II SAB/Wa 199/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2018 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi A. S. na bezczynność Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. M. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 czerwca 2018 r. zostało przyznane A. S. w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. (k. 17 akt). Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego adw. M. M. (pismo ORA w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., k-27 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 lipca 2018 r. odrzucił wniesioną skargę. Wyznaczona pełnomocnik w piśmie z dnia 10 sierpnia 2018 r. wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wskazując, że zapoznała się z aktami sprawy i wielokrotnie kontaktowała się telefonicznie i e-mailowo ze skarżącym. Oświadczyła, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - dalej P.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Z treści powołanego przepisu wynika obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna została rzeczywiście stronie udzielona. Sąd bowiem, w tym zakresie, odpowiada za zasadność i legalność wydatkowania środków publicznych (por. B. Dauter w: S. Babiarz i inni, "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Warszawa 2007 r., s. 317). Trzeba podkreślić, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy, otrzymuje wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, publ. ONSAiWSA 2005/5/93). Należało więc zbadać, czy w sprawie wystąpiły przesłanki, uzasadniające przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu. Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm.). Jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik z urzędu udzieliła w sprawie substytucji radcy prawnej, z upoważnienia której aplikantka radcowska zapoznała się z aktami sprawy. Nadto w piśmie z dnia 10 sierpnia 2018 r. wyznaczona pełnomocnik wskazała, że kontaktowała się ze skarżącym telefonicznie i e-mailowo. W sprawie nie podjęto jednak czynności procesowych. W ocenie referendarza sądowego, brak podjęcia czynności procesowych w imieniu strony przez pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie uprawniania pełnomocnika do skutecznego ubiegania się o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż nie wypełnia wymaganych przez prawo znamion realnie udzielonej pomocy prawnej. W tych okolicznościach przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu stanowiłoby nieuzasadniony wydatek z budżetu państwa. Należy również wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, wyrażony m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I OZ 768/13, że zapoznanie się z aktami sprawy, analiza sprawy oraz udzielenie stronie informacji telefonicznie bez podjęcia dalszych czynności procesowych nie jest wystarczające dla uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie udzielona (publ. LEX nr 1409755, por. również postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OZ 790/11, publ. LEX nr 1069714). Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 258 § 2 pkt 8 tej ustawy oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono jak w sentencji.