II SAB/Wa 478/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Dyrektora Biblioteki Narodowej w przedmiocie rozpoznania punktu 5 wniosku z dnia [...] maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu M. G. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

M.G. (dalej "skarżący") pismem z dnia [...] maja 2024 r., złożonym za pośrednictwem platformy ePUAP, wystąpił do Dyrektora Biblioteki Narodowej, dalej "organ", z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o następującej treści: "1) Proszę o poinformowanie mnie o postępach w katalogowaniu i w pracach konserwatorskich nad listami Jana Pawła II do Anny Teresy Tymienieckiej. Proszę o określenie czym różni się postęp tych prac osiągnięty [...] lutego 2024 r. (dzień mojego wniosku z pytaniami o te listy) od osiągniętego do chwili rozpatrywania tego wniosku. 2) Proszę o informację ilu pracowników jest zaangażowanych w katalogowanie ww. listów. 3) Proszę o informację ilu pracowników jest zaangażowanych w prace konserwatorskie nad ww. listami. 4) Proszę o dostarczenie dokumentacji konserwatorskiej dotyczącej ww. listów. 5) Jakie defekty posiadają ww. listy? Czy uległy uszkodzeniom mechanicznym? Czy były zagrzybione? Jeśli jakieś defekty występują to proszę o określenie kiedy je zidentyfikowano i czy nastąpiły już po przejęciu ich przez Bibliotekę Narodową do zbiorów, czy defekty były już wcześniej. 6) Proszę o informację o tym kiedy rozpoczęły się prace nad katalogowaniem ww. listów. Proszę o podanie konkretnej daty dziennej, a jeśli to niemożliwe, to chociaż o miesiąc lub rok. 7) Proszę o informację o tym kiedy rozpoczęły się prace konserwatorskie nad ww. listami. Proszę o podanie konkretnej daty dziennej, a jeśli to niemożliwe, to chociaż o miesiąc lub rok. 8) Proszę o informację czy prace opisane w punktach 6 i 7 odbywały się w sposób ciągły do dziś. A jeśli nie, to proszę podać konkretne daty, kiedy były przerywane i na jak długo. Proszę też o wyjaśnienie przyczyn każdej z tych przerw." W zakresie pkt 5 powyższego wniosku organ, uznając, że dotyczy on informacji przetworzonej, pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. wezwał skarżącego do wykazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania szczególnej istotności dla interesu publicznego. Skarżący w piśmie z dnia [...] czerwca 2024 r. udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. Decyzją z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] organ odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej żądanej w pkt 5 powyższego wniosku. W dniu [...] sierpnia 2024 r. skarżący wystąpił do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...]. W dniu [...] sierpnia 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu. Pismem z dnia [...] września 2024 r. skarżący sprecyzował powyższą skargę, wskazując, że jej przedmiotem jest bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia pkt 5 wniosku z dnia [...] maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Do powyższej skargi skarżący dołączył skan decyzji z dnia [...] sierpnia 2024 r. Skarżący wskazał, że decyzja ta została mu doręczona w dniu 14 sierpnia 2024 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w każdym postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż określonych w pkt. 1-5 tej normy) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a tego przepisu. Stosownie zaś do art. 149 p.p.s.a sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) dalej "k.p.a.". Bezczynność zdefiniowana została, jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono, jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Organ, zatem pozostaje w bezczynności, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. Sąd wskazuje ponadto, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 22 czerwca 2020 r. uchwałę w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19, w której stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia uchwały NSA wynika po pierwsze, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Po drugie, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być aktualny w dacie wniesienia skargi, nie zaś historyczny. Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 września 2022 r. sygn. akt I OSK 1175/22 (orzeczenia.nsa.gov.pl) i stwierdził, że rozpatrzenie sprawy przez organ przed wniesieniem skargi powoduje, że zarzucana w skardze przewlekłość tego postępowania przestaje realnie istnieć; ustaje ona jako okoliczność faktyczna i tym samym nie może stanowić przedmiotu skargi, jako zdarzenie przeszłe nieistniejące w dniu jej wniesienia. W rozpoznawanej sprawie skarżący w dniu 16 sierpnia 2024 r. wniósł przedmiotową skargę na bezczynność. Z akt administracyjnych sprawy wynika zaś, że sprawa została zakończona decyzją Dyrektora Biblioteki Narodowej z dnia [...] sierpnia 2024 r., utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2024 r. o odmowie udostępnienia skarżącemu informacji publicznej żądanej w pkt 5 wniosku z dnia [...] maja 2024 r. Z powyższego wynika, że skarga na bezczynność organu została wniesiona przez skarżącego po wydaniu decyzji przez organ, czyli już po ustaniu stanu bezczynności organu. Rozpoznając skargę w przedmiotowej sprawie Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w przywołanej uchwale oraz przywołanych wyrokach. Skoro skarga została wniesiona po ustaniu zarzucanego stanu bezczynności, albowiem w dniu wniesienia skargi sprawa była już załatwiona, powoduje to, że należało ją uznać za niedopuszczalną. W tym stanie rzeczy na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.