II SAB/Wa 146/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi P. J. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego P. J. z dnia [...] lipca 2020 r.; 2. stwierdza, że bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. na rzecz skarżącego P. J. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skarżący, zwany dalej "Wnioskodawcą", zarzucił organowi administracji bezczynność przy rozpatrywaniu żądania udostępnienia informacji publicznej, sformułowanego w piśmie z [...] lipca 2020 r. W skardze Wnioskodawca, reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata, wniósł o: - zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku, - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - wymierzenie organowi grzywny lub przyznanie odeń - na rzecz Wnioskodawcy - sumy pieniężnej. Uzasadniając skargę wskazano: - Wnioskodawca złożył do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej - udostępnienia odpisu decyzji, dotyczącej nieodpłatnego przekazania środków trwałych, o której mowa w punkcie 4.2 kod 5 Informacji dodatkowej za rok 2019 roku; informacja miała być udostępniona za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej, - organ był zobowiązany udostępnić informację publiczną bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w ciągu 14 dni od daty złożenia wniosku - do [...] lipca 2020 roku; obowiązku tego nie wykonał (skarga datowana 18 lipca 2020 r.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania do rozpoznania wniosku - ze względu na udzielenie Wnioskodawcy żądanej informacji. W uzasadnieniu podniesiono: - skarga na bezczynność w zakresie nieudzielenia odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie (do [...] lipca 2020 r.) nie jest uzasadniona; organ nie dopuścił się również bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; przedstawiono poniższe wyjaśnienie, - w związku otrzymaniem przedmiotowej skargi, organ - w wyniku poczynionych ustaleń - stwierdził, że ma dwie skrzynki, figurujące pod nazwami: "Domyślna" oraz "Skład_ESP"; na obecną chwilę organ nie jest w stanie wyjaśnić, w jaki sposób są do nich kierowane przesyłane doń pisma; przedmiotowa skarga wpłynęła na skrzynkę "Skład_ESP"; nie jest ona skrzynką ustawioną domyślnie do obsługi spraw organu:, co wynika z przeprowadzonych ustaleń, część komunikacji dociera - niezależnie od organu - na skrzynkę "Domyślną", a część na "Skład_ESP"; wobec tych ustaleń, organ wystąpił do Ministra Cyfryzacji o udzielenie wyjaśnień oraz wsparcia technicznego w zakresie konfiguracji skrzynki podawczej; odpowiedź w tym przedmiocie ma zostać udzielona do 30 dni; dlatego organ uznał za zasadne podjęcie działań, mających na celu takie skonfigurowanie skrzynek, aby każda nowa poczta mogła była obserwowana nie na dwóch lokalizacjach, jak również doprowadzenie do posiadania jednej skrzynki i przeniesienia nań dotychczasowych wiadomości, - obsługa skrzynki "Skład_ESP" jest specyficzna - nie intuicyjna; pomimo "wejścia" w daną wiadomość dla jej otworzenia, system dalej zaznacza ją jako nieprzeczytaną; w skrzynce znajduje się więc duża liczba faktycznie przeczytanych wiadomość, które są dalej oznaczone jako nieprzeczytane - figurują pogrubioną czcionką; utrudnia to selekcję danych wiadomości w celu dalszego z nimi procedowania, - organ jest świadom, że - dla zasadności skargi na bezczynność - nie ma znaczenia, z jakich powodów nie dokonano określonej czynności - w szczególności, czy bezczynność spowodowała zawinioną albo też niezawinioną opieszałość organu; wyjaśnienia organu powinny mieć jednak znaczenie - w przypadku stwierdzenia bezczynności - dla jej kwalifikacji, jako nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa; byłby to bowiem stan, gdy - bez żadnej wątpliwości - można uznać - bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy - że naruszono prawo w sposób oczywisty; oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien był podjąć organ w danej sprawie; rażącym naruszeniem prawa jest "zatem naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" (tak: B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., str. 808-812); co więcej, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia, - sytuacja taka nie zaistniała w niniejszej sprawie; organ pozostawał w przekonaniu, że żądanie Wnioskodawcy nie wpłynęło na skrzynkę odbiorczą; nie figurowało bowiem w skrzynce "Domyślnej"; nie miała zatem miejsce sytuacja, że - po otrzymaniu wniosku - nie podjęto żadnych z nim związanych czynności; z uwagi na obecną konfigurację dwóch skrzynek ePUAP, organ nie miał świadomości wpływu wniosku; - organ - po wniesieniu przez Wnioskodawcę skargi, ale przed jej rozpoznaniem przez Sąd - udzielił odpowiedzi na wniosek; stosowną informację przesłano pismem z [...] listopada 2020 r.; wobec tego, postępowanie sądowe - w części dotyczącej nakazania organowi rozpatrzenia w zakreślonym terminie wniosku - powinno zostać umorzone, jako bezprzedmiotowe - wobec braku możliwości zastosowania trybu z art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.); podejmując rozstrzygnięcie w sprawie, należy uwzględnić stan niniejszej sprawy w dniu wydania rozstrzygnięcia, - nie jest uzasadnione wymierzenie organowi grzywny; mogłoby to nastąpić gdyby istniały szczególne okoliczności sprawy, przemawiające za tym, że samo zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu, albo do dokonania czynności, może okazać się niewystarczające dla jego zdyscyplinowania; w niniejszej sprawie udzielono merytorycznej odpowiedzi; trudno zatem dopatrywać się po stronie organu zamiaru uchylania się od ustawowych obowiązków w zakresie udostępnienia informacji publicznej; powyższy środek ma ponadto charakter fakultatywny; wobec postawy organu, który podjął faktyczne czynności w celu udostępnienie informacji publicznej, zastosowanie dodatkowej dolegliwości pieniężnej nie jest uzasadnione i nie adekwatne do okoliczności sprawy, - wobec powyższych wyjaśnień oraz ustaleń, niezasadny jest też dalszy wniosek - o przyznanie na rzecz Wnioskodawcy sumy pieniężnej. W dodatkowym piśmie (k. 32) Wnioskodawca podtrzymał skargę, podkreślając, że odpowiedzi nie udzielono w terminie. Przyznał jednocześnie, że ostatecznie żądaną informację udostępniono. Do przedłużonych Sądowi akt załączono – na dzień rozpatrzenia skargi - przesłane przez organ dokumenty, dotyczące jego korespondencji w sprawie zgłoszeń nieprawidłowości funkcjonowania skrzynki ePUAP, znajdujące się przy sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 145/21. Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej - w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia – co trafnie odnotował organ - z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni. W terminie tym, obowiązany do udzielenia informacji, powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy ją udostępni - nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji). Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W judykaturze ukształtował się pogląd, że gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem publiczna, bądź organ nie dysponuje w ogóle żądaną informacją, powiadamia się o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., o sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny, w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, od którego żądano informacji. W rozpatrywanym przypadku jest poza sporem stan faktyczny w jego istotnych dla danej sprawy elementach. Wnioskodawca zwrócił się mianowicie o udostępnienie określonych danych i stanowią one informację publiczną, zaś podmiot - do którego wpłynęło żądanie - należy do zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji. Bezsporne są terminy kierowania żądań i udzielenie odpowiedzi po terminie zakreślonym art. 13 ustawy o informacji – zreferowane wcześniej, za stanowiskami stron. Wnioskodawca przyznał też, że ostatecznie żądaną informację udostępniono. W takiej sytuacji uzasadnione jest konstatacja, że organ pozostawał w bezczynności, gdy chodzi o realizację wniosku, którą przerwało wniesienie skargi, z której treści powzięto dopiero wiadomość o jego skierowaniu. Wadliwe przygotowanie techniczne do przyjmowania korespondencji na skrzynkę ePUAP nie zwalnia organu z zarzutu bezczynności, wobec bezskutecznego upływu ustawowego terminu na rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, po bezspornym skierowaniu żądania na właściwy adres organu. Uzasadnia to stwierdzenie przez Sąd, że organ pozostawał w bezczynności. Wobec przyjętego w judykaturze trafnego poglądu, że - po znowelizowaniu w 2015 roku art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - w przypadku wniesienia skargi na bezczynność sąd administracyjny alternatywnie: - zobowiązuje organ do wydania aktu bądź wykonanie czynności albo - jeśli organ uczynił już zadość swojej powinności - ocenia czy bezczynność miały miejsce bezzasadne byłoby umorzenie postępowania w przedmiocie zobowiązania do udostępniania informacji. Rozstrzygnięcie co do bezczynności oznacza, że Sąd nie znalazł podstaw do zobowiązania organu. Sąd nie ma z kolei przesłanek, aby kwestionować wyjaśnienie organu, odnośnie przyczyny zwłoki przy realizacji wniosku. Wystąpienie przeszkód technicznych przy obsłudze skrzynki ePUAP potwierdza załączona przez organ dokumentacja w postaci korespondencji odnośnie występujących nieprawidłowości (znajdująca się przy aktach sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 145/21). Nie sposób wobec tego uznać, aby bezczynność organu miała charakter rażący. Wobec skargi informację też udostępniono, Wyklucza to przyjęcie, jakoby intencją organu było uchylenie się od realizacji ustawowego obowiązku. W takiej sytuacji, nie byłoby uzasadnione wymierzenie organowi grzywny bądź zasądzenie odeń sumy pieniężnej. Argumentacja odpowiedzi na skargę jest w danym zakresie w pełni trafna. Wobec wcześniejszego zreferowania, jej powtarzanie nie byłoby celowe. W tej sytuacji zasadne było oddalenie skargi w danym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 - 3 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł jak w pkt 4 sentencji. Do kosztów na rzecz Wnioskodawcy - w myśl art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zaliczono wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł. ----------------------- 7