Sygnatura
II SAB/Wa 310/25
Wyrok WSA w Warszawie z 21 listopada 2025 r., II SAB/Wa 310/25
Wynik
Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 21 listopada 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
‘Sygn. akt II SAB/Wa 310/25 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Y. O. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej z wniosku z dnia [...] lutego 2025 r. 1. stwierdza, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku Y. O. z dnia [...] lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na rzecz skarżącego Y. O. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Y. O., dalej: "skarżący", wnioskiem z dnia [...] lutego 2025 r. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, dalej: "organ", o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie mu informacji dotyczących terenu cmentarza żydowskiego w W.: 1) kopii karty ewidencyjnej cmentarza, 2) kopii decyzji o wpisie do rejestru zabytków przedmiotowego terenu bądź postanowienia postępowania o wpis do rejestru zabytków, 3) kopii sprawozdania z przeprowadzonych badań, mających na celu określenie zasięgu występowania pochówków, 4) kopii wniosku Fundacji [...] o objęcie ochroną konserwatorską terenu cmentarza żydowskiego w Wołominie. Pismem z dnia [...] marca 2025 r. skarżący skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lutego 2025 r. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem. Mając na uwadze powyższe wniósł o: 1. zobowiązanie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2. orzeczenie, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, 3. wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w wysokości 200 złotych, 4. zasądzenie kosztów postępowania, 5. przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym. Skarżący, uzasadniając skargę stwierdził, że do dnia sporządzenia skargi, organ nie odpowiedział na jego wniosek zawierający dokładnie sprecyzowany zakres żądania. Wskazał, że wnioskowane przez niego dokumenty zostały wytworzone w związku z działalnością organu administracji publicznej, a wniosek Fundacji [...] jest podaniem inicjującym działania organu i tym samym również podlega udostępnieniu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Podał, że w dniu [...] marca 2025 r. przekazał skarżącemu kompletną informację przez udzielenie pełnej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, której kopię załączył wraz z załącznikami. Wyjaśnił, że zgromadzenie danych na potrzeby odpowiedzi wymagało znacznego nakładu czasowego oraz wysiłku intelektualnego. Organ stwierdził, że dochował, terminu 2 miesięcy, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na wypadek nie podzielenia przez Sąd przedstawionych argumentów, dotyczących ustalenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wskazał, że winny one przynajmniej przemawiać za uznaniem, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie organu, wprawdzie może być mowa o naruszeniu ustawowych terminów do załatwienia sprawy, to jednak nie wynikało to ze złej woli organu, lecz z przyczyn obiektywnych. Dlatego nie można uznać, że wystąpiła w przedmiotowej sprawie rażąca bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na bezczynność zasługuje na uwzględnienie. Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Organ administracji pozostaje w bezczynności w przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie, określonym bądź w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.), bądź w przepisach szczególnych, m.in. w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."), bądź w przypadku niepodjęcia innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99, OPS 2000, Nr 6, poz. 87). Dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności, oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie dokonał powyższych działań. Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udostępni informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie skarżący uczynił adresatem wniosku [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 89 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1292 z późn. zm.), organem ochrony zabytków jest wojewoda, w imieniu którego zadania i kompetencje, w tym zakresie, wykonuje wojewódzki konserwator zabytków. Wojewódzki konserwator zabytków, wchodzący w skład zespolonej administracji wojewódzkiej, kieruje wojewódzkim urzędem ochrony zabytków (art. 92 ust. 1 ustawy o zabytkach i opiece nad zabytkami). Oznacza to zatem, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków niewątpliwie mieści się w zakresie podmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej i jako organ władzy publicznej zobowiązany jest do udostępniania będących w jego posiadaniu informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Według art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy. Z kolei w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawarto przykładowe wyliczenie informacji publicznej. Wnioskowane w niniejszej sprawie informacje stanowią informację publiczną, gdyż dotyczą kwestii działalności podmiotu w sferze publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p.). Organ powinien był zatem załatwić przedmiotowy wniosek w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do tego, czy wniosek skarżącego został zrealizowany w sposób i terminie wymaganym przepisami u.d.i.p. W ocenie Sądu, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie załatwił wniosku strony z dnia [...] lutego 2025 r. w terminie wyznaczonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., wobec czego zachodzą podstawy do stwierdzenia, że na dzień złożenia skargi do sądu administracyjnego, tj. [...] marca 2025 r., pozostawał w bezczynności. Wymaga zaznaczenia, że załatwienie wniosku po wniesieniu skargi nie zwalnia sądu z badania bezczynności i jej charakteru. Rozpoznanie skargi na bezczynność organu na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu. Stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, nawet jeżeli wniosek strony został załatwiony przez organ w toku postępowania sądowego (już po wniesieniu skargi), obliguje sąd do oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), a także stwarza możliwość orzeczenia organowi grzywny lub przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdził, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego, ale stan ten ustał przed wydaniem niniejszego wyroku, ponieważ za pismem z dnia [...] marca 2025 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek z dnia [...] lutego 2025 r. Z tego względu nie było podstaw do zobowiązania [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, na mocy art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do załatwienia ww. wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, a jedynie podstawa do stwierdzenia bezczynności (punkt 1 sentencji wyroku). Zdaniem Sądu, bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), co uzasadniało wydanie punktu 2 wyroku. Z rażącym charakterem bezczynności mamy do czynienia np. wtedy, gdy okres zaniechania jest długotrwały, zaniechanie jest celowe lub zamierzone przez organ, ewentualnie wynika z innych niepodlegających akceptacji przyczyn. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12, dostępny na www.nsa.gov.pl). Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest więc zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Zaniechanie organu, biorąc pod uwagę ustawowe terminy załatwiania spraw z wniosku o udostępnienie informacji publicznej - niezwłocznie i nie później niż 14 dni – nie jest znaczne, ponadto w świetle akt administracyjnych i wyjaśnień zawartych w odpowiedzi na skargę, nie można mówić o złej woli organu. Tym samym brak jest podstaw do przypisania kwalifikowanego charakteru bezczynności. W świetle powyższych ustaleń, nie zachodziły też przesłanki do wymierzenia organowi grzywny. Grzywna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco - represyjny, a suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej ma charakter kompensacyjny. Podkreślić należy, że z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności, a także czy wskazują na konieczność zrekompensowania tego faktu skarżącemu. Zarówno zatem wymierzenie grzywny, czy przyznanie sumy pieniężnej nie jest obligatoryjne. Stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, te dodatkowe środki mogą być stosowane szczególnie wówczas, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 131/21). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie było konieczności zastosowania dodatkowego środka dyscyplinująco – represyjnego, zważywszy na to, że bezczynność organu nie była skutkiem lekceważenia uprawnień skarżącego do uzyskania informacji publicznej. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 10 lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, która to bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie (grzywny), na podstawie art. 151 p.p.s.a., jak w punkcie 3 sentencji wyroku. Zaś o kosztach orzeczono, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., w pkt 4 sentencji wyroku. Do kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia praw Sąd zaliczył uiszczony przez stronę skarżącą wpis sądowy.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 27 marca 2025
- Symbol z opisem
- 647 Sprawy związane z ochroną danych osobowych 658
- Hasła tematyczne
- Dostęp do informacji publicznej
- Skarżony organ
- Wojewódzki Konserwator Zabytków
- Sędziowie
- Anna Pośpiech-Kłak Izabela Głowacka-Klimas Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 13 ust. 1 · Dz.U. 2022 poz. 902
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a, art. 149 § 2 · Dz.U. 2024 poz. 935
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SAB/Wa 334/25 · 21 listopada 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 21 listopada 2025 r., II SAB/Wa 334/25
Sygnatura: II SAB/Wa 309/25 · 18 listopada 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 18 listopada 2025 r., II SAB/Wa 309/25
Sygnatura: II SAB/Wa 582/25 · 14 listopada 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 14 listopada 2025 r., II SAB/Wa 582/25
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny