II SAB/Wa 410/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. D. na bezczynność Rektora [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania (dotyczącego egzaminów z przedmiotów Postępowanie cywilne i Postępowanie karne) postanawia : odrzucić skargę

Pismem z dnia [...] września 2019 r. D. D. (zwana dalej: skarżąca) złożyła za pośrednictwem systemu USOS do Prodziekana do Spraw Studenckich Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] (zwany dalej: Prodziekan, organ I instancji) podanie zatytułowane "odwołanie od rozstrzygnięcia podania złożonego w dniu [...] września 2019 r.", w którym zwróciła się z prośbą o usprawiedliwienie nieobecności na egzaminach z przedmiotów Postępowanie cywilne i Postępowanie karne, załączając zaświadczenie o odbyciu ćwiczeń wojskowych w okresie [...] sierpnia 2019 r. [...] września 2019 r. W dniu [...] października 2019 r. Prodziekan wyraził zgodę na przystąpienie przez skarżącą do egzaminów z przedmiotów Postępowanie cywilne i Postępowanie karne do dnia [...] października 2019 r. O treści tego rozstrzygnięcia poinformowano skarżącą w dniu [...] października 2019 r. — za pośrednictwem systemu USOS. W dniu [...] października 2019 r. (data wpływu) skarżąca złożyła kolejne podanie - o wyznaczenie dodatkowego terminu egzaminów z przedmiotów Postępowanie cywilne i Postępowanie karne. W uzasadnieniu podania wskazała, że w odpowiedzi na jej podanie z dnia [...] września 2019 r. oczekiwała na rozstrzygnięcie organu II instancji, a podjęcie rozstrzygnięcia przez organ I instancji i powiadomienie o tym fakcie przez system USOS jest niezgodne z prawem. Rozstrzygnięciem z dnia [...] października 2019 r. (naniesionym na pierwszej stronie podania z dnia [...] października 2019 r.) Prodziekan nie wyraził zgody na wyznaczenie dodatkowych terminów egzaminów z przedmiotów Postępowanie cywilne i Postępowanie karne wskazując, że terminy egzaminów z ww. przedmiotów były już przywracane. O treści tego rozstrzygnięcia skarżąca została poinformowana drogą mailową w dniu [...] października 2019 r. W dniu [...] listopada 2019 r. skarżąca wniosła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że organem właściwym do rozpatrzenia jej podania (odwołania) z dnia [...] września 2019 r. był Prorektor oraz, że została błędnie (za pośrednictwem systemu USOS) poinformowana o treści rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięciem z dnia [...] stycznia 2020 r. znak [...] Prorektor do Spraw [...] (zwany dalej: Prorektor, organ odwoławczy), utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia [...]października 2019 r. Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. (data wpływu do organu) skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania odwołania (dotyczącego egzaminów z przedmiotów Postępowanie cywilne i Postępowanie karne). Skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie bezczynności organu odwoławczego, przewlekłego prowadzenia postępowań przez organy obu instancji oraz nie załatwienia trzech sprawy w terminie; 2) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i o zobowiązanie organu do załatwienia spraw w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 3) ustalenie osób winnych naruszeniu terminów do załatwienia sprawy i o ukaranie dyscyplinarne pracownika organu administracji publicznej winnego bezczynności; 4) przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 8. 500 zł; 5) zwrot kosztów postępowania według norm przewidzianych. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1, art. 37 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm., zwana dalej: k.p.a.), poprzez przekroczenie terminów załatwienia spraw tj. pozostawanie w bezczynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi w ww. zakresie z uwagi na jej niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem działań lub zaniechań administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma ograniczony charakter, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do jej istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zakres skargi na bezczynność wyznacza zakres skargi na określone w art. 3 § 2 pkt 1-4a rozstrzygnięcia organów administracji. Zatem zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Bezczynność ma miejsce wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności. Spełnienie tych przesłanek czyni skargę zasadną, gdy w dniu wniesienia skargi, jak i w dniu orzekania organ w dalszym ciągu pozostaje w bezczynności. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. Jak wskazano wyżej, złożona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Rektora [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania (dotyczącego egzaminów z przedmiotów Postępowanie cywilne i Postępowanie karne). Kontroli sądów administracyjnych nie podlegają rozstrzygnięcia organów szkoły znajdujące podstawę prawną w wewnętrznych źródłach prawa, np. w regulaminie studiów, dotyczące kwestii związanych z tokiem studiów indywidualnie określonego studenta, które jednak nie przesądzają ostatecznie o jego sytuacji prawnej (nie mają charakteru zewnętrznego). Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r. poz. 85, ze zm.) określa, iż organy uczelni wydają decyzje administracyjne – w zakresie spraw dotyczących studentów - w sprawach: przyjęcia na studia (art. 72 ust. 3), stwierdzenie nieważności dyplomu (art. 77 ust. 5), stypendiów (art. 86 ust. 2 i 4), skreślenia z listy studentów (art. 108 ust. 3). Skoro zatem w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawodawca wymienił w sposób wyczerpujący charakter spraw, w których uczelnia proceduje na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia przez nią wydane podlegają kontroli sądowoadministracyjnej, i zarazem nie wymienił pośród nich spraw dotyczących ścieżki edukacyjnej studenta, to sąd administracyjny nie ma podstaw do ingerowania poza wyznaczonym przez ustawodawcę zakresem w działania organów uczelni. Wobec przyjęcia, że w sprawach dotyczących ścieżki edukacyjnej studenta, w szczególności w sprawach wyznaczania egzaminów, nie stosuje się do niego przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd uznał, że rozpoznanie skargi na bezczynność organów w zakresie odwołania od tego aktu nie mieści się z kognicji sądów administracyjnych, wyznaczonej przepisami art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a, których zaniechanie podlega skardze na bezczynność organu. Zaskarżenie bezczynności jest bowiem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1101/08, LEX nr 552736). Mając powyższe na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.