II SAB/Wa 276/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2023 r. sprawy ze skargi M. D. na bezczynność Komendanta Centrum Szkolenia Policji w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę

W dniu [...] marca 2023 r. M. D.(zwany dalej także: "Wnioskodawca"; "Skarżący") złożył do Centrum Szkolenia Policji w [...] wniosek o udzielenie informacji publicznej (w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy ePUAP) na temat kursu specjalistycznego w zakresie obsługi ręcznych mierników prędkości, który odbył się w Centrum Szkolenia Policji w dniach od [...] do [...] marca 2021 r. Wnioskodawca jako adres do doręczeń wskazał: [...]. Przedmiotowym wnioskiem wniósł o udzielenie odpowiedzi na siedem pytań: 1) Czy kurs finansowany był ze środków publicznych. 2) Czy uczestniczący funkcjonariusze policji w kursie w momencie jego prowadzenia byli na służbie. 3) Ilu było uczestników i grup kursowych w podanym powyżej terminie. 4) Proszę podać imię i nazwisko uczestniczących funkcjonariuszy wraz ze stopniem służbowym oraz przynależnością do komendy powiatowej policji względnie garnizonu oraz przypisaniem do grupy (o ile było więcej niż jedna grupa), którzy w tych daniach odbywali kurs. 5) Proszę o przekazanie harmonogramu zajęć z tych dni oraz wskazanie ile godzin one trwały. 6) Proszę o przekazanie dla jakich konkretnie ręcznych mierników prędkości (nazwa i typ) przeprowadzono kurs. 7) Proszę o wskazanie ile czasu miał każdy funkcjonariusz do zapoznania się w praktyce z wykorzystaniem poszczególnych ręcznych mierników prędkości. W dniu [...] kwietnia 2023r. M. D., w związku z nieudzieleniem w terminie czternastu dni informacji zgodnie z żądanym zakresem, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Centrum Szkolenia Policji w [...], wnosząc o: 1) zobowiązanie Komendanta do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; 2) orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie kosztów postępowania; 4) przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym; 5) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w wysokości 200 złotych. W uzasadnieniu skargi Skarżący opisując dotychczasowy przebieg sprawy, tj. złożony w dniu [...] marca 2023r. wniosek do Centrum Szkolenia Policji w [...], wskazał, że do dnia sporządzenia skargi "Komendant nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 pkt. ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14 dniowy termin zapisany art. 13 ust 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skoro Komendant, podchodząc lekceważąco do złożonego podania, nie przekazał żądanych informacji, naruszając art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, należy uznać, że dopuścił się rażącej bezczynności. Powołując się na wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Bk 36/15 Skarżący podkreślił, że "O rażącym charakterze bezczynności w udzieleniu informacji publicznej świadczy nie tylko okres oczekiwania na odpowiedź, ale również postawa pytanego organu przejawiająca lub nieprzejawiająca dobrej woli dla załatwienia wniosku". Fakt, że Centrum Szkolenia Policji, będące częścią organu mającego za zadanie dbanie o przestrzeganie prawa Rzeczypospolitej Polskiej przez obywateli, samo go nie przestrzega (w kontekście udostępnienia informacji publicznej) w swoich działaniach, zasługuje na naganę. Dlatego też, zdaniem Skarżącego, rażąca bezczynność w udostępnieniu żądanej informacji spełnia przesłanki do wymierzenia wnioskowanej grzywny organowi, której wnioskowana wysokość spełni wystarczającą rolę dyscyplinującą Komendanta, który w przyszłości będzie bardziej należycie dbał o rozpoznawanie wniosków składanych w trybie dostępu do informacji publicznej. Komendant Centrum Szkolenia Policji w [...] (dalej: "Komendant Centrum"; "Organ") pismem z [...] kwietnia 2023r. wniósł o oddalenie skargi w całości. Uzasadniając powyższe Komendant Centrum wskazał, że Skarżącemu udzielono żądanych informacji pismem z dnia [...] kwietnia 2023r. pod wskazany adres do doręczeń, tj. "[...]". Przesyłkę tę Skarżący odebrał w dniu [...] kwietnia 2023r., a zatem zarzuty skargi są w całości za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie Sąd wskazuje, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmienia przepisu art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm. - zwaną dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe postępowanie, zaś zgodnie z art. 120 P.p.s.a., sąd rozpoznając sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, orzeka w składzie trzech sędziów. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm - zwaną dalej: "P.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W rozstrzyganej sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020r., poz. 1276, zwanej dalej także jako: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Rozpoznając skargę na bezczynność organu, sąd orzeka z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy ustalonego w dniu wydania orzeczenia (por. uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08 – publ. na stronach: www.cbois.nsa.gov.pl – podobnie jak pozostałe przywołane w nin. uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych). Orzekając w tak określonym zakresie kognicji, Sąd uznał, że przedmiotowa skarga na bezczynność organu podlega oddaleniu . W punkcie wyjścia rozważań Sąd stwierdza, że przepisy P.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Dodać można, że bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Jednocześnie podkreślenia wymaga, że w postępowaniu tym sąd nie bada sprawy pod kątem merytorycznym i nie ocenia przyczyn niepodjęcia przez organ czynności lub aktu, do którego był zobowiązany na mocy odpowiednich przepisów prawa materialnego – jest to badane przez sąd dopiero w przypadku wytoczenia skargi na określone rozstrzygnięcie organu (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1721/11). Obowiązkiem sądu administracyjnego w skargach na bezczynność organu jest więc w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle przywołanego przepisu nie ulega wątpliwości, że Komendant Centrum Szkolenia Policji w [...] należy do podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej jako organ władzy publicznej; ponieważ kwestia ta jest niesporna między stronami, Sąd odstępuje od dalszej analizy w tym zakresie, stwierdzając, że stanowisko to jest prawidłowe. W ocenie Sądu, nie ulega też wątpliwości, że wnioskowane informacje mają charakter informacji publicznej w ujęciu przedmiotowym. Informacją publiczną w rozumieniu art. 1 i 6 u.d.i.p. jest bowiem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem objęte może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania. W omawianym trybie nie można też domagać się oceny zgodności z prawem wytworzonych dokumentów (por. wyrok NSA z 7 marca 2012 r., I OSK 2445/11). W związku z powyższym, podmiot, do którego wniosek taki został skierowany może dokonać następujących działań: a) udzielić informacji publicznej (w formie czynności materialno – technicznej), gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia, b) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 ww. ustawy), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2); c) odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16), w formie decyzji administracyjnej; d) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ustawy. Zgodnie zaś z art. 13 ustawy organ działań tych winien dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy. Konkludując powyższe, przy spełnieniu w realiach sprawy przesłanki podmiotowej i przedmiotowej w rozumieniu u.d.i.p., rozważenia wymaga czy w istocie Organ dopuścił się – jak wywodzi Skarżący - bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej w związku z wnioskiem Skarżącego z dnia [...] marca 2023r. i zawartymi w nim pytaniami poprzez nie udzielenie żądanych informacji w terminie 14 od dnia wpływu wniosku do Organu. Przy tak zakreślonych granicach skargi Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 13 ust.1 oraz ust. 2 u.d.i.p. udzielenie informacji publicznej następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, licząc od dnia złożenia wniosku (ust.1). Jeżeli jednak informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym wyżej, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (por. ust. 2 art. 13 u.d.i.p.). Z analizy akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że Organ udzielił Wnioskodawcy żądanych informacji pismem z dnia [...] kwietnia 2023r. W związku z powyższym, zarzut naruszenia przepisu art. 13 ust.1 u.d.i.p. jest bezpodstawny. Wskazać przy tym należy, że Organ obowiązany był udzielić zainteresowanemu informacji na wskazany przez niego we wniosku adres do doręczeń, tj. "[...]" – co uczynił, wysyłając przedmiotowe informacje listem poleconym, którą to przesyłkę Skarżący odebrał w dniu [...] kwietnia 2023r. (k. 4 Akt adm.). Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej powinno nastąpić w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem. Wyjątek od tej zasady stanowi sytuacja, gdy środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). W rozstrzyganej sprawie wskazane wyżej okoliczności nie występowały, a Organ udostępnił informację w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem Skarżącego. W świetle przedstawionych rozważań, z przyczyn wskazanych w nin. uzasadnieniu, zarzut bezczynności organu w zakresie rozpoznania wniosku Skarżącego z [...] marca 2023r., należało uznać za nieuzasadniony. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku, oddalając skargę.