II SAB/Wa 342/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Asesor WSA Karolina Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] sierpnia 2017 r. postanawia: odrzucić skargę.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Dyrektor ZER MSWiA decyzją z [...] czerwca 2017 r . wydaną na podstawie art. 15c ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r., poz. 288) ponownie ustalił skarżącemu wysokość emerytury. T. S. wniósł do Sądu Okręgowego w [...] odwołanie od tej decyzji. Następnie, w dniu [...] lipca 2017 r. zwrócił się MSWiA o wydanie decyzji o wyłączeniu stosowania wobec niego art. 15c ustawy zaopatrzeniowej, na podstawie art. 8a ust. 1 tej ustawy. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżący w dniu [...] sierpnia 2017 r. wystąpił do Dyrektora ZER MSWiA z wnioskiem o wydanie decyzji o wyłączeniu stosowania w stosunku do niego przepisu art. 15 ust. 1 - 3, na podstawie art. 15c ust. 5 tej ustawy. Wyjaśnił, że w okresie do [...] lutego 1989 r. do [...] stycznia 1990 r. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13 b ustawy zaopatrzeniowej. Niemniej przed 1990 r. bez wiedzy przełożonych podjął współpracę i czynnie wspierał osoby i organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego. W piśmie z 18 kwietnia 2019 r. T.S. wniósł do WSA w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora ZER MSWiA w rozpoznaniu jego wniosku z [...] sierpnia 2017 r. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 8, art. 9, art.10, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 i art. 36 § 1 k.p.a. T. S. podkreślił, że organ nie wydał decyzji na podstawie art. 15c ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej, mimo że od dnia złożenia wniosku upłynęło półtora roku. W związku z tym pozostaje w tej sprawie bezczynny. T. S. wniósł o zobowiązanie Dyrektora ZER MSWiA do wydania decyzji, stwierdzenie że bezczynność organu była rażąca, wymierzenie organowi grzywny w wysokości 45.850,30 zł., przyznanie od Dyrektora ZER MSWiA na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 22.925,15 zł. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Dyrektor ZER MSWiA w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że pismo skarżącego z [...] sierpnia 2017 r. potraktował jako uzupełnienie jego odwołania od decyzji z [...] czerwca 2017 r. (które jak wynika z pisma z [...] kwietnia 2018 r., przesłał do Sądu Okręgowego w [...] w dniu 27 października 2017 r.). W związku z tym zarzut bezczynności nie jest uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Skarga do sądu administracyjnego przysługuje zatem tylko w sprawach, w których: są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1–3), mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4, bądź są wydawane interpretacje indywidualne prawa podatkowego (pkt 4a). W orzecznictwie i w piśmiennictwie przyjmuje się, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (zob. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2007, s. 378). Z ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz ustawy z 16 grudnia 2016 r. zmieniającej tę ustawę wynika, że o konsekwencjach służby funkcjonariusza na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ust. 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej orzeka się w dwóch trybach. Przede wszystkim w takiej sprawie decyzję wydaje z urzędu właściwy organ rentowy (art. 2 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej). W myśl art. 15c ust. 5 ustawy, w tym postępowaniu osoba, o której mowa w art. 15c ust. 1 - 3 może udowadniać, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego. W razie wykazania tych okoliczności nie stosuje się art. 15c ust. 1 - 3, a więc organ rentowy nie podejmuje decyzji o obniżeniu emerytury. Wynika z tego, że ustawa nie przewiduje wydania przez organ rentowy odrębnej decyzji w kwestii zastosowania wobec funkcjonariusza art. 15c ust. 5 prowadzącego do odstąpienia od ponownego ustalenia świadczenia emerytalnego na podstawie art. 15c ust. 1 - 3. Według art. 2 ust. 3 ustawy zmieniającej od decyzji ustalającej prawo do świadczeń, o których mowa w art. 15c, art. 22a lub art. 24a ustawy zaopatrzeniowej przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, czyli do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że zarzut niezastosowania w stosunku do funkcjonariusza art. 15c ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej może być podniesiony również w odwołaniu od decyzji organu rentowego wydanej na podstawie art. 15c ust. 1 - 3 tej ustawy, wniesionym do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. O wyłączeniu zastosowania wobec funkcjonariusza, który pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa orzeka również w drodze decyzji, na wniosek zainteresowanego funkcjonariusza, Minister właściwy do spraw wewnętrznych, na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, jeżeli zachodzą przesłanki określone w pkt 1 i 2 tego art. 8a ust. 1. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność organu rentowego polegająca na niewydaniu decyzji na podstawie art. 15c ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej, uwzględniającej okoliczności w tym przepisie określone. Powiedziano już, że organ rentowy nie orzeka odrębną decyzją o zastosowaniu wobec funkcjonariusza art. 15c ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej. Okoliczności, o których mowa w tym przepisie mogą być podnoszone i dowodzone przez byłego funkcjonariusza w postępowaniu wszczętym z urzędu przez organ rentowy na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy zmieniającej, a zatem również w postępowaniu odwoławczym w tej sprawie, przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 15c ust. 6 ustawy zaopatrzeniowej w tym postępowaniu środkiem dowodowym może być zarówno informacja IPN o przebiegu służby funkcjonariusza, jak i inne dowody, w szczególności wyrok skazujący, choćby nieprawomocny, za działalność polegającą na podjęciu, bez wiedzy przełożonych, czynnej współpracy z osobami lub organizacjami działającymi na rzecz niepodległości Państwa Polskiego w okresie służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy. Jeżeli zatem kwestia zastosowania wobec funkcjonariusza art. 15c ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej podlega rozstrzygnięciu w decyzji administracyjnej podlegającej kontroli sądu powszechnego, rozpoznanie skargi na bezczynność polegającą na nierozstrzygnięciu tej kwestii przez organ rentowy nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.