II SAB/Wa 524/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi S. D. na bezczynność Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę

Pismem z [...] lipca 2021 r. złożonym drogą elektroniczną S. D. (dalej jako "wnioskodawca" lub "skarżący") złożył do Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej jako "organ" lub "NFZ") wniosek o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: "24 czerwca ogłosili Państwo na swoich stronach, że Fundusz nie zamierza przedłużać umów z poradniami POZ, które udzielają ponad 90% teleporad. Od 1 lipca udzielanie świadczeń miało być wstrzymane w kilkudziesięciu poradniach. W związku z powyższym proszę o informację: 1. Z iloma świadczeniodawcami faktycznie zakończona została współpraca? Proszę o podanie ich listy. 2. Jeżeli z niektórymi ze świadczeniodawców umowy jednak zostały przedłużone, to jaki był powód ich przedłużenia wbrew wcześniejszym deklaracjom? W odpowiedzi na ww. wniosek organ pismem z [...] lipca 2021 r. poinformował wnioskodawcę, że umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej, których termin obowiązywania określono na [...] czerwca 2021 r. ulegały rozwiązaniu zgodnie z treścią umowy. Jednakże w przypadku spełnienia przez świadczeniodawców warunków określonych w przepisach prawa podpisane zostały aneksy przedłużające ich obowiązywanie. Informacje o zawartych umowach w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej znajdują się na stronie Narodowego Funduszu Zdrowia pod adresem https://www.nfz.gov.pl/onfz/informator-o-zawartych-umowach/. Pismem z [...] lipca 2021 r. wnioskodawca wniósł skargę na bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] lipca 2021 r. Wskutek bezczynności skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim obowiązuje organ do udostępnienia informacji publicznej bezzwłocznie, w terminie do 14 dni od dnia złożenia wniosku. Wobec powyższego wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku poprzez udostępnienie wnioskowanej informacji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w jego ocenie organ w piśmie z [...] lipca 2021 r., ani w żaden inny sposób nie udostępnił odpowiedzi na zadane pytania. Wobec powyższego skarga jest uzasadniona. W piśmie z [...] lipca 2021 r. organ w uzupełnieniu odpowiedzi udzielonej pismem z [...] lipca 2021 r. poinformował skarżącego, że z danych przekazanych przez oddziały wojewódzkie NFZ wynika, że wystąpił tylko jeden przypadek (w [...] OW NFZ) nieprzedłużenia umowy w związku z przekroczeniem limitu teleporad (Przychodnia Lekarza Rodzinnego s.c. w [...]). W przypadku pozostałych świadczeniodawców, u których wstępnie wykazano 90% udział teleporad, zostały złożone korekty dotyczące udzielonych w tej formie świadczeń, co spowodowało, że możliwe było podpisanie stosowych aneksów. W piśmie z [...] października 2021 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w skardze. Podniósł, że organ pozostaje w bezczynności bowiem nie udzielił wnioskodawcy pełnej odpowiedzi. Fakt zaś późniejszego uzupełnienia przez organ odpowiedzi, tj. po upływie dwóch tygodni od dnia wniesienia przez skarżącego wniosku świadczy o tym, że w ustawowym terminie wnioskowana informacja nie została udostępniona. Ponadto udzielona przez organ odpowiedź nie spełnia oczekiwań skarżącego. Jest ona bowiem udzielona w sposób wymijający, mglisty i nieprecyzyjny. Przykładowo nie wiadomo kto złożył korekty, co było korygowane, dlaczego skorygowanie tego czegoś pozwoliło podpisanie aneksów. W ocenie skarżącego są to podstawowe informacje, które powinny być zawarte w udzielonej odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Wskazał, że odpowiedź na wniosek została udzielona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Okoliczność zaś, że wniosek skarżącego nie został rozpoznany w sposób zgodny z jego oczekiwaniami, nie świadczy o bezczynności organu. Postępowanie w przedmiocie o udostępnienie informacji publicznej zostało bowiem zakończone pismem z [...] lipca 2021 r., uzupełnionym pismem z [...] lipca 2021 r. Niezależnie od powyższego, organ zauważył, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony [...] lipca 2021 r., a określony ww. przepisem termin 14 dni na jego rozpatrzenie upływał [...] lipca 2021 r. Tak więc, wniesienie skargi [...] lipca 2021 r. oznacza, że została ona złożona przedwcześnie - w dacie, w której organ nie pozostawał w bezczynności, bowiem nie upłynął jeszcze termin załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej zwana jako "p.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176), zwanej dalej także jako "u.d.i.p.", która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania (art. 1-2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy, co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną. Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że organ jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., a informacja objęta wnioskiem z [...] lipca 2021 r. stanowi informację publiczną w rozumieniu ww. przepisów. Sporne zaś pozostaje czy można zarzucić organowi bezczynność w rozpoznaniu ww. wniosku. Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej obowiązany jest co do zasady udostępnić informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej, gdy jest jej dysponentem (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.) oraz nie zachodzą przesłanki wyłączające możliwość jej udostępnienia, określone w art. 5 ust. 1 - 2a u.d.i.p., bądź odmówić udostępnienia informacji publicznej z powodu ograniczeń wymienionych w art. 5 ust. 1 - 2a u.d.i.p. stosownie do treści art. 16 ust. 1 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej. Dopiero zaś brak podjęcia przez podmiot obowiązany któregokolwiek z ww. działań w ww. terminie, uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności. Jak wynika z akt sprawy, organ pismem z [...] lipca 2021 r., uzupełnionym następnie pismem z [...] lipca 2021 r. udostępnił skarżącemu żądane przez niego informacje. Okoliczność zaś, że wniosek nie został rozpoznany w ocenie skarżącego w sposób zgodny z jego oczekiwaniami, nie świadczy o bezczynności organu. Istotne dla rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie, jest bowiem, jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony [...] lipca 2021 r., a określony ww. przepisem termin 14 dni na jego rozpatrzenie upływał dopiero [...] lipca 2021 r. Wniesienie przez skarżącego skargi już w dniu [...] lipca 2021 r., tj. przed upływem ww. terminu 14 dni na rozpoznanie wniosku, oznacza, że została ona złożona przedwcześnie. Tak więc, nie można było uznać, że w dacie wniesienia przedmiotowej skargi organ pozostawał w bezczynności, bowiem nie upłynął jeszcze termin załatwienia sprawy. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.