II SAB/Wa 398/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2021 r. sprawy ze skargi W. A. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę

Pani W.A. (skarżąca) w dniu [...] grudnia 2018 roku wniosła skargę na przewlekłość Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (Prezes UODO/organ) w sprawie nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych przez N. z siedzibą w W. przy ul. K. [...] polegające na bezprawnym pozyskaniu, przechowywaniu i wykorzystaniu jej danych osobowych w zakresie imienia, nazwiska, adresu zamieszkania, zajmowanych stanowisk służbowych, dat zatrudnienia, posiadanego wykształcenia oraz warunków zatrudnienia. Z uwagi na przewlekłość Prezesa UODO w dniu [...] marca 2019 r. do organu wpłynęło ponaglenie skarżącej. Prezes UODO pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w zakresie pozyskania, przechowywania oraz wykorzystywania danych osobowych skarżącej przez N. z siedzibą w W. (dalej Związek) oraz zwrócił się do ww. podmiotu o złożenie wyjaśnień w sprawie. Dnia [...] kwietnia 2019 r. do Urzędu wpłynęło pismo skarżącej z [...] kwietnia 2019 r. w którym wniosła o odstąpienie od rozpatrzenia jej skargi z [...] grudnia 2018 r. z uwagi na to, że Z. przy [...] zakończyła swoją działalność i uległa rozwiązaniu. Ustalono, że [...] maja 2019 r. do organu wpłynęła odpowiedź Związku na wezwanie do złożenia wyjaśnień. Dnia [...] czerwca 2020 r. Prezes UODO zwrócił się do Związku o zajęcie stanowiska w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, wobec wniosku skarżącej z [...] kwietnia 2019 r. o odstąpienie od rozpatrzenia skargi z [...] grudnia 2018 r. W dniu [...] czerwca 2020 r. do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynęło pismo skarżącej z [...] czerwca 2020 r. z wnioskiem cofającym wniosek o odstąpienie od rozpatrzenia skargi z [...] kwietnia 2019 r. Skarżąca wniosła o przesłanie skanu odpowiedzi udzielonej przez Związek na pismo organu o wyjaśnienie sprawy, uzasadniając swój wniosek tym, iż cyt. "z uwagi na czas pandemii oraz zakazy związane z unikaniem rozprzestrzenienia się wirusa COVID-19 niemożliwym jest przeglądanie akt sprawy w siedzibie UODO". Pismami z [...] czerwca 2020 r. strony postępowania zostały poinformowane o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie. [...] czerwca 2020 r. do Urzędu wpłynęło pismo Związku, w którym oświadczył, iż nie sprzeciwia się umorzeniu postępowania na wskutek wniosku skarżącej. W dniu [...] czerwca 2020 r. do organu wpłynęło ponaglenie na przewlekłość Prezesa UODO złożone przez skarżącą. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o oddalenie skargi na przewlekłość postępowania i wskazał, że skarżąca była każdorazowo informowana o czynnościach podejmowanych przez Prezesa UODO. Organ wskazał, że przedsięwziął przewidziane prawem czynności służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy i zebraniu materiału dowodowego potrzebnego do rozstrzygnięcia jej decyzją administracyjną. Podniósł, że w trakcie trwającego postępowania skarżąca dwukrotnie zmieniała swoje stanowisko odnośnie woli prowadzenia postępowania w jej sprawie. Pismem z [...] kwietnia 2019 r. skarżąca wniosła o odstąpienie od rozpatrzenia jej skargi z [...] grudnia 2018 r. (data wpływu [...] grudnia 2018r.) z uwagi na to że Z. przy [...] zakończyła swoją działalność i uległa rozwiązaniu. Wskazał, że tak sformułowane przez skarżącą żądanie, skutkowało tym, że po stronie organu powstał obowiązek zwrócenia się do drugiej strony postępowania o zajęcie stanowiska w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Podniósł, że [...] czerwca 2020 r. poinformował skarżącą, że zwrócił się do drugiej strony o zajęcie stanowiska w przedmiocie umorzenia postępowania. Skarżąca pismem z [...] czerwca 2020 r. cofnęła swój wniosek o odstąpienie od rozpatrzenia jej skargi i żądała dalszego prowadzenia postępowania. Następnie pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. skarżąca wniosła do organu ponaglenie uzasadniając tym, że od czasu kiedy żądała odstąpienia od rozpoznania skargi, organ pozostawał wobec niej bez odpowiedzi przez rok i 2 miesiące, nie zważając na to, że skarżąca na skutek własnego żądania z dnia [...] kwietnia 2019 r. spowodowała, że organ nie mógł przez ten czas podejmować innych czynności niż zmierzające do zamknięcia postępowania. Od momentu kiedy skarżąca ponownie wyraziła chęć prowadzenia postępowania, tj. od [...] czerwca 2020 r. organ w ciągu dwóch tygodni zakończył postępowanie wydając decyzję [...] lipca 2020 r, w związku z czym zdaniem organu zarzut przewlekłości organu jest niezasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest przewlekłość Prezesa UODO w sprawie nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych skarżącej przez N. z siedzibą w W. przy ul. K. [...]. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej powoływanej jako p.p.s.a., skarga na przewlekłość organu administracji publicznej przysługuje w wypadkach przewidzianych w pkt 1-4 § 2 art. 3 ustawy. Oznacza to, że skarga na przewlekłość organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 378). Przewlekłość organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Dla dopuszczalności skargi nie ma znaczenia z jakich powodów zawinionych, czy niezawinionych określony akt (decyzja, postanowienie) nie został podjęty. Skarga na przewlekłość może być wniesiona dopiero po upływie terminów przewidzianych do załatwienia sprawy administracyjnej, określonych w przepisie art. 35 k.p.a. i ewentualnie terminów przedłużonych na podstawie przepisu art. 36 k.p.a. Przekroczenie tych terminów oznacza stan bezczynności organu podlegający zaskarżeniu do Sądu Administracyjnego. Celem skargi na przewlekłość jest wymuszenie na organie administracji publicznej zachowań w postaci wydania aktu (decyzji, postanowienia) lub podjęcia czynności. Skarga może być wniesiona do Sądu aż do czasu załatwienia sprawy tj. wydania decyzji, postanowienia czy podjęcia czynności. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarga skarżącej dotycząca przewlekłość organu jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. istota skargi na przewlekłość polega na tym, że sąd uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przewlekłością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, lecz pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Należy zauważyć, że dla dopuszczalności skargi na przewlekłość nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy przewlekłość organu była wynikiem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu, czy też spowodowana była jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany. W postępowaniu dotyczącym skargi na przewlekłość organu, Sąd nie bada od strony merytorycznej działań podjętych przez organ, a jedynie bada, czy takie działania zostały podjęte. W świetle obecnie obowiązujących rozwiązań prawnych, a przede wszystkim brzmienia art. 149 p.p.s.a nie ulega wątpliwości, że sąd administracyjny orzekając w sprawach ze skarg na przewlekłość postępowania w sprawie, w której postępowanie administracyjne będące przedmiotem skargi jest zakończone zarówno przed wniesieniem skargi do sądu jak i w trakcie postępowania sądowego powinien skargę oddalić. Wynika to z konieczności orzekania przez sąd administracyjny w tej kategorii spraw na podstawie stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w chwili wydawania wyroku. Brak jest podstaw do uznania, że w dyspozycji art. 149 p.p.s.a. mieści się możliwość wydania orzeczenia o uwzględnieniu skargi w sytuacji, gdy postępowanie już się zakończyło zarówno przed wniesieniem skargi jak i w trakcie postępowania sądowego. Treść art. 149 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że ustawodawca nie dopuścił możliwości uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. bez jednoczesnego zobowiązania organu do podjęcia określonych w tym przepisie czynności - czyli zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Tym samym wydanie aktu przez organ, przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd, tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, uniemożliwia uwzględnienie skargi określonej żądaniem stwierdzenia, że w sprawie doszło do przewlekłości postępowania. Decyzja z [...] lipca 2020 r. zapadła w normalnym toku postępowania administracyjnego, wprawdzie już po wniesieniu skargi do Sądu, ale z uwagi na poniższe argumenty przewlekłości postępowania, zdaniem Sądu, nie można stwierdzić. Z akt niniejszej sprawy wynika, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia [...] grudnia 2018 r. (data wpływu [...] grudnia 2018 r.). Skarżąca pismem z dnia [...] marca 2019 r. wniosła ponaglenie wskazując na bezczynność Prezesa UODO w przedmiocie rozpoznania jej wniosku. Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Prezes UODO poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w zakresie pozyskania, przechowywania oraz wykorzystywania danych osobowych skarżącej przez Związek oraz zwrócił się do ww. podmiotu o złożenie wyjaśnień w sprawie. Dnia [...] kwietnia 2019 r. do Urzędu wpłynęło pismo Skarżącej z [...] kwietnia 2019 r., w którym wniosła o odstąpienie od rozpatrzenia jej skargi z [...] grudnia 2018 r. z uwagi na to, że Z. przy [...] zakończyła swoją działalność i uległa rozwiązaniu. Dnia [...] czerwca 2020 r. Prezes UODO zwrócił się do Związku o zajęcie stanowiska w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, wobec wniosku skarżącej z [...] kwietnia 2019 r. o odstąpienie od rozpatrzenia skargi z [...] grudnia 2018 r. W dniu [...] czerwca 2020 r. do organu wpłynęło pismo skarżącej z [...] czerwca 2020 r. z wnioskiem o cofającym wniosek o odstąpienie od rozpatrzenia skargi z [...] kwietnia 2019 r. Biorąc pod uwagę wniosek z [...] czerwca 2020 r. zawierający wniosek cofający wniosek o odstąpienie od rozpatrzenia skargi z [...] kwietnia 2019 r. organ w ciągu dwóch tygodni zakończył postępowanie wydając decyzję [...] lipca 2020 r. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 Nr 16 poz. 93 1) oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. W tym stanie rzeczy oświadczenie woli skarżącej przedłożone przy piśmie złożonym dniu [...] czerwca 2020 r. (pismo z dnia [...] czerwca 2020 r.) zawierające wniosek o cofnięcie wniosku o odstąpienie od rozpatrzenia skargi z [...] kwietnia 2019 r. nie było skuteczne i organ winien umorzyć postępowanie. Niemnie jednak organ procedował wniosek skarżącej i w dniu [...] lipca 2020 r. wydał decyzję. W tym stanie rzeczy należy uznać, że z uwagi na zmianę stanowiska skarżącej oraz konieczność uzyskania stanowiska drugiej strony postępowania skarga skarżącej nie jest zasadna. O przewlekłości postępowania można mówić, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności podejmowanych przez organ, charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, wobec której toczy się postępowanie, rozstrzygniętych w niej zagadnień. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku organu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do organu bez nieuzasadnionej zwłoki. O przewlekłości postępowania decyduje ocena całego okresu podejmowania czynności przez dany organ. Przewlekłość zachodzi wtedy, gdy okres ten przekracza rozsądne granice. Zdaniem Sądu, w sprawie, której dotyczy skarga na przewlekłość postępowania, organ tych granic nie przekroczył. Sprawa trwała kilka miesięcy a w tym trzeba brać pod uwagę zmianę stanowiska skarżącej oraz obrót pocztowy i konieczność pozyskania stanowiska drugiej strony. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.