II SAB/Wa 257/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Głównego Policji postanawia: -odrzucić skargę-

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji, działając na podstawie art. 34 ust. 1 i ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 33 pkt 2, art. 35 oraz art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (Dz. U. z 2014 r. poz. 616 ze zm.) odmówił K. J. przyznania jednorazowego odszkodowania przysługującego funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby z tytułu doznanego uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Wnioskiem z dnia 22 lutego 2017 r., sprecyzowanym ostatecznie pismem z dnia 25 lipca 2016 r., K. J. wystąpił do Komendanta Głównego Policji o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji na podstawie art. 156 § 1 K.p.a. W dniu 5 października 2017 r. K. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę (oznaczoną datą 4 października 2016 r.), sprecyzowaną pismem z dnia 24 listopada 2016 r., na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Głównego Policji w sprawie rozpoznania jego wniosku z 22 lutego 2015 r. Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 721/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że sprawa ze skargi K. J. wniesiona w niniejszej sprawie jest tożsama z zawisłą wcześniej przed tutejszym Sądem sprawą o sygn. akt II SAB/Wa 671/16. Sąd stwierdził, że skarżący wniósł dwie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania tego samego organu zainicjowanego jego wnioskiem z 22 lutego 2015 r. Sąd uznał, że w takiej sytuacji, z uwagi na stan wcześniejszej zawisłości tożsamej sprawy przed tutejszym Sądem, późniejszą ze skarg należy odrzucić. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OZ 528/17, uchylił wskazane wyżej postanowienie z dnia 5 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 721/16. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że wniesiona przez skarżącego skarga z dnia 4 października 2016 r. była tożsama podmiotowo i przedmiotowo ze skargą z dnia 9 września 2016 r., która zainicjowała postępowanie prowadzone przed tym Sądem w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 671/16. Oceniając jednak prawidłowość odrzucenia spornej skargi, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało uwzględnić, że została ona wniesiona w czasie, gdy wcześniejsza skarga z dnia 9 września 2016 r. znajdowała się na etapie badania pod względem formalnym. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że o zaistnieniu przesłanki sprawy w toku nie można mówić w sytuacji gdy obie skargi znajdowały się na etapie badania w postępowaniu sądowym pod kątem formalnym. Postanowienie odrzucające skargę z dnia 4 października 2016 r. na skutek przyjęcia istnienia przesłanek z art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., było, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, co najmniej przedwczesne. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, ze istotne znaczenie miał w tym względzie wynik badania pierwotnej skargi pod względem formalnym. Pominięcie tego aspektu przez Sąd I instancji zablokowało w istocie możliwość kwestionowania przewlekłości postępowania prowadzonego przez Komendanta Głównego Policji w sprawie zainicjowanej wnioskiem z 22 lutego 2015 r. Tymczasem wskutek uprawomocnienia się postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 671/16, pierwotna skarga z dnia 9 września 2016 r. wobec nieusuwalnych braków nie została merytorycznie rozpatrzona. Skoro zaś skarga z dnia 9 września 2016 r. zawierała nieusuwalne braki uniemożliwiające jej merytoryczne rozpatrzenie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie było podstaw do odrzucenia później wniesionej skargi na zasadzie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stąd też skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień, innych aktów lub czynności albo interpretacji przepisów prawa podatkowego. W niniejszej sprawie K. J. przedmiotem skargi uczynił przewlekłość postepowania prowadzonego przez Komendanta Głównego Policji w sprawie wniosku z dnia 22 lutego 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Komendant Wojewódzki Policji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] o odmowie przyznania jednorazowego odszkodowania przysługującego funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby z tytułu doznanego uszczerbku na zdrowi wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Decyzja ta została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (Dz. U. z 2014 r. poz. 616, ze zm.). Zgodnie z art. 38 ust. 1 tej ustawy od decyzji w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych, o której mowa w art. 37 ust. 1, przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm.). Odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych przysługuje także w razie niewydania decyzji w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia odszkodowawczego bądź powstania obowiązku wszczęcia postępowania z urzędu. Odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu (art. 38 ust. 2 cytowanej ustawy). Na gruncie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2016 poz. 963 ze zm.) Sąd Najwyższy podjął uchwałę z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt I UZP 3/10, w której stwierdził, iż od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organu rentowego) wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 tej ustawy w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych (OSNP 2011/17-18/233). Uchwale tej nadana została moc zasady prawnej. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku, gdy prawo lub obowiązek stwierdzone było decyzją, to jej "unieważnienie", chociaż odnosi się do decyzji "unieważnionej", to przecież odnosi się także, a nawet przede wszystkim, do prawa lub obowiązku poprzednio stwierdzonego. "Dotyczy" więc przedmiotu o którym mowa tak w art. 83 ust. 1 ustawy systemowej (ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), jak i w art. 476 § 2 k.p.c. Chociaż bezpośrednim przedmiotem postępowania jest wówczas wadliwa decyzja Zakładu, to nie sposób rozpoznać tego przedmiotu bez także bezpośredniego wglądu w stosunek prawny ubezpieczenia społecznego, w jego treść. Pogląd wyrażony w powyższej uchwale zasługuje w pełni na uwzględnienie w niniejszej sprawie, albowiem jej przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych, od której, zgodnie z powołanym wyżej przepisami służy, podobnie jak w przypadku decyzji emerytalno-rentowych, odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Żądanie skarżącego dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie zmienia zatem faktu, że cały czas mamy tu do czynienia ze sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, a w sprawach tego typu właściwy jest sąd powszechny. Należy bowiem zwrócić uwagę na treść art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego stanowiącego, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania, stosownie do przepisu art. 2 tego Kodeksu powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Stosownie zaś do treści art. 476 § 2 pkt 5 K.p.c. przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Organami rentowymi są także wojskowe organy emerytalne oraz organy emerytalne resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości, a także inne organy wojskowe i organy resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości - właściwe do wydawania decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 476 § 4 pkt 3 K.p.c.). Zatem, z uwagi na powyższe regulacje nie ulega wątpliwości, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy ze skargi na przewlekłość postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania jednorazowego odszkodowania przysługującego funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby z tytułu doznanego uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Skoro w tych sprawach nie jest właściwy sąd administracyjny, to skarga podlega odrzuceniu. Należy również podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OZ 528/17, nie dokonywał oceny dopuszczalności skargi K. J. wniesionej w niniejszej sprawie, w kontekście art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a którą tą oceną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie byłby związany. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.ps.a., postanowił jak w sentencji.