej. Tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków pozostawania w bezczynności czy przewlekłości. Faktem notoryjnym jest, co zresztą podniósł w odpowiedzi na skargę również organ, że ilość załatwianych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosków w sprawie o wydanie decyzji o ustalenie podleganiu wyłączeniu stosowania art. 15 lit. c ustawy zaopatrzeniowej jest bardzo duża. I chociaż dla stwierdzenia przewlekłości postępowania, jak już wskazano wcześniej, nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne lub kadrowe, leżące po stronie organu, to jednak – w pewnych sytuacjach – powinny one rzutować na rozstrzygnięcie Sądu wydawane na podstawie 149 § 2 P.p.s.a. Z tych względów Sąd uznał, że nie jest zasadnym wymierzenie Organowi ani grzywny, ani określonej sumy pieniężnej i to tym bardziej, że takiego wniosku Skarżący nie zgłaszał. Ponieważ postępowanie w nin. sprawie jest zwolnione od ponoszenia kosztów sądowych, w tym od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, wniosek Skarżącego o zwrot takich kosztów uznać należało za bezprzedmiotowy.