II SAB/Wa 438/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. L. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 473/18 oddalającym skargę W. L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Służby Ochrony Państwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2018 r. o wydanie zaświadczenia p o s t a n a w i a: odrzucić skargę o wznowienie postępowania

W piśmie z [...] czerwca 2019 r., złożonym osobiście w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] czerwca 2019 r. (zatytułowanym "Zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dn. 29 maja 2019 r.") W. L. (dalej też: "skarżący") zawarł (m. in.) skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] stycznia 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 473/18. Ww. orzeczeniem Sąd oddalił skargę W. L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Służby Ochrony Państwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] lutego 2018 r. o wydanie zaświadczenia. Jak wynika z akt sądowych sprawy o sygn. II SAB/Wa 473/18, odpis ww. wyroku z 7 stycznia 2019 r. wraz z uzasadnieniem (sporządzonym na wniosek skarżącego) został doręczony skarżącemu [...] marca 2019 r. (karta nr 64 akt sądowych o sygn. II SAB/Wa 473/18). Następnie - w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej od powyższego orzeczenia - skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek o prawo pomocy został rozpoznany postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 lipca 2019 r., sygn. akt II SPP/Wa 127/19, którym odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego od ww. rozstrzygnięcia referendarza sądowego, tut. Sąd postanowieniem z 4 września 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Podkreślić należy, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego stanowi podstawową instytucję (środek) obalania prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty w celu zagwarantowania prawidłowości - zgodności z prawem - wydanego w sprawie rozstrzygnięcia (vide R. Hauser, M. Wierzbowski [red.] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2017; wyd. elektroniczne). Co istotne, skarga o wznowienie postępowania nie stanowi alternatywy dla zwykłego środka odwoławczego służącego usunięciu istniejącej wadliwości postępowania. Z powyższego uregulowania jednoznacznie wynika, iż skarga o wznowienie postępowania sądowego przysługuje stronie postępowania tylko w przypadku, gdy dotyczy orzeczenia kończącego postępowanie sądowe (niewpadkowego) – wyroku albo postanowienia, a ponadto orzeczenia, które już się uprawomocniło, czyli takiego, od którego strona postępowania nie może wnieść środka odwoławczego. Należy również zaakcentować, że orzeczenie, którego wznowienia domaga się strona, powinno być prawomocne w dniu złożenia skargi o wznowienie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 17 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 210/12 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast stosownie do treści art. 168 § 1 p.p.s.a., orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Środkiem odwoławczym od wyroku wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny – jak to miało miejsce w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 473/18 - jest skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 1 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie bieg tego terminu przerwał wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w którym domagał się m.in. ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wymóg zakończenia postępowania prawomocnym orzeczeniem sądu stanowi podstawową przesłankę warunkującą skuteczność skargi o wznowienie postępowania. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania przed uprawomocnieniem się orzeczenia stanowiącego podstawę jej wniesienia jest przedwczesne i jako takie winno skutkować jej odrzuceniem (vide postanowienie NSA z 19 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1048/11). W niniejszej sprawie skarżący w dniu [...] czerwca 2019 r. (data złożenia osobiście w Biurze Podawczym tut. Sądu) wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 stycznia 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 473/18, podczas gdy orzeczenie to nie było wówczas prawomocne, a to wobec zainicjowania przez skarżącego (w terminie otwartym do zaskarżenia ww. wyroku) postępowania incydentalnego - w przedmiocie prawa pomocy obejmującego (m. in.) ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Postępowanie wszczęte tym wnioskiem zostało prawomocnie zakończone dopiero [...] września 2019 r. (postanowieniem Sądu utrzymującym w mocy orzeczenie referendarza sądowego z 10 lipca 2019 r.). W tym stanie rzeczy, nie ulega wątpliwości, że w dacie wniesienia przez skarżącego skargi o wznowienie postępowania, tj. [...] czerwca 2019 r., wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 stycznia 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 473/18 był nieprawomocny. W myśl art. 280 § 1 p.p.s.a., Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W przypadku braku jednego z tych wymagań, sąd odrzuci skargę o wznowienie postępowania, a w przeciwnym razie - wyznaczy rozprawę. Skoro skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem, które nie miało przymiotu prawomocności, to taka skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu jako przedwczesna. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 280 § 1 w związku z art. 270 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.