II SAB/Sz 62/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 7 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. W.-N. na bezczynność Wójta Gminy Stare Czarnowo w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Dnia 24 marca 2026 r., W. W., wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na bezczynność Wójta Gminy S. , w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, dla działki nr [...], położonej w obrębie [...], sygn. akt [...] W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy złożyła w dniu 18 lipca 2025 r., natomiast organ wydał decyzję odmowną po długim czasie. W związku z powyższym wniosła o: - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynność, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - zobowiązanie Wójta do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, - wymierzenie organowi grzywny w wysokości 81.000 zł, - przyznanie na rzecz skarżącej od organu sumy pieniężnej w wysokości 40.000 zł, - zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania Wójta do wydania decyzji wskazując, że decyzja o nr [...] o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla wskazanego przedsięwzięcia została wydana w dniu 13 października 2025 r. Ponadto organ wyjaśnił, że w związku z otrzymaniem od Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania od przedmiotowej decyzji, w którym przesądzono, że doręczenie decyzji skarżącej nie było skuteczne, ww. decyzję ponownie przesłano do skarżącej w dniu 11 marca 2026 r., za pośrednictwem systemu e-doręczeń. Skarżąca odebrała ją w dniu 13 marca 2026 r. i tego samego dnia złożyła od niej odwołanie, które zostało przekazane Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w dniu 19 marca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu do wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak naruszenia interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Oceniając dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje na mocy art. 3 § 2 pkt 8-9 p.p.s.a. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nich nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych oraz przewlekłość prowadzonego postępowania. W judykaturze podnosi się, że zarówno skarga na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania, skierowane są przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona, bądź nie jest załatwiana. Podkreślić przy tym należy, że ocena wystąpienia każdego ze stanów pasywności organu administracji (tj. bezczynności lub przewlekłości) dokonywana jest przez sąd administracyjny każdorazowo na dzień wniesienia skargi. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności faktyczne należy wskazać, że w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 NSA wyraził pogląd, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak zaznaczył NSA w uzasadnieniu powołanej uchwały, zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Natomiast tylko celem wtórnym jest uzyskanie prejudykatu w procesie odszkodowawczym. Stąd też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Załatwienie sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. stanu bezczynności. Użyty w art. 53 § 2b p.p.s.a. termin "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca, a który jest właściwy do wniesienia skargi na bezczynność musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy. W niniejszej sprawie skarga na bezczynność Wójta Gminy S. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [...] położonej w obrębie [...], została wniesiona do Sądu, za pośrednictwem organu, w dniu 24 marca 2026 r. Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych, 13 października 2025 r. Wójt Gminy S. w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 18 lipca 2025 r. (data wpływu) wydał decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy działki nr ew. [...], położonej w obrębie geodezyjnym [...] gmina S. dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie wolnostojącej. W tej sytuacji, mając na uwadze stanowisko wyrażone w cytowanej uchwale NSA, skarga na bezczynność organu wniesiona po wydaniu decyzji jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Należy również podkreślić, że kluczowe znaczenie w aspekcie cytowanej powyżej uchwały NSA dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu ma data zakończenia przez organ prowadzonego postępowania, przez co należy rozumieć wydanie decyzji (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 20 stycznia 2026r., sygn. akt III SAB/Łd 85/25, postanowienie NSA z 26 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 298/25). Zgodnie z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "k.p.a."), organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Jak stanowi art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzja powinna zawierać, m.in. datę jej wydania. Zaznaczyć przy tym należy, że to z chwilą podpisania decyzji administracyjnej mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 234/18). Z kolei data doręczenia decyzji stronie postępowania nie decyduje o wydaniu (istnieniu) tej decyzji, ale rozstrzyga w związku z treścią art. 110 § 1 k.p.a. o momencie związania treścią decyzji organu, który ją wydał. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że w dacie złożenia skargi na bezczynność (tj. 24 marca 2026 r.) decyzja organu została już wydana, a co więcej nawet skutecznie doręczona skarżącej. Oznacza to, że nie tylko w dacie orzekania, ale przede wszystkim w dacie wniesienia skargi nie istniał stan bezczynności, który podlegałby ocenie sądu administracyjnego. Brak możliwości stwierdzenia, że w sprawie organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności wyklucza konsekwentnie także możliwość oceny, czy bezczynność miała charakter zwykły, czy kwalifikowany oraz wydania orzeczenia w przedmiocie nałożenia na ten organ grzywny, bądź przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Podsumowując Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna, ponieważ w dacie jej wniesienia została już wydana przez Wójta Gminy S. decyzja kończąca postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że decyzja ta nie była ostateczna, gdyż złożono od niej odwołanie. Istotne znaczenie ma jedynie to, że 13 października 2025 r. ustał stan bezczynności, a tym samym skarga na bezczynność stała się niedopuszczalna. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę i stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu postanowienia są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.