II SAB/Wa 158/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2021 r. sprawy ze skargi P.K. na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Zdrowia dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Zdrowia nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz skarżącego P.K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

P.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Zdrowia w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że P.K. pismem z dnia [...] grudnia 2020 r., złożonym przez e-PUAP, zwrócił się do Ministra Zdrowia o udostępnienie, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1429) informacji: "czy prawdą jest, że podmioty, od jakich zostały zakontraktowane dla Polski szczepionki na COVID-19, zostały zwolnione z wszelkiej odpowiedzialności za skutki ich stosowania?". W przypadku pozytywnej odpowiedzi skarżący wniósł o udzielenie informacji na temat zakresu zwolnienia (całkowite czy częściowe), podstawy zwolnienia, udostępnienie kopii decyzji lub innego orzeczenia, umowy, porozumienia w przedmiocie tego zwolnienia. P.K. w dniu 5 lutego 2021 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (za pośrednictwem Ministra Zdrowia) skargę na bezczynność tego organu w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zarzucił Ministrowi Zdrowia, że w ustawowym 14 - dniowym terminie nie rozpoznał jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie powiadomił go o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację i w ten sposób naruszył art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i art. 13 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. P.K. wniósł o zobowiązanie Ministra Zdrowia do rozpoznania jego wniosku z [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarga wpłynęła do organu w dniu 9 lutego 2021 r. Minister Zdrowia w piśmie z dnia 9 lutego 2021 r. poinformował skarżącego, że Polska przystąpiła do umów wynegocjowanych przez Komisję Europejską z producentami szczepionek AstraZeneca, Johnson&Jonson, Pfizer, BioNtech, Modrna, CureVac (APA) oraz że żadna z umów nie przewiduje postanowień w zakresie wyłączenia odpowiedzialności producenta za skutki ich stosowania. Umowy zawierają jednak szczegółowe postanowienia dotyczące roszczeń, w tym także zgłaszanych przez osoby trzecie i są objęte klauzulą poufności. Odpowiedz tę uzupełnił w piśmie z [...] lutego 2021 r. W tym samym dniu organ wydał na decyzję (nr [...]) o odmowie udostępnienia skarżącemu kopii umowy, której domagał się we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W piśmie z 23 lutego 2021 r., stanowiącym odpowiedź na skargę, Minister Zdrowia wniósł o jej oddalenie, ewentualnie umorzenie postępowania. Organ podał, że pismo skarżącego z [...] grudnia 2020 r. zawiera wyłącznie szereg pytań skierowanych do Ministra Zdrowia, które dotyczą okoliczności zawierania umów na zakup szczepionek i ma charakter polemiki z organem lub "prośby o sprostowanie ugruntowanych przez Skarżącego twierdzeń". Zdaniem Ministra, to zaś prowadzi do wniosku, że "wątpliwe jest uznanie", że jest to wniosek o udostępnienie informacji publicznej i należy go kwalifikować jako "wniosek o wszczęcie sprawy administracyjnej podlegającej rozpatrzeniu na podstawie ogólnych przepisów o postępowaniu administracyjnym", a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Minister Zdrowia podniósł, że po wniesieniu przez skarżącego skargi, w dniach 9 i [...] lutego (pisma i decyzja zostały doręczone skarżącemu w dniu 22 lutego 2021r.), rozpoznał jego wniosek. Z tego wynika, że organ nie pozostaje w bezczynności w niniejszej sprawie, a postępowanie sądowe jest bezprzedmiotowe. P.K. w piśmie z 6 kwietnia 2021 r. podniósł, m. in. że z niekwestionowanych okoliczności sprawy wynika, że Minister Zdrowia rozpoznał jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej dopiero po otrzymaniu w dniu 9 lutego 2021 r. jego skargi na bezczynność w niniejszej sprawie. Skarżący dodał, że z treści udzielonych odpowiedzi wynika, że organ zakwalifikował jego wniosek jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej, zaś twierdzenia zawarte w odpowiedzi na skargę odnośnie "charakteru" tego wniosku nie są prawidłowe. Nigdzie bowiem nie wskazywał, jakoby nie zgadzał się z tym, w jaki sposób ustalono kwestię odpowiedzialności za skutki uboczne szczepionek, nie wdawał się w merytoryczną polemikę na ten temat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: . Skarga jest uzasadniona, ponieważ w sprawie zainicjowanej wnioskiem P.K. z [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej Minister Zdrowia dopuścił się bezczynności. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej występuje wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a jego adresat będąc podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, w ustawowym 14-dniowym terminie, nie udzieli żądanej informacji będącej w jego posiadaniu (art. 13 ust. 1 ustawy), nie powiadomi wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2), albo nie wyda decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1). Należy dodać, że Sąd rozpatrując skargę na bezczynność bada jej dopuszczalność na dzień wniesienia skargi. W sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej rozpozna wniosek o udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność w jej udostępnieniu, nie ma podstaw do umorzenia postępowania sądowego, natomiast Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności i rozstrzyga o charakterze tej bezczynności. Zdaniem Sądu informacje o udostępnienie których zwrócił się skarżący stanowią informacje publiczne, a sposób sformułowania pytań nie zmienia tego stanu rzeczy. Informacją publiczną jest informacja o faktach i danych publicznych, a więc o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). W myśl art. 3 ust. 2 tej ustawy, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów dotyczących podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, wytworzonych przez niego lub tylko przez niego używanych w zakresie realizacji zadań władzy publicznej. Za informację publiczną uznaje się, m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do szeroko rozumianego organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i dokumenty, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Jest też oczywiste, że Minister Zdrowia jako organ władzy publicznej, jest zobowiązany na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępniania informacji publicznej będącej w jej posiadaniu. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Minister Zdrowia w chwili wniesienia przez skarżącego niniejszej skargi, nie rozpoznał jego wniosku w ustawowym 14 - dniowym terminie, nie powiadomił P.K. o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie, nie wydał też w tym terminie decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych. Z tego powodu skarga polega uwzględnieniu. Jak już powiedziano, rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność w tej sprawie, nie prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania. Sąd nie ma wówczas podstaw do zobowiązania określonego podmiotu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ale ocenia istnienie bezczynności na dzień wniesienia skargi, jak również to, czy bezczynność miała charakter rażący czy też nie (por. np. wyroki NSA z 12 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 3041/14 i z 12 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 500/16 oraz także powoływane w nich orzecznictwo). Zdaniem Sądu bezczynność Ministra Zdrowia w tej sprawie nie była rażąca. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W niniejszej sprawie wniosek skarżącego, choć z uchybieniem ustawowych terminów, został jednak załatwiony, zaś z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniała zwłoka wynikała z celowego zaniechania, czy też z lekceważącego traktowania przez Ministra Zdrowia obowiązków informacyjnych, co nie pozwala uznać, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną. Biorąc to wszystko pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) stwierdził, że Minister Zdrowia dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej oraz że bezczynność nie była rażąca. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt 3 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości (100 zł, wynagrodzenie adwokata reprezentującego skarżącego w wysokości 480 zł oraz 17 zł opłaty od dokumentu pełnomocnictwa. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy procesowej.