II SAB/Wa 294/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A. J. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi na naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych 1. zobowiązuje Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych do rozpoznania skargi A. J. z dnia [...] listopada 2018 r., w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego A. J. kwotę 111,80 zł (sto jedenaście złotych osiemdziesiąt groszy), tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przedmiotem skargi A. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2020 r. była bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, dalej: Prezes Urzędu, w prowadzeniu postępowania z jego skargi z dnia [...] listopada 2018 r., która wpłynęła do organu [...] listopada 2018 r., na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez O. z siedzibą w W., przy ul. P. [...], reprezentowany przez N. S.A. z siedzibą w W. przy ul. P. [...], polegające na niewypełnieniu wobec skarżącego obowiązku informacyjnego i przetwarzaniu jego danych osobowych bez podstawy prawnej. W związku ze skargą A. J. z dnia [...] listopada 2018 r., Prezes Urzędu pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. wezwał Fundusz do udzielenia pisemnych wyjaśnień oraz poinformował skarżącego o podjętych czynnościach. W odpowiedzi na wezwanie, w dniu [...] lutego 2019 r. do organu wpłynęło pismo obejmujące wyjaśnienia od [...] F. S.A. z siedzibą w W. przy ul. P. [...], zwanej dalej Towarzystwem, będące podmiotem zarządzającym Funduszem. W dniu [...] czerwca 2019 r. do Prezesa Urzędu wpłynęło pismo skarżącego z zapytaniem o stan przedmiotowej sprawy. Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Prezes Urzędu poinformował strony przedmiotowego postępowania o zebranym materiale dowodowym wystarczającym do wydania decyzji administracyjnej, a także o przysługującym im prawie do wglądu w akta sprawy, wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W dniu [...] lutego 2020 r. do organu wpłynęło ponaglenie skarżącego, dotyczące rozpoznania złożonej przez niego skargi. Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Prezes Urzędu wezwał Towarzystwo do uzupełnienia braków formalnych pisma Towarzystwa z dnia [..] stycznia 2019 r., informując w tej samej dacie o powyższym skarżącego. W dniu [...] marca 2020 r. do Prezesa Urzędu wpłynęło pismo Towarzystwa, którym uzupełniono uprzednio stwierdzone braki formalne. Skarżący we wniesionej do Sądu skardze zarzucił organowi: 1) niezałatwienie sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., niewskazanie przyczyny zwłoki i niewyznaczenie nowego terminu zgodnie z art. 36 § 1-2 k.p.a.; 2) nierozpoznanie wniesionego ponaglenia stosownie do art. 37 § 5 i 6 k.p.a. Wskazał, że od dnia zgłoszenia sprawy do UODO upłynęło już ponad półtora roku, a od zgromadzenia materiału dowodowego 8 miesięcy. Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2020 r. skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego w wysokości 100 zł i zwrotu kosztów doręczeń przesyłek poleconych. Prezes Urzędu w odpowiedzi na skargę z dnia 25 maja 2020 r. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że na podstawie art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych i sądowych, w postępowaniach administracyjnych, tym w niniejszym postępowaniu przed Prezesem Urzędu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. W ocenie Prezesa Urzędu, postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone jest zgodnie z dyspozycją art. 78 ust. 2 RODO, który jest szczególnym przepisem względem uregulowań k.p.a. Przepis ten stanowi, że termin rozpatrzenia skargi dotyczącej ochrony danych osobowych bądź poinformowania osoby, której dane dotyczą o postępach lub efektach rozpatrywania skargi - wynosi trzy miesiące. Skarżący został poinformowany o podjęciu czynności w jego sprawie przed upływem trzech miesięcy od daty otrzymania wniosku. Prezes Urzędu uznał, że w żadnym razie nie uchyla się od wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przeciwnie - organ do spraw ochrony danych osobowych przedsięwziął przewidziane prawem czynności, służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy i zebraniu materiału dowodowego potrzebnego do rozstrzygnięcia jej decyzją administracyjną. Na każdym etapie postępowania skarżący był informowany o podejmowanych w sprawie działaniach, co znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym w aktach przedmiotowej sprawy materiale dowodowym. Jednakże, organ po stwierdzeniu braku formalnego zobowiązany był wezwać do jego usunięcia. Wskazał jednocześnie, że z uwagi na powołaną wcześniej okoliczność zawieszenia biegu terminów postępowań administracyjnych kolejne czynności w przedstawionej sprawie podjęte zostaną niezwłocznie, gdy tylko będzie to możliwe, o czym Prezes Urzędu poinformuje pisemnie skarżącego i Fundusz reprezentowany przez Towarzystwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W związku z powyższym Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma miejsce wówczas, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Przypomnieć należy, iż od dnia 25 maja 2018 r. w polskim porządku prawnym obowiązuje ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781, zwanej dalej: "u.o.d.o."), jak również rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE. Seria L. rok 2016 nr 119 str. 1 z dnia 2016.05.04 z późn. zm. – dalej "RODO", które stosuje się bezpośrednio. Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.d.o., w postępowaniach prowadzonych przez Prezesa UODO, stosuje się przepisy k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w u.o.d.o. W myśl art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym – w myśl § 3 tego przepisu – załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jednocześnie, zgodnie ze szczególnym przepisem art. 78 ust. 2 rozporządzenia 2016/679, termin rozpatrzenia skargi dotyczącej ochrony danych osobowych bądź poinformowania osoby, której dane dotyczą o postępach lub efektach rozpatrywania skargi – wynosi trzy miesiące. Z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, iż skarżący złożył skargę wszczynającą postępowanie przed Prezesem Urzędu w dniu [...] listopada 2018 r., która do dnia rozpoznania skargi przez Sąd nie została rozpatrzona, zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami rozporządzenia 2016/679 oraz k.p.a. W konsekwencji, należało zobowiązać Prezesa UODO do rozpatrzenia skargi A. J. z dnia [...] listopada 2018 r. w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Analiza okoliczności sprawy daje podstawę do stwierdzenia, że bezczynność organu nosi cechy rażącego, a więc oczywistego, ciężkiego naruszenia prawa. Świadczy o tym długi, ponad 1,5 letni okres rozpatrywania skargi dotyczącej ochrony danych osobowych i tym samym przekroczenia wszelkich terminów do załatwienia sprawy określonych w RODO i k.p.a. Przedmiotowa sprawa nie została rozpatrzona do czasu rozpoznania przez Sąd skargi na bezczynność z dnia [...] stycznia 2020 r. Takie procedowanie organu jest szczególnie niepożądane w sprawach tak istotnych jak ochrona danych osobowych i tego typu prowadzenie postępowania nie licuje z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej. Oczywistym jest, że podnoszona w odpowiedzi na skargę przez organ okoliczność, że to na nim spoczywa statuowany w art. 77 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Jednakże należy zwrócić uwagę, że w przedmiotowej sprawie Prezes Urzędu w dniu [...] sierpnia 2019 r. poinformował strony postępowania o zebranym materiale dowodowym wystarczającym do wydania decyzji administracyjnej i dopiero po upływie 6 miesięcy podjął kolejną czynność w sprawie, tj. w dniu [...] lutego 2020 r., wzywając Towarzystwo do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia [...] stycznia 2019 r., które zostały następnie uzupełnione w dniu [...] marca 2020 r. W tym czasie organ nie gromadził materiału dowodowego ani też nie podejmował innych czynności w tej sprawie. Zgodnie z powołanym w odpowiedzi na skargę przepisem art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, z późn. zm.), zwanej specustawą koronawirusową, w brzmieniu obowiązującym od 31 marca 2020 r. do 16 maja 2020 r., w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych – nie rozpoczął się, a rozpoczęty uległ zawieszeniu na ten okres. Należy jednak zwrócić uwagę, że powołany przepis z dniem 16 maja 2020 r. został uchylony na podstawie art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875). Ustawodawca w art. 68 ust. 1, 2, 6 i 7 ustawy zmieniającej wprowadził siedmiodniowy termin, po którym terminy wstrzymane rozpoczynają swój bieg, zaś zawieszone biegną dalej. W konsekwencji rozpoczęcie biegu terminów, które zostały wstrzymane i kontynuowanie biegu terminów, które zostały zawieszone na podstawie art. 15zzs ustawy zmienianej, następuje od dnia 24 maja 2020 r. Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania w wysokości 111,80 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., jak w punkcie 3 sentencji wyroku.