II SAB/Wa 258/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.S. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania pisma z dnia [...] lutego 2015 r. postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. J.S. (dalej: "skarżący") zwrócił się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o udzielenie informacji czy Gmina L. miała podstawy do odmowy udzielenia mu wnioskowanych informacji powołując się na przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Organ uznał, że ww. pismo nie stanowiło skargi lub wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, a jedynie prośbę o udzielenie odpowiedzi. W dniu [...] marca 2023 r. skarżący złożył ponaglenie w związku z brakiem realizacji jego wniosku z dnia [...] lutego 2015 r. W odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2023 r. znak [...] Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "organ" "Prezes UODO") wyjaśnił, że z uwagi na znaczny upływ czasu (8 lat) od momentu złożenia wniosku odniesienie się do przyczyn nieotrzymania przez skarżącego odpowiedzi w sprawie jest utrudnione. Wynika to z faktu, że sprawa skarżącego stanowiła dokumentację niearchiwalną podlegającą ekspertyzie (kategoria BE5), a okres jej przechowywania wynosił 5 lat. Ponadto wskazał, że w sprawie nie toczyło się żadne postępowanie, gdyż nie było podstaw do jego wszczęcia. Odnosząc się do pytania skarżącego "czy słusznie zgodnie z przepisami obowiązującego prawa Urząd Gminy w L. udzielił mi odpowiedzi, że nie może udzielić mi informacji o które wnosiłem z uwagi na ochronę danych osobowych – jednak żądana informacja dotyczyła osób zmarłych moich rodziców, a osoby zmarłe nie są objęte ustawą o ochronie danych osobowych" Prezes UODO poinformował, że obowiązująca w 2015 r. ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych nie obejmowała ochroną osób zmarłych. Organ wskazał, że również obecnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016) nie mają zastosowania do danych osobowych osób zmarłych. Pismem z dnia [...] marca 2023 r. J.S. wniósł skargę bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania pisma z dnia [...] lutego 2015 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Prezes UODO zaakcentował, że w niniejszej sprawie nie toczyło się żadne postępowanie i nie było podstaw do jego wszczęcia. Pismo skarżącego z dnia [...] lutego 2015 r. stanowiło jedynie prośbę o odpowiedź czy Urząd Gminy w L. w piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. słusznie powołał się na ochronę danych osobowych osób zmarłych nie udzielając mu odpowiedzi na zadane pytanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zakres działania sądów administracyjnych został ukształtowany w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") szeroko, obejmując praktycznie całokształt działalności administracji publicznej. Przepis art. 3 § 2 P.p.s.a. enumeratywnie wymienia akty i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. I tak kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r., poz. 422 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a P.p.s.a.), jak również orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). O bezczynności lub przewlekłości organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. można mówić wtedy, gdy organ ten zobowiązany jest do załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej w formie określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., tj. ma obowiązek wydać decyzję, postanowienie lub dokonać innej czynności rozstrzygającej o prawach i obowiązkach stron, a przedmiotowych działań nie podejmuje. Przedstawiony katalog ma charakter zamknięty. Nie można zatem skarżyć bezczynności polegającej na braku wszczęcia postępowania wówczas, gdy przepis prawa nie nakłada na organ takiego obowiązku i gdy nie ma podstaw do takiego działania lub polegającej na niewydaniu decyzji, gdy jakiekolwiek postępowanie administracyjne się nie toczy (vide postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Bk 51/09 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie Naczelnego Sądu Administracyjnego: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W myśl art. 58 § 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W piśmie z [...] lutego 2015 r., skarżący zwrócił się o udzielenie informacji czy Gmina L. miała podstawy do odmowy udzielenia mu informacji dotyczących osób zmarłych - rodziców skarżącego powołując się na przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Zdaniem Sądu, Prezes UODO trafnie przyjął, że ww. pismo nie stanowi skargi ani wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. Skierowane do organu pytanie ma charakter ogólny, nie opisuje konkretnego zdarzenia związanego z naruszeniem przetwarzania danych osobowych. Okoliczność, iż skarżący nie był zadowolony z odpowiedzi udzielonej mu przez PUODO (pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r.), ponieważ oczekiwał wydania aktu administracyjnego lub podjęcia czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., nie zmienia prawnej kwalifikacji jego pisma z dnia [...] lutego 2015 r. Nie sposób uznać, aby tego rodzaju pismo mogło wszcząć postępowanie administracyjne w indywidualnej sprawie. W sytuacji, gdy organ administracji publicznej nie ma podstaw do wszczynania postępowania administracyjnego oraz do działania w formie władczej w zakresie swoich kompetencji i właściwości, to nie można skarżyć bezczynności tego organu (vide postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Ke 115/21). W konsekwencji, skierowana przez skarżącego do tut. Sądu, skarga jest niedopuszczalna. Niedopuszczalność tę implikuje brak uprzedniego wszczęcia postępowania administracyjnego z zakresu ochrony danych osobowych. Tego rodzaju przeszkoda formalna mieści się w katalogu "innych przyczyn" ujętym w art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.