II SAB/Wa 143/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Janusz Walawski, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 7 grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Polskie Koleje Państwowe S.A. z siedzibą w [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia 7 grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność [...] S.A. z siedzibą w W. w rozpoznaniu jego wniosku z [...] grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że Stowarzyszenie w dniu [...] grudnia 2018 r. zwróciło się do [...] S.A. z siedzibą w W. z wnioskiem o udostępnienie, na podstawie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1330): 1) informacji o łącznie wypłaconych nagrodach w Spółce w latach 2017-2018; 2) informacji o nagrodach wypłaconych w roku 2018r. każdemu pracownikowi poprzez podanie imienia, nazwiska, kwoty oraz uzasadnienia przyznania nagrody; 3) informacji o łącznie wypłaconych premiach w Spółce w latach 2017-2018r., 4) informacji o premiach wypłaconych w roku 2018r. każdemu pracownikowi poprzez podanie imienia, nazwiska, kwoty oraz uzasadnienia przyznania nagrody. W piśmie z [...] grudnia 2018 r. Spółka poinformowała wnioskodawcę, że informacje których się domaga nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy oraz "nie wiążą się z wykonywaniem przez Spółkę zadań publicznych jak i dysponowaniem majątkiem publicznym". W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. złożyło skargę na bezczynność [...] S.A. z siedzibą w W. w rozpatrzeniu jego wniosku z [...] grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej i wniosło o zobowiązanie Spółki do jego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Stowarzyszenie podniosło, że [...] S.A. mimo upływu czternastodniowego terminu (w dniu [...] grudnia 2018 r.), nie udostępniła informacji wskazanych we wniosku o udostępnienie informacji publicznej i tym samym, dopuściła się naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji i art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wywiodło, że [...] S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co zresztą sama przyznała w piśmie z [...] grudnia 2018 r. Stowarzyszenie dodało, że Spółka wykonuje zadania publiczne związane z publicznym transportem kolejowym na terenie kraju. Co więcej, są to zadania istotne dla gospodarki państwa, o czym świadczy fakt, że została ujęta w wykazie spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa - załączniku do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 13 stycznia 2017 r. w sprawie określenia wykazu spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz.U. z 2017 r., poz. 95), z uwagi na znaczenie prowadzonej przez nią działalności dla gospodarki państwa (art. 31 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym, Dz.U. 2016 poz. 2259). Zdaniem strony skarżącej, nie jest jednak prawidłowe stanowisko Spółki, że sporne informacje, bezpośrednio dotyczące działalności spółki oraz zatrudnionych w niej pracowników tj. ich nagród i premii finansowanych ze środków publicznych, nie stanowią informacji publicznej. Niewątpliwe są to informacje publiczne w rozumieniu art. 61 ust. 1 Konstytucji oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 i pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stowarzyszenie dodało, NSA w wyroku z 21 kwietnia 2017 r/ sygn. akt I OSK 307/16 podniósł, że co do zasady, wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, stanowi informację publiczną. [...] S.A. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem Spółki sporne informacje nie dotyczą wykonywanych zadań publicznych. Otrzymywane środki publiczne (datacje z budżetu państwa i dotacje ze środków unijnych), stanowią "bardzo małą część" wszystkich przychodów Spółki i są wydatkowane na infrastrukturę, remonty dworów, a nie na wynagrodzenia pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, że z bezczynnością w udostępnieniu informacji publicznej będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podejmie w ustawowym czternastodniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 13 ust. 1 ustawy), nie wyda decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust.1), nie powiadomi wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2), nie poinformuje o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2), ewentualnie nie poinformuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 ustawy). W rozpatrywanej sprawie skarżące Stowarzyszenie zarzuciło [...] S.A. bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku z [...] grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji o ogólnej kwocie wydatkowanej na nagrody i premie dla pracowników w latach 2017-2018 oraz informacji o tych nagrodach (premiach) odnośnie każdego pracownika z osobna. Argumentowało, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a sporne informacje są informacjami publicznymi, ponieważ dotyczą nagród i premii finansowanych ze środków publicznych. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy stanowi, że zobowiązanym do udostępnienia takiej informacji są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozpatrywanej nie jest sporne między stronami, że [...] S.A. jest podmiotem o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy. Sąd więc jedynie sygnalizacyjnie wskazuje, że Spółka wykonuje zadania publiczne, a jednocześnie jest podmiotem, w którym Skarb Państwa ma dominującą pozycję w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Sąd podziela przy tym stanowisko Spółki wyrażone w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym majątek [...] S.A. nie jest majątkiem publicznym. Skarb Państwa jest jedynie właścicielem wszystkich akcji Spółki, natomiast majątek będący w posiadaniu Spółki jest bezsprzecznie własnością [...] S.A. Majątek, którym dysponuje, nie jest własnością akcjonariusza, lecz własnością Spółki. Istota sprawy sprowadza się więc do odpowiedzi na pytanie czy żądana przez podmiot skarżący informacja nosi charakter informacji publicznej. W przekonaniu Sądu na to pytanie należy odpowiedzieć twierdząco. Przede wszystkim należy przypomnieć, że o zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu, decyduje treść i charakter informacji. Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, majątku, którym dysponują. Przesłanką udzielenia informacji publicznej określonej w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy jest istnienie bezpośredniego związku łączącego żądanie udostępnienia informacji z określonym podmiotem (M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2010, s. 84, s. 87). Inaczej mówiąc, informację publiczną stanowi wszystko to, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem, działalnością podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w ramach przypisanych im zadań i kompetencji. Z tego wynika, że informacja o wydatkach podmiotu który wykonuje zadania publiczne i dysponuje środkami publicznymi, na nagrody (premie) dla pracowników jest informacją publiczną (nie zmienia tego stanu rzeczy stwierdzenie Spółki, że dotacje stanowią bardzo małą część wszystkich jej przychodów). W ten sposób można żądać nie tylko informacji o ogólnej kwocie przeznaczonych na wynagrodzenia (nagrody, premie), ale także o wynagrodzeniach (nagrodach, premiach) konkretnej grupy pracowników zatrudnionych na określonym stanowisku a także pracownika, który jako jedyny zajmuje określone stanowisko w ramach struktury organizacyjnej podmiotu publicznego. Bez znaczenia dla uznania takich informacji za informacje publiczne jest to, czy dotyczą one pracownika zatrudnionego na stanowisku pomocniczym związanym jedynie z obsługą urzędu, czy osoby pełniącej funkcję publiczną i czy ta informacja pozostaje w związku z pełnieniem tej funkcji. Ta okoliczność ma natomiast znaczenie dla zakresu ochrony wynikającej z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i to na tym etapie postępowania podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej musi ustalić, czy informacje publiczne objęte wnioskiem o udostępnienie mogą być udostępnione zgodnie z prawem, choćby z uwagi na prawo do prywatności (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 13 grudnia 2016 r. II SA/Wa 1282/16, wyrok z 13 października 2017 r. II SA/Wa 143/17). Z tych względów uzasadniony jest zarzut bezczynności [...] S.A. Bezczynność w sprawie dotyczącej udzielenia informacji publicznej nie polega bowiem wyłącznie na całkowitym milczeniu podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Zachodzi także wtedy, gdy ten podmiot w niewłaściwy sposób (niezgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej) informuje wnioskodawcę o tym, że dana informacja nie stanowi informacji publicznej oraz że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdza, [...] S.A. pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] grudnia 2018 r. Z przepisu art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) wynika, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 : 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a tej ustawy). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 ustawy). Z tych wszystkich powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, zobowiązał [...] S.A. z siedzibą w W. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z [...] grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zdaniem Sądu, stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność nie miała postaci kwalifikowanej (nie była rażąca), bowiem podmiot zobowiązany nie pozostawił wniosku skarżącego bez rozpoznania, lecz błędnie zakwalifikował żądanie. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania (wpisu od skargi) stosownie do art. 200 powołanej ustawy.