II SAB/Wa 1080/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym 8 maja 2026r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego [...] w W. do rozpoznania wniosku M. J. z [...] lipca 2025r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie niedotyczącym sędziów, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność, o której mowa w punkcie pierwszym wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego [...] w W. na rzecz M. J. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania

I Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. M. J. (zwany dalej "Skarżącym") pismem z [...] lipca 2025r. wniesionym za pośrednictwem maila wniósł do Prezesa Sądu Rejonowego [...] (zwany dalej "Prezesem SR") o wymienienie wszystkich urzędników, którzy z urzędu do 15 lipca 2025r. brali udział w sprawie [...]: 1) adwokatów, 2) kuratorów, 3) biegłych, 4) policjantów, 5) sędziów. Skarżący wskazał, że rozważa zawiadomienia prokuratury i zaznaczył, że ww. informacja przysługuje w interesie publicznym pod rygorem wniesienia skargi do WSA. 2. Prezes SR pismem z 18 lipca 2025r. zawiadomił Skrzącego, że wnioskowana informacja, z uwagi na jej indywidualny charakter i treść art. 525 ustawy z 17 listopada 1964r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2024r., poz. 1568, ze zm., zwana dalej "k.p.c.") regulującego szczególne zasady i tryb dostępu do akt spraw, nie może zostać udostępniona w trybie ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022r., poz. 902, zwana dalej "u.d.i.p"). Na mocy art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przepisów u.d.i.p. nie stosuje się wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Postępowanie opiekuńcze, z którego akt Skarżący domaga się ściśle określonych informacji - toczy się w oparciu o przepisy k.p.c., który reguluje w sposób odmienny dostęp do dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, ograniczając go do stron postępowania i osób, które potrzebę przejrzenia takich akt dostatecznie usprawiedliwią. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy nie mogą mieć w tym zakresie zastosowania. Dokumenty zawarte w aktach postępowania cywilnego mogą być udostępniane tylko w trybie art. 9 i art. 525 k.p.c., a nie na podstawie przepisów u.d.i.p. Jeśli istnieją przepisy regulujące w sposób szczególny dostęp do informacji, to wyłączone jest stosowanie u.d.i.p. Prezes SR powołał się na wyrok NSA z 12 maja 2022r. sygn. akt III OSK 4236/21, zgonie z którym domaganie się informacji publicznej w sprawie indywidualnej, w której możliwe jest uzyskanie danych w innym trybie, jest niezgodne z celem u.d.i.p. WSA w Krakowie w wyroku z 19 marca 2020r. sygn. akt II SAB/Kr 11/20 wskazał, że dokumenty z akt sprawy są udostępniane w drodze uregulowań szczególnych, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., którymi są przepisy procedury karnej, cywilnej lub administracyjnej. Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2021r. sygn. akt III OSK 4266/21). Informacja publiczna powinna dotyczyć skonkretyzowanych faktów i danych, w szczególności wytworzonych i odnoszących się do władzy publicznej. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi zatem wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny. Wnioskowane w spawie informacje odnoszą się do sprawy indywidualnej, a informacje indywidualne i prywatne nie podlega udostępnieniu, bo nie stanowią bezpośredniej informacji o działalności Sądu Rejonowego. Zgodnie z orzecznictwem "sprawami publicznymi nie będą konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu (wyrok NSA z 28 lipca 2021r. sygn. akt III OSK 3943/21). Procedura dostępu do informacji publicznej nie może stanowić realizacji wniosków w sprawie indywidualnej. Wolą ustawodawcy było zapewnienie społecznej kontroli władzy publicznej przez umożliwienie obywatelom dostępu do informacji publicznych, a nie publicznego dostępu do każdej informacji w indywidualnych celach (por. wyrok WSA w Krakowie z 26 sierpnia 2021r. sygn. akt II SAB/Kr 109/21). Prezes SR, na tej podstawie przyjął, że wnioskowana informacja, z uwagi na jej indywidualny charakter i treść art. 525 k.p.c., nie podlega upowszechnieniu w trybie u.d.i.p. 3. Skarżący w piśmie z 21 lipca 2025r. stwierdził, że wnioskowane dane przysługują, a Sądy wielokrotnie udzielały takich informacji. Jeśli w terminie nie otrzyma danych, o które wnioskował, to 4 sierpnia złoży skargę do WSA. 4. Prezes SR 22 lipca 2026r. poinformował, że Sędzią referentem sprawy jest Sędzia M. R., a postanowienia były podejmowane również przez Sędziów dyżurnych: Sędziego T. C. i Sędzię A. J.. W pozostałym zakresie podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z 18 lipca 2025r. 5. Skarżący, pismem z 12 listopada 2025r., ponaglił Prezesa SR, wskazując, że doszło do rażącej przewlekłości i wyznaczył termin jednodniowy na udzielenie odpowiedzi. 6. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 listopada 2025r. zarzucił Prezesowi SR rażącą przewlekłość w udzieleniu informacji publicznej i wniósł o zasądzenie 20.000 zł i zwrot kosztów procesu. Zastrzegł możliwość wystąpienia z innymi roszczeniami do Skarbu Państwa. W uzasadnieniu skargi przytoczył przebieg postępowania, podnosząc, że Prezes SR mataczył i odmówił udzielenia informacji publicznej. Skarżący nie zgodził się na łączenie sprawy z innymi i wskazał, że WSA w innych sprawach działał wyjątkowo stronniczo, podając przykłady. Ponaglił Sąd do respektowania 6 tygodniowego terminu instrukcyjnego, bo znane mu są sprawy, które toczyły się rok i dłużej. Stwierdził, że w abstrakcie prawnym, trzeba podjąć rozważania czy WSA w Warszawie stanowi organ zdolny do skutecznego wykonywania prawa, bo organy ignorują wyroki WSA i odmawiają ich wykonania. Wniósł o nadanie klauzuli natychmiastowej wykonalności wyrokowi w rygorze dodatkowej kary administracyjnej oraz o zobowiązanie Prezesa SR do natychmiastowego podania informacji publicznej, zgodnie z ww. wnioskiem Skarżącego. 7. Prezes SR w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w pismach z 18 lipca 2025r i z 22 lipca 2026r., rozszerzając argumentację. 8. Skarżący w piśmie z 9 lutego 2026r. odrzucił stanowisko Prezesa SR, wskazując, że NSA i KRS uchwalą Nr [...] uznały brak umocowania Prezesa Sądu Okręgowego w [...] B. N., a co za tym idzie podległych jej sądów i prezesów sądów rejonowych. Stanowisko Prezesa SR podlega więc odrzuceniu jako nieistniejące, z uwagi na ww. i brak nadzoru Prezesa SA w [...] D. M. a co za tym idzie milczące przyzwolenie na delikty podlegających jej urzędników na szkodę dzieci. Skarżący powołał się ponadto na kontekst spraw [...], a także rosnącej liczby deliktów Policji, Kuratorów, urzędników, Sądów. Zdaniem Skarżącego WSA nie powinien być obojętny na los małoletnich i wniósł o zobowiązanie do ujawnienia wszelkich danych do sprawy: policjantów, kuratorów, urzędników, sędziów, obrońców, radców, adwokatów i innych osób biorących udział w ewidentnym uprowadzeniu oraz do podania dokładnych danych, co się stało z 60 dzieci, w czyjej opiece były i co się z nimi stało i dzieje obecnie i czy są przy życiu i zdrowiu. W interesie publicznym jest ujawnienie okoliczności uprowadzenia O. i L., a także doprowadzenia do śmierci 3-miesięcznego O.. Do dziś nie wyjaśniono tych okoliczności, a jedynie zwrócono poniżanej latami matce kilkuletnią L., co stanowi uznanie deliktu. Zdaniem Skarżącego należy wyjaśnić los ok. 60 dzieci, które były w pieczy mężczyzny któremu przekazano O. na [...]. Zdaniem Skarżącego zachodzi domniemanie handlu dziećmi, co podlega bezwzględnemu ściganiu. Skarżący wskazał, że WSA w Warszawie w sprawach: II SAB 75/25, II SAB/Wa 85/25, II SAB/Wa 498/25, II SAB/Wa 498/25, II SAB/Wa 499/25, II SAB/Wa 494/25, II SAB/Wa 472/25, II SAB/Wa 496/25, II SAB/Wa 495/25, II SAB/Wa 497/25 uznał informacje za publiczne. Zasada spójności wyroków i jednolitości orzeczniczej obliguje WSA do orzeczenia rażącej przewlekłości i pokrycia kosztów przez Prezesa SR. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 1. Skarga była dopuszczalna. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyrok NSA z 24 maja 2006r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym (por. wyrok NSA z 16 marca 2021r. sygn. akt III OSK 86/21 – dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl) i prezentuje go także Sąd rozpoznający sprawę. 2. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026r., poz. 143, zwanej dalej "P.p.s.a.". Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast w myśl art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd stwierdza ponadto, że w myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przepisy P.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest opieszałością i nieskutecznością. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy formalnie organowi nie można postawić zarzutu niepodejmowania czynności w sprawie, jednakże nieefektywne wykonywanie tych czynności prowadzi w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, tak jak skarga na bezczynność organu, ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Kontrola Sądu w takim postępowaniu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ postępowanie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej prowadzi przewlekle, a zatem dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy i bezpodstawnie nie kończy go czynnością materialno-techniczną bądź decyzją. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu, jak również przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie u.d.i.p. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. U.d.i.p. służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Ustawodawca używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu" precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). W przypadku złożenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania bądź bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 u.d.i.p., będące w posiadaniu takich informacji. 3. W sprawie jest bezsporne, że Prezes SR jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.d.i.p.), sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. c) u.d.i.p.), sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d) u.d.i.p.), stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e) u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), w tym m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). W ocenie Sądu żądanie zawarte w ww. wniosku Skarżącego z [...] lipca 2025r. stanowi żądanie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca żądał bowiem wymienienia biorących udział w sprawie [...] do 15 lipca 2025r. osób: 1) adwokatów, 2) kuratorów, 3) biegłych, 4) policjantów, 5) sędziów. Prezes SR udostępnił Skarżącemu informację w zakresie Sędziów biorących udział w ww. sprawie cywilnej, a w pozostałym zakresie uznał, że dokumenty zawarte w aktach postępowania cywilnego mogą być udostępniane tylko w trybie art. 9 i art. 525 k.p.c., a nie na podstawie przepisów u.d.i.p. Powołał się ponadto na indywidualny tryb sprawy. Sąd stanowiska tego zaakceptować nie może, gdyż żądane przez Skarżącego informacje wiążą się z funkcjonowaniem i działalnością Sądu Rejonowego i dotyczą prowadzonego postępowania sądowego, a ponadto – czego nie rozważył Prezes SR – osoby wymienione przez Skarżącego mogły pełnić funkcje, za które Skarb Państwa zobowiązany był do wypłacenia wynagrodzenia wiążącego się z konkretną sprawą sądową, na którą powołuje się Skarżący. Skarżący nie domagał się ponadto udostępnienia dowodów z akt postępowania cywilnego, więc powołanie się na przepisy art. 9 i art. 525 k.p.c. nie zasługuje na aprobatę. Każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie, zaś żądania zawarte w ww. wniosku Skarżącego dotyczą postępowania sądowego, w których uczestniczyli adwokaci, kuratorzy, biegli, policjanci. Prezes SR nie wziął pod rozwagę, że osoby te albo pełnią funkcje publiczne, albo mogę otrzymywać ze Skarbu Państwa środki pieniężne tytułem wynagrodzenie, np. za świadczoną z urzędu pomoc prawną, bądź za sporządzone opinie. Tym samym nie rozważenie ww. kwestii powoduje, że należało przyjąć, że udzielona Skarżącemu odpowiedź nie była w pełni prawidłowa. W sytuacji zaś, gdy żądanie wniosku dotyczy informacji będącej informacją publiczną, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy (np. wynikające z art. 5 u.d.i.p.), 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. W świetle art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Sąd nie podziela w związku z tym stanowiska Prezesa SR, co do tego, że udzielone Skarżącemu w poszczególnych pismach odpowiedzi stanowiły właściwe rozpatrzenie ww. wniosku z [...] lipca 2025r. na gruncie u.d.i.p. Sąd podkreśla, także, że jeśli w ocenie podmiotu zobowiązanego żądane we wniosku informacje publiczne nie podlegają udostępnieniu ze względu na ustawowe ograniczenia bądź z innych przyczyn przewidzianych np. w art. 5 u.d.i.p., to powinno to znaleźć wyraz w decyzji administracyjnej, po wezwaniu wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku i ich uzupełnieniu przez wnioskodawcę. Decyzja wydana na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. wymaga należytego uzasadnienia. 4. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązał Prezesa SR do rozpoznania wniosku Skarżącego z [...] lipca 2025r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie niedotyczącym sędziów, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Osoba występująca z wnioskiem o informację publiczną nie ma obowiązku wykazywania interesu prawnego, czy faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 września 2023r. sygn. akt III OSK 5540/21 (dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że w polskim porządku prawnym, w którym konstytucyjne prawo podmiotowe dostępu do informacji publicznej ma charakter publicznego prawa podmiotowego o treści pozytywnej, przyjmuje się, że u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej jako prawa politycznego leżą wartości leżące również u podstaw sprawowania władzy w ustroju państwa, wśród których istotną pozycję zajmuje jawność, a nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej jest przy powoływaniu się na jawność życia publicznego jego wykorzystywanie po to, aby podejmować działania niezgodne z prawem (nie na podstawie i w granicach prawa), godzące w sprawność i rzetelność funkcjonowania instytucji publicznych, a także ukierunkowane na nieposzanowanie przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka bądź pozyskiwanie, gromadzenie i udostępnianie innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. Zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze, konstrukcja nadużycia prawa do informacji publicznej pojawia się w kontekście m.in. takiej motywacji i celów realizowanych przez osoby składające wnioski, jak: 1) wykorzystania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji (do swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji); 2) wykorzystania dla celów gospodarczych, zawodowych lub na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych; 3) wykorzystania dla szykanowania osób piastujących funkcje publiczne, do pozyskiwania informacji o tych osobach nie w celu społecznej kontroli, lecz dla prowadzenia sporów osobistych, zaspokojenia prywatnych animozji (por. wyrok WSA w Krakowie z 28 stycznia 2020r. sygn. akt II SAB/Kr 481/19 – dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl). Ewentualna ocena organu, co do tego, czy wnioskodawca korzysta z instytucji informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, kontroli przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów, odbywać się powinna w decyzji administracyjnej. Z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej. Odmowa ochrony nie następuje jednak przez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować przez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Zgodzić należy się z poglądem organu, że celem u.d.i.p. nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione, czy też stworzenie formalnych mechanizmów umożliwiających destrukcję działalności organów władzy publicznej. Powyższe nie zmienia jednakże stanowiska Sądu co do tego, że organ nie rozpoznał należycie i w całości wniosku Skarżącego z [...] lipca 2025r. o udostępnienie informacji publicznej. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku Skarżącego z [...] lipca 2025r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie niedotyczącym sędziów (w tym zakresie Skarżący uzyskał żądaną informację w piśmie Prezesa SR z 22 lipca 2025r.) w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Organ powinien ocenić, czy dysponuje informacjami zawartymi we wniosku Skarżącego i czy może je udostępnić w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem. Zależnie od dokonanych ustaleń organ winien rozpatrzyć wniosek na gruncie u.d.i.p. i albo udostępnić żądaną informację publiczną, albo wydać decyzję administracyjną o odmowie jej udostępnienia. Wskazania wymaga przy tym, że gdy w sprawie chociażby potencjalnie zachodzi możliwość wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. Oznacza to, że wówczas do usunięcia ewentualnych braków formalnych wniosku (podpis, adres zamieszkania) znajduje zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a.(por. wyrok NSA z 16 grudnia 2009r. sygn. akt I OSK 1002/09 – dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl). 5. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność w sprawie ww. wniosku Skarżącego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ podjął w sprawie działanie w ustawowym terminie, albowiem wystosował do wnioskodawcy odpowiedzi i choć działanie to nie zostało przez Sąd uznane za właściwe rozpatrzenie ww. wniosku z [...] lipca 2025r. na gruncie u.d.i.p., to nie ma podstaw, aby zakwalifikować bezczynność o charakterze rażącym. Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa ujmuje się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której to naruszenie jest oczywiste (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012r. sygn. akt I OSK 675/12). Jest to stan, w którym naruszenie to jest istotne, a więc niedające się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając charakter bezczynności, czy przewlekłości nie można pominąć charakteru sprawy, jak i specyfiki trybu jej załatwienia (wyrok NSA z 18 marca 2015r. sygn. I OSK 585/15). W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym szczególnie czas trwania bezczynności (por. wyrok NSA z 8 lipca 2015r. sygn. akt I OSK 237/15). Bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące tę bezczynność organu (wyrok NSA z 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1514/14). W sprawie sytuacja taka nie zachodziła. Prezes SR podjął działanie w ustawowym terminie. Kwestia interpretacji przepisów u.d.i.p. nie stanowi przesłanki kwalifikowania bezczynności jako mającej charakter rażącego naruszenia prawa. Z treści odpowiedzi kierowanych przez Prezesa SR do Skarżącego nie wynika, aby zmierzano do celowego pozbawienia Skarżącego dostępu do informacji publicznej. Organ wyjaśnił w pismach z 18 i 22 lipca 2025r. swoje stanowisko. 6. Sąd w okolicznościach sprawy nie znalazł podstaw do przyznania od organu sumy pieniężnej w żądanej przez Skarżącego wysokości (20.000 zł). Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Ww. przepis nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd rozpoznający sprawę, że instytucja sumy pieniężnej, podobnie jak i grzywna, pełni funkcję represyjną i prewencyjną – mającą na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Podobnie, jak w przypadku grzywny, jej celem jest zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy. Jest to zatem dodatkowa gwarancja terminowego załatwienia sprawy, a jednocześnie dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów Skarżącego. Suma pieniężna pełni również funkcję kompensacyjną, jako że jest zadośćuczynieniem dla skarżącego za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy i ta jej funkcja ma szczególne znaczenie (por. wyroki NSA z: 21 lutego 2018r. sygn. akt I OSK 2229/17; 27 lutego 2019r. sygn. akt I OSK 1189/17; 18 grudnia 2018r. sygn. akt I OSK 3800/18 – dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Użycie przez ustawodawcę w art. 149 § 2 P.p.s.a. zwrotu "sąd (...) może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie grzywny lub przyznania od organu sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. W stanie faktycznym tej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej. 7. Sąd, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Sąd w punkcie 2 wyroku orzekł na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd postanowił o kosztach sądowych w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.