II SAB/Wa 487/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w T. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku Fundacji [...] z siedzibą w T. z dnia [...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w T. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W piśmie z dnia [...] lipca 2023 r. Fundacja [...] z siedzibą w T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie: 1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, 2. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, 3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. Mając na względzie powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że w dniu [...] marca 2023 r. złożyła za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o informację publiczną w zakresie informacji o średnim czasie trwania postępowania sądowego w 2022 r. w sądach okręgowych w: sprawach cywilnych procesowych (repertorium C), sprawach gospodarczych procesowych (repertorium GC) i sprawach karnych procesowych (repertorium K) oraz informacji o średnim czasie trwania postępowania sądowego w 2022 r. w sądach rejonowych w: sprawach cywilnych procesowych (repertorium C), sprawach gospodarczych procesowych (repertorium GC), sprawach karnych procesowych (repertorium K). W dniu [...] kwietnia 2023 r. Minister Sprawiedliwości poinformował, że posiadane przez niego informacje wskazane we wniosku są aktualnie weryfikowane i zostaną one udostępnione po zakończeniu tego procesu. Do dnia wniesienia skargi wnioskowana informacja nie została udzielona. Skarżąca podkreśliła, że organ jest w posiadaniu wnioskowanej informacji i mimo tego nie udzielił odpowiedzi, zasłaniając się procesem weryfikacji o bliżej nieokreślonym horyzoncie czasowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Minister wyjaśnił, że w odpowiedzi na wniosek przekazanej w dniu [...] kwietnia 2023 r. poinformowano wnioskodawcę, że obecnie trwa weryfikacja danych pozyskiwanych w ramach sprawozdawczości statystycznej za rok 2022 i niezwłocznie po jej zakończeniu dane statystyczne zostaną wnioskodawcy przekazane. Organ nie mógł udostępnić danych statystycznych za rok 2022, ponieważ nie ukończono ich weryfikacji. Są to dane pozyskiwane ze wszystkich sądów powszechnych w kraju w ramach sprawozdawczości statystycznej. Organ zawiadomił wnioskodawcę o tym fakcie i zapewnił jednocześnie, że niezwłocznie po zakończeniu weryfikacji dane statystyczne zostaną wnioskodawcy przekazane. Jednocześnie organ wskazał, że zestawienie dotyczące średniego czasu trwania postępowań sądowych w latach 2011-2021 oraz za I kwartał 2022 r. jest zamieszczone na ogólnodostępnym portalu internetowym Informator Statystyczny Wymiaru Sprawiedliwości (ISWS). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na bezczynność organu zasługuje na uwzględnienie. Nie jest w istocie przedmiotem sporu w tej sprawie, że Minister Sprawiedliwości jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., powoływanej dalej jako u.d.i.p.). Nie jest także kwestionowane przez organ, że wnioskowane przez skarżącą dane statystyczne o średnim czasie trwania postępowania sądowego stanowią informację publiczną. Wymaga bowiem podkreślenia, że po wniesieniu skargi organ przy piśmie z dnia [...] października 2023 r. przesłał skarżącej tabelę zawierająca m.in. wszystkie informacje, których dotyczył wniosek z dnia [...] marca 2023 r. Przedmiotem sporu w tej sprawie jest natomiast to, czy organ swój obowiązek wykonał w terminie przewidzianym przepisami prawa. W tym zakresie Sąd uznał, że rozpatrzenie wniosku skarżącej nastąpiło z uchybieniem terminów przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). W przypadkach przewidzianych w ustawie organ może również poinformować wnioskodawcę o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), powiadomić o wysokości opłaty związanej ze sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku (art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Z kolei w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Jak wynika z akt sprawy, wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej został nadesłany drogą mailową do biura podawczego organu w dniu [...] marca 2023 r. Organ udzielił odpowiedzi w piśmie z dnia [...] kwietnia 2023 r., stwierdzając, że żądane informacje są przedmiotem weryfikacji i w związku z tym nie mogą zostać udostępnione do czasu jej zakończenia. Powyższe, w ocenie Sądu, nie stanowi prawidłowego sposobu wykonania obowiązków nałożonych na organ przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeśli organ znajdował się w posiadaniu żądanych we wniosku skarżącej informacji, powinien je udostępnić niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni. Konieczność weryfikacji danych nie stanowi natomiast przeszkody w udostępnieniu danych, o ile znajdują się one w posiadaniu podmiotu, który jest adresatem wniosku. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 października 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 497/23 (wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), żaden z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie uzależnia udostępniania informacji publicznej od jej uprzedniej weryfikacji przez organ, który ją posiada. W myśl przepisów omawianej ustawy możliwość udostępnienia informacji publicznej uzależniona jest w głównej mierze tylko od faktu jej posiadania przez adresata żądania. Skoro więc sam organ w odpowiedzi na skargę potwierdził w sposób dorozumiany, iż znajduje się w posiadaniu żądanych danych (twierdząc że nie dokończył weryfikacji danych – ergo – musiał już być w ich posiadaniu), to tym bardziej nieudostępnienie żądanej informacji jawi się jako bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, że organ pozostawał bezczynny w rozpoznaniu wniosku skarżącej. W związku z powyższym Sąd w pkt 1 sentencji stwierdził, że organ pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia [...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Biorąc pod uwagę, że w dniu [...] października 2023 r. organ udostępnił stronie skarżącej wszystkie żądane informacje Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku, bowiem wniosek ten w momencie wyrokowania został już rozpatrzony. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych, organ po wpłynięciu wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej udzielił odpowiedzi w dniu [...] kwietnia 2023 r., informując skarżącą dlaczego, jego zdaniem, informacja nie może być udostępniona w ustawowym terminie. Powyższe świadczy o tym, że bezczynność organu nie była skutkiem zlekceważenia prawa skarżącej do uzyskania żądanej informacji publicznej, lecz wynikała z mylnej oceny konieczności uprzedniej weryfikacji posiadanych informacji przed ich udostępnieniem. W związku z powyższym Sąd ocenił, że bezczynności organu w tej sprawie nie można przypisać rażącego charakteru w wyżej przedstawionym rozumieniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał w pkt 2 sentencji wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji. O kosztach w punkcie 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę stanowi uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.