II SAB/Wa 1011/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski Danuta Kania po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Prokuratora Rejonowego w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 100 zł (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

[...] pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r., przesłanym drogą internetową, powołując się na art. 61 Konstytucji, zwróciła się do Prokuratora Rejonowego w [...] o udostępnienie skanów postanowień wydanych w latach 2012, 2013, 2014, 2015 w związku z postępowaniami dotyczącymi przestępstwa wskazanego w art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W dniu 20 sierpnia 2015 r. Prokurator Rejonowy w [...]. poinformował, iż w odpowiedzi na powyższy e-mail, o udostępnienie skanów bliżej nieokreślonych co do rodzaju postanowień, wydanych w latach 2012-2015 w związku z postępowaniami dotyczącymi przestępstw z art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie jest możliwe przesłanie odpisów dokumentów (w tym skanów) z postępowań karnych jakimkolwiek innym podmiotom, niż wymienionym w art. 156 § 1 Kk. W dniu [...] września 2015 r. [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] w zakresie rozpatrzenia wniosku z [...] sierpnia 2015 r., zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 10 Europejskiej Konwencji o ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2014 r., poz. 782) poprzez nieudzielenie informacji publicznej. W konkluzji skargi strona skarżąca wniosła o zobowiązanie Prokuratora Rejonowego w [...] do wykonania wniosku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi i o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi [...] podkreśliła, iż odwołanie się przez Prokuratora do treści art. 156 § 1 Kk nie było zasadne, gdyż ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zastosowanie we wszystkich sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, niezależnie od przedmiotu wniosku. W art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej określono przykładowy katalog informacji o charakterze publicznym, pkt 4 litera c) tego przepisu wskazuje, że informacją publiczną jest w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. W drodze rozumowania per analogiam oraz wykładni systemowej, a także biorąc pod uwagę fakt, że są to dokumenty urzędowe, należy stwierdzić, iż niewątpliwie także postanowienia wydawane przez Prokuratorów również są informacją publiczną i podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Po wpływie skargi do Prokuratora Rejonowego w [...]., Prokurator ponownie przeanalizował sprawę i pismem z dnia [...] września 2015 r. poinformował [...], iż we wskazanym we wniosku okresie w Prokuraturze Rejonowej w [...] nie prowadzono spraw o tego typu przestępstwo, w związku z czym, nie wydano postanowień związanych z tego typu sprawami. Jednocześnie Prokurator zwrócił się do strony skarżącej, czy w związku z treścią powyższego pisma, skardze na bezczynność ma zostać nadany bieg. [...] a oświadczyła w tej materii, iż nie wycofa skargi. W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy w [...] wniósł o umorzenie postępowania, powołując się na opisany wyżej stan faktyczny sprawy. [...] pismem z dnia [...] listopada 2015 r. zmodyfikowała skargę wnosząc o: umorzenie postępowania w przedmiocie bezczynności, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie grzywny organowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna, jednak nie z przyczyn w niej podniesionych. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę między innymi w zakresie orzekania w sprawach skarg na bezczynność. Bezczynność rozumiemy na ogół jako bezczynność organu administracyjnego, która występuje, gdy organ zobowiązany jest do podjęcia przewidzianej prawem czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, że prawo do uzyskania prostej informacji publicznej posiada każdy, bez potrzeby wskazywania na cel przyświecający uzyskaniu tej informacji czy wykazywania istnienia interesu prawnego lub faktycznego - art. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j. t.: Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.). Prokurator Rejonowy w [...] jest podmiotem wykonującym funkcje publiczne, co wynika wprost z art. 4 ust. 1 pkt 1) powyższej ustawy. Natomiast przymiot informacji publicznej posiadają jedynie takie postanowienia wydawane przez prokuratora, które kończą postępowanie, analogicznie jak kończące postępowania sądowe wyroki czy postanowienia sądów. Orzeczenia takie zawierają bowiem konkretne rozstrzygnięcie danej sprawy - uzewnętrzniają zatem w danej sprawie pogląd organów państwa, jakimi niewątpliwie są sądy czy prokuratorzy. Jednakże w toku postępowania prowadzonego przez prokuratora wydaje on także inne, przewidziane przepisami procedury karnej postanowienia, które są konieczne dla prawidłowego przebiegu danego postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, np. postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego określonej specjalności. Takie postanowienia nie mają charakteru informacji publicznej i mają one jedynie znaczenie w ramach danego postępowania przygotowawczego, nie posiadając z tego powodu przymiotu informacji publicznej. Do takich postanowień mają odpowiednie zastosowanie zasady udostępniania zawarte w art. 156 Kodeksu postępowania karnego. Niestaranny sposób sformułowania przez [...] przedmiotowego wniosku czyni niewiadomym, który rodzaj wyżej omówionych postanowień wydawanych przez prokuratora w postępowaniu przygotowawczym stanowią treść żądania. Jednakże powyższe nieprecyzyjne sformułowania treści żądania nie usprawiedliwiało nieprawidłowości dalszego działania w niniejszej sprawie Prokuratora Rejonowego w [...] w rozpatrywaniu przedmiotowego wniosku. W celu prawidłowego zrealizowania obowiązków informacyjnych, wynikających z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, należało ustalić, czy żądana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu powyższej ustawy i czy jest ona w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. Prokurator obowiązków tych nie zrealizował w sposób prawidłowy, albowiem już we wstępnym etapie rozpatrywania wniosku należało: - rozstrzygnąć kwestię posiadania żądanej informacji – to jest zagadnienie, czy w ogóle w żądanym okresie były prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w [...] sprawy z art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej; - zażądać od zainteresowanego uściślenia wniosku w aspekcie rodzaju żądanych postanowień. Nadto w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r., wskazując na przepis art. 156, błędnie podano Kodeks karny zamiast Kodeks postępowania karnego. W ocenie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie powyższe ustalenia wskazują na bezczynność organu w rozpatrywaniu przedmiotowego wniosku. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie przypisał rażącego charakteru stwierdzonej wyżej bezczynności, albowiem, co już podkreślono wcześniej, przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji został sformułowany nieprecyzyjnie. Dopiero uzasadnieniu skargi, tu szczególne powołanie się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zasugerowało Prokuratorowi, jaki rodzaj postanowień stanowi przedmiot wniosku. Z tych też względów niezasadne były żądania [...], sprecyzowane ostatecznie w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r., w przedmiocie żądania stwierdzenia rażącego charakteru bezczynności i w przedmiocie żądania wymierzenia grzywny. W istocie żądania te zmierzały do całkowitego przerzucenia odpowiedzialności za nieprecyzyjne sformułowanie wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. na Prokuratora. Udostępnienie stronie skarżącej żądanej informacji spowodowało zbędność prowadzenia dalszego postępowania, albowiem cele procesowe, dla których ustawodawca powołał instytucje skargi na bezczynność zostały osiągnięte, z tych też przyczyn stanowiska obu stron niniejszego procesu, w zakresie umorzenia postępowania, były zasadne. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3), oraz art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.