II SAB/Sz 46/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Zarządu Koła [...] na bezczynność Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Komendanta Państwowej Straży Pożarnej do załatwienia wniosku Zarządu Koła [...] z dnia [...] w zakresie dotyczącym udostępnienia kopii faktur z tytułu płatności za reprezentowanie Komendy Powiatowej i Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej przez kancelarie prawne w latach [...] w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że bezczynność Komendanta Państwowej Straży Pożarnej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Komendanta Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego Zarządu Koła [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zarząd Koła [...], działając w imieniu Międzyzakładowej Organizacji Związkowej, pismem z dnia 16 grudnia 2013 r., podpisanym przez przewodniczącego Koła J.P., zwrócił się do Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej, w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198), o udzielenie odpowiedzi na pytanie z pomocy ilu i jakich kancelarii prawnych korzysta Komenda Powiatowa i Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej i jakie z tego tytułu poniesiono koszty. Jednocześnie Zarząd Koła wniósł o udostępnienie kopii faktur z tytułu płatności za reprezentowanie Komendy Powiatowej i Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej przez kancelarie prawne oraz kopii umów zawartych z tymi kancelariami w latach 2009-2013. W odpowiedzi na powyższy wniosek Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w piśmie z dnia 30 grudnia 2013 r. przedstawił koszty obsługi prawnej w rozbiciu na lata i kancelarie prawne wskazując, że koszty te w stosunku do Kancelarii Adwokackiej adwokata C. P. wyniosły za 2009 r.- [...] zł, za 2010 r. – [...] zł, za 2011 r. [...] zł, za 2012 r. [...] zł, za 2013 r. [...] zł, zaś w stosunku do Kancelarii W. i T. – W. Spółka Partnerska, na podstawie udzielonego pełnomocnictwa w dwóch sprawach za rok 2013 – [...] zł. Nadto, Komendant poinformował, że faktury VAT nie podlegają udostępnieniu, gdyż nie są objęte zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej. Do odpowiedzi załączył kopie umów zawartych z adwokatem C. P. Pismo wraz z załącznikami wysłano na adres Międzyzakładowej Organizacji Związkowej [...]. Kolejnym pismem z dnia 21 stycznia 2014 r. Zarząd Koła [...] wniósł o dołączenie umowy zawartej z Kancelarią W. i T.–W. Spółka Partnerska wraz z kopiami udzielonych pełnomocnictw. W załączeniu do pisma z dnia 31 stycznia 2014 r. organ przesłał wnioskodawcy kopie pełnomocnictw wyjaśniając, że nie dołączył kopii stosownych umów, ponieważ zostały ona zawarte w formie ustnej. Zarząd Koła [...], pismem z dnia 19 marca 2014 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej podnosząc, że nie uzyskał oczekiwanych informacji, o które wnosił w pismach z dnia 16 grudnia 2013 r. i z 21 stycznia 2014 r. Strona skarżąca stwierdziła, że Komendant posiada żądane informację, których nie udostępnia, zaś zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, faktury i inne dokumenty rachunkowe stanowią informację publiczną. Odpowiadając na skargę Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ wyjaśnił, że przesłał skarżącemu wnioskowane dokumenty z wyjątkiem faktur VAT, których nie ma obowiązku udostępnienia, skoro faktury podlegają ochronie danych w nich zawartych z uwagi na przepisy ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r., poz. 330), z których to wynika, że dokumentację należy przechowywać w należyty sposób i chronić przed niedozwolonymi zmianami, nieupoważnionym rozpowszechnianiem, uszkodzeniem lub zniszczeniem. Na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. Komendant Powiatowy wnosząc o oddalenie skargi oświadczył, że Koło [...], którego skarżący jest przewodniczącym, jest częścią Międzyzakładowej Organizacji Związkowej [...] w Ś. i Komendzie Powiatowej PSP w S. Skarżący nie jest pracownikiem KPPSP w S., stąd brak jest bezpośredniego z nim kontaktu. Z tego względu odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej została skierowana do Międzyzakładowej Organizacji Związkowej w Ś. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: W ocenie Sądu, strona skarżąca trafnie zarzuciła Komendantowi Powiatowemu Państwowej Straży Pożarnej w S. bezczynność w zakresie załatwienia jej wniosku obejmującego swym zakresem udostępnienie kopii faktur dotyczących płatności za reprezentowanie Komendy Powiatowej i Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. przez kancelarie prawne w latach 2009-2013. Art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198) stanowi, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Nie ulega wątpliwości, że Państwowa Straż Pożarna jest formacją powołaną do realizacji zadań o charakterze publicznym, określonych w art. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1340). Koszty związane z funkcjonowaniem Państwowej Straży Pożarnej są pokrywane z budżetu państwa. Wynika to wprost z art. 19a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Wniosek o udostępnienie kopii faktur, w oparciu o które zostały zrealizowane płatności na rzecz kancelarii prawnych przez Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w S. obejmuje zatem swym zakresem udzielenie informacji o sposobie wydatkowania środków publicznych i wiąże się z funkcjonowaniem jednostki wykonującej zadania publiczne. Oznacza to, że uzyskanie kopii faktur na podstawie których następuje zmniejszenie aktywów Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w S., będących realizacją zobowiązań o charakterze cywilnym, może być uznane za informację publiczną, odnoszącą się do działalności podmiotu publicznego. Ustosunkowując się w tym miejscu do stanowiska zaprezentowanego przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S., jakoby udostępnieniu kopii faktur na przeszkodzie stały inne przepisy o charakterze szczególnym, tj. art. 71 ust. 1 lub przepisy rozdziału 8 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, to pomijając ocenę trafności tej argumentacji, obowiązkiem organu przy takiej ocenie stanu prawa, było wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej w tym zakresie, z powołaniem się na przepis prawny ograniczający prawo do informacji publicznej, czego organ nie uczynił. W tym miejscu celowym jest wyjaśnienie, że zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, w sytuacji gdy organ jest w posiadaniu informacji publicznej, wówczas zobligowany jest do jej udostępnienia w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, jeśli umożliwiają to środki techniczne, którymi dysponuje (art. 14 ust. 1 ustawy), a także w terminie o którym mowa w art. 13 ust. 1 tej ustawy. W razie braku możliwości udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, na zasadzie art. 14 ust. 2 ustawy, organ powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się, co następuje w formie decyzji, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 ust. 1 ustawy). W tej samej formie podmiot dysponujący informacją publiczną może również odmówić udostępnienia informacji z uwagi na przesłanki ograniczające jej dostępność (art. 5 ust. 1, 1a i 2 ustawy, art. 3 ust. 1 pkt 1). W sytuacji natomiast, gdy organ nie jest w posiadaniu żądanej informacji (art. 4 ust. 3) lub obowiązuje inny tryb jej udostępnienia (art. 1 ust. 2), nie ma podstaw do stosowania trybu określonego w art. 14 ust.2 ustawy, stąd odmowa następuje w formie czynności materialno-technicznej, tj. pisma, zawierającego informację o braku możliwości zastosowania do wniosku przepisów ustawy. Przy czym informacja ta jest również informacją publiczną i winna być udzielona w określonych przepisami terminach. W rozpoznawanej sprawie, skoro organ nie udostępnił wnioskodawcy żądanych kopii faktur ani nie wydał decyzji o odmowie ich udostępnienia ze względu na wystąpienie przesłanek ograniczających doń dostęp na mocy innych przepisów, to w tym zakresie pozostał bezczynny, zasadnym czyniąc wydanie przez Sąd rozstrzygnięcia określonego w punkcie I wyroku, na mocy art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W pozostałym zakresie wniosek z dnia 16 grudnia 2013 r.i z dnia 21 stycznia 2014 r. zostały załatwione zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zaznaczyć przy tym należy, że sąd administracyjny nie bada zgodności z prawdą informacji udzielonych przez organ stronom zainteresowanym, bowiem nie służą tym celom uregulowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzekając w pkt II wyroku, na mocy art. 152 powołanej ustawy, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa Sąd wziął pod uwagę fakt, że organ nie pozostawał całkowicie bezczynny w sprawie, większość wnioskowanych informacji udostępnił, zaś jedynie w odniesieniu do żądania udostępnienia kopii faktur pozostał bezczynny. Rozstrzygnięcie co do zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi w wys. [...]zł, oparte zostało na art. 200 ww. ustawy.