II SAB/Wa 118/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Karolina Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie dodania wydawnictwa do wykazu wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 100 (słownie: sto) zł. uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

[...] z o.o. z siedzibą w [...] wniosła skargę na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego polegającą na niedopisaniu skarżącej Spółki do sporządzonego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Wykazu wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe. W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że ten Wykaz stanowi akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Rozwijając ten pogląd przytoczyła, obszernie wyrażane w piśmiennictwie i w orzecznictwie sądowym, zapatrywania na temat cech charakteryzujących te formy działania organów administracji publicznej. Zwróciła m. in. uwagę na to, że tego rodzaju akty (czynności) musza mieć indywidualny charakter i musza być skierowane do konkretnych, imiennie oznaczonych podmiotów. Powinny też wywoływać dla tych podmiotów skutki prawne, przewidziane przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a więc w sposób prawnie wiążący wpływać bezpośrednio lub nawet pośrednio na ich sytuację prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Przedstawiona w uzasadnieniu skargi ogólna, nie budząca zresztą wątpliwości, charakterystyka aktów lub czynności podlegających kontroli sądów administracyjnych wraz z kontrolą bezczynności organu polegającej na niepodjęciu takiego aktu lub czynności, nie została należycie skonfrontowana z konkretnym i spornym aktem - Wykazem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. W zasadzie skarżąca poprzestaje na stwierdzeniu, że Wykaz jest władczą czynnością organu administracji, ponieważ w wyniku tej czynności dochodzi do nadania konkretnemu wydawnictwu i wydawanych w i publikacjom "renomowanego" charakteru. Wyjaśnienie tych kwestii wymaga przede wszystkim odwołania się do obowiązujących w tym zakresie przepisów prawnych. Sporządzane przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, na podstawie art. 267 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r. poz. 85), wykazy wydawnictw i czasopism naukowych, o których mowa w art. 265 ust. 9 pkt 1 i 2 tej ustawy stanowią element procedury ewaluacji (ceny) jakości działalności naukowej, prowadzonej przez uczelnię akademicką, instytut PAN oraz instytut międzynarodowy, uczelnię zawodową, instytut badawczy oraz podmiot, wymieniony w art. 7 ust. 1 pkt 8, tej ustawy, posiadający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ewaluacja obejmuje osiągnięcia wszystkich pracowników prowadzących działalność naukową w tych podmiotach (art. 265 ust. 1 i 2 ustawy). Jednym z podstawowych kryteriów tej oceny jest poziomu naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności, a miarą tego poziomu są publikacje naukowe, umieszone w wydawnictwach objętych wykazem wydawnictw sporządzonym przez ministra, na podstawie projektu przygotowanego przez Komisję Ewaluacji Nauki (art. 267 ust. 1 pkt 1 ustawy i § 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 7 listopada 2018 r. w sprawie sporządzania wykazów wydawnictw monografii naukowych oraz czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2341). Można dodać, że na podstawie wyników ewaluacji działalności naukowej podmiotów wymienionych w art. 265 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Komisja Ewaluacji Naukowej podejmuje uchwałę w sprawie proponowanych kategorii naukowych (art. 268 ust. 1 ustawy). Uchwała KEN jest zaś podstawą decyzji administracyjnej ministra o przyznaniu odpowiedniej kategorii naukowej (art. 269 ust. 1 ustawy) określonej uczelni lub instytutowi. Z przedstawionych regulacji prawnych wynika, że wykaz wydawnictw jest aktem (czynnością) odnoszącą się wyłącznie do relacji zachodzących pomiędzy ocenianym (podlegającym ewaluacji) podmiotem naukowym lub naukowo -dydaktycznym i ministrem do spraw nauki i szkolnictwa wyższego. Nie dotyczy natomiast w jakikolwiek sposób sytuacji prawnej wydawnictwa umieszczonego lub nieumieszczonego w wykazie. Omawiane przepisy prawne nie przyznają wydawnictwu prawa domagania się umieszczenia w wykazie. Nieumieszczenie w wykazie nie pozbawia wydawnictwa ani nie uszczupla żadnych jego praw, a więc nie ma w ogóle wpływu na sferę prawną tego podmiotu. Wbrew sugestiom skarżącej z przepisów prawa materialnego nie wynika, nawet w sposób pośredni dla wydawnictwa prawo do uznania w tej formie jego renomy. Wykaz nie nadaje prawnego statusu wydawnictwa renomowanego. W związku z tym nie ma podstaw do uznania, że Wykaz jest aktem skierowanym do indywidualnych podmiotów - wydawnictw nim objętych. Skierowanie aktu do indywidualnego, konkretnego podmiotu należy rozumieć jako odniesienie się w tym akcie do sfery prawnej tego podmiotu, jego praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Taka sytuacja nie ma zaś miejsca w rozpatrywanej sprawie. W tym sensie wydawnictwa wymienione w Wykazie nie są adresatami tego aktu. Podsumowując - nie ulega wątpliwości, że sporny Wykaz wydawnictw nie jest aktem o charakterze indywidualnym (nie zawiera jednostkowych "rozstrzygnięć" indywidualnych, odnoszących się do konkretnych wydawnictw, umieszczonych albo nieumieszczonych w tym wykazie). Nie dotyczy praw lub obowiązków tych podmiotów - wydawnictw. Nie ustala (odmawia ustalenia), nie stwierdza ani nie potwierdza (nie odmawia stwierdzenia lub potwierdzenia), określonych uprawnień lub obowiązków indywidualnego podmiotu przewidzianych przepisami materialnego prawa administracyjnego. Inaczej mówiąc - nie wywołuje dla określonego podmiotu żadnych skutków prawnych, wynikających z przepisów prawa, a więc w sposób prawnie wiążący nie wpływa na jego sytuację prawną. Z przedstawionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrzawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 wyroku. O zwrocie skrzącej wpisu od skargi sąd postanowił w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy