II SAB/Wa 240/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Janusz Walawski, Asesor WSA Joanna Kruszewska–Grońska (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi K. D. na bezczynność Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1) zobowiązuje Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego do rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie określonym w lit. [...] i lit. [...] w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdza, że bezczynność Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddala skargę w pozostałym zakresie; 4) zasądza od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz skarżącego K. D. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wnioskiem z [...] stycznia 2020 r. K. D. (dalej: "skarżący") wystąpił – w trybie dostępu do informacji publicznej - do Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego (dalej: "Szef SKW", "organ") o udzielenie następujących informacji: a) kiedy sprawa - z "wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego nr [...]" - została przyjęta w SKW do załatwienia, b) w jakiej kolejności (na jakich zasadach z tym związanych) sprawa, o której mowa, w ppkt a) jest rozpatrywana, c) ile takich spraw - z wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego - prowadzonych było w SKW od czerwca 2019 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku, d) jakie czynności (dowodowe, wymiana korespondencji i wszelkie inne) zostały w sprawie administracyjnej, o której mowa w ppkt a), przeprowadzone w okresie od czerwca 2019 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku, e) kto prowadzi i nadzoruje w SKW postępowanie administracyjne w sprawie "wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego nr [...]", f) ile innych postępowań administracyjnych prowadziły: osoba prowadząca i nadzorująca w SKW postępowania administracyjne w sprawie "wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego nr [...], w okresie od czerwca 2019 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku". Wobec braku odpowiedzi organu, skarżący (pismem z [...] marca 2020 r.) wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu, w której zażądał: 1) stwierdzenia, że Szef SKW w sprawie wniosku z [...] stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej dopuścił się bezczynności i prowadził postępowanie w sposób przewlekły, 2) zobowiązania organu do rozpatrzenia ww. wniosku i do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 7 dni od dnia zwrotu akt organowi, 3) wymierzenia Szefowi SKW grzywny w wysokości dwukrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, tj. w kwocie 10.397,16 zł, 4) rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym i przeprowadzenia dowodu z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy na okoliczność występującej w sprawie przewlekłości i bezczynności organu, 5) zasądzenia od organu na jego rzecz zwrotu niezbędnych kosztów postępowania w postaci: poniesionych kosztów sądowych w wysokości 117 zł (100,00 zł wpisu od skargi i 17 zł opłaty skarbowej za pełnomocnictwo) oraz wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącego w kwocie 480 zł. Skarżący podkreślił, że do dnia złożenia skargi jego wniosek z [...] stycznia 2020 r. nie został rozpatrzony przez Szefa SKW - ani w całości, ani w części. Co więcej, skarżący nie otrzymał od organu żadnych pism i informacji związanych z tym wnioskiem. W odpowiedzi na skargę Szef SKW wniósł o jej odrzucenie. Podniósł, że wniosek z [...] stycznia 2020 r. dotyczy sprawy prywatnej skarżącego, a mianowicie jest związany z postępowaniem dyscyplinarnym skarżącego prowadzonym przed Szefem SKW pod sygn. akt [...]. Okoliczność ta przesądza o braku możliwości rozpoznania przedmiotowego wniosku jako wniosku o udzielenie informacji publicznej, ponieważ postępowanie dyscyplinarne funkcjonariusza SKW nie jest sprawą publiczną. Indywidualny, osobisty charakter postępowania dyscyplinarnego - prowadzonego w stosunku do konkretnego funkcjonariusza SKW, tj. skarżącego, nie mieści się w granicach spraw publicznych. Dlatego też, zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie jest dopuszczalna droga sądowa i skargę należy odrzucić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu w drodze czynności materialno-technicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") lub decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Oczywistym jest, że w przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, strona może zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.; dalej: "u.d.i.p."). W przypadku takiej skargi, sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru, podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosku, zapewniając stronie niezbędną ochronę sądową w zakresie dostępu do informacji publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w u.d.i.p. zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych; wymienia, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza dostęp do informacji będącej faktycznie informacją publiczną, a z przepisów ustawy o dostępnie do informacji publicznej jednoznacznie wynika, że udostępnieniu w trybie ustawy podlega wyłącznie informacja publiczna (art. 6 ust. 1 u.d.i.p.). Zatem tylko w sytuacji ustalenia, iż dana informacja stanowi informację publiczną, jak też, że wniosek o jej udostępnienie skierowany jest do podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia, można rozpatrywać ewentualną bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności trzeba ustalić, czy wskazana we wniosku skarżącego z [...] stycznia 2020 r. informacja stanowi informację publiczną, a w związku z tym, czy Szef SKW zobowiązany był, na mocy cytowanych przepisów, do jej udostępnienia. Wobec treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie budzi bowiem wątpliwości, że Szef SKW jako organ władzy publicznej jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej i w tej sytuacji została spełniona przesłanka podmiotowa. Zatem należało zbadać zakres przedmiotowy wniosku. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Chodzi o informacje publiczne objęte jednolitą definicją, która taki charakter nadaje wszelkim wiadomościom wytworzonym przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swoich kompetencji. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do działalności organu władzy publicznej. Zdaniem Sądu, organ trafnie zakwalifikował informacje objęte lit. a), b), d) i e) wniosku jako niestanowiące informacji publicznej. Pytania ujęte w ww. lit. a), b), d) i e) dotyczą wprost postępowania dyscyplinarnego skarżącego. Ta procedura jest uregulowana w rozdziale 6 zatytułowanym Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1529 ze zm.). Skarżący, piastujący w przeszłości kierownicze stanowiska w SKW, jest stroną tego postępowania, a nadto reprezentuje go profesjonalny pełnomocnik. W konsekwencji organ prawidłowo uznał w odpowiedzi na skargę, iż zastosowanie przepisów u.d.i.p. jest w tym przypadku wyłączone. Skoro zatem informacje objęte lit. a), b), d) i e) wniosku skarżącego nie stanowią informacji publicznej, to z tej przyczyny nie można stwierdzić, że Szef SKW pozostawał w bezczynności w jej udostępnieniu. Z bezczynnością organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie udostępnienia żądanej informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Jak już wyżej wskazano, udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot, jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia. Jeżeli żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powinien zaś powiadomić pismem podmiot żądający udostępnienia informacji, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2002 r., sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda z 2003 r. nr 6, s. 33). Ten ostatni przypadek zaistniał w niniejszej sprawie w zakresie lit. a), b), d) i e) wniosku. Niewątpliwym uchybieniem Szefa SKW był brak przekazania skarżącemu stanowiska, iż wniosek w ww. zakresie nie dotyczy informacji publicznej, przy czym uchybienie to nie pozwala na skuteczne postawienie organowi zarzutu bezczynności. Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja z pytaniami ujętymi w lit. c) i f) wniosku. Zdaniem Sądu, pytania te dotyczą – wbrew twierdzeniu organu – informacji publicznej, bowiem nie odnoszą się bezpośrednio do postępowania dyscyplinarnego skarżącego. Pytanie objęte lit. c) wniosku dotyczy ogólnej liczby spraw (postępowań) dyscyplinarnych w SKW, zainicjowanych wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy i zakończonych wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego w drugiej instancji przez Szefa SKW, w okresie od czerwca 2019 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku (tj. do [...] stycznia 2020 r.). Z kolei pytanie z lit. f) wniosku odnosi się do liczby postępowań administracyjnych (a więc nie tylko dyscyplinarnych) prowadzonych – w okresie od czerwca 2019 r. do dnia złożenia wniosku - przez osoby: prowadzącą i nadzorującą w SKW postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego nr [...]. Pozostawanie w bezczynności w ww. zakresie wniosku, tj. objętym lit. c) i f), skutkowało koniecznością zobowiązania Szefa SKW do rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2020 r. w tym zakresie, o czym Sąd orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zachodził bowiem oczywisty przypadek lekceważenia wniosku i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Milczenie Szefa SKW wynikało z błędnego zakwalifikowania wniosku skarżącego jako w całości niedotyczącego informacji publicznej. Tymczasem racja po stronie organu była częściowa, a mianowicie w zakresie lit. a), b), d) i e) wniosku. Z tych przyczyn Sąd w punkcie trzecim sentencji wyroku, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w pozostałej części, nie uwzględniając również wniosków skarżącego o wymierzenie organowi grzywny i przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej. O kosztach postępowania w łącznej wysokości 597 zł (obejmujących: wpis sadowy od skargi – 100 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17 zł i wynagrodzenie radcy prawnego – 480 zł) Sąd orzekł w punkcie czwartym sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.