II SAB/Sz 20/26

Dnia 9 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. na przewlekłość postępowania Burmistrza D. w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia odpadów p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] złotych

Pismem z dnia 26 stycznia 2026 roku D. K., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na przewlekłość postępowania Burmistrza Miasta w sprawie dotyczącej usunięcia odpadów z działki nr [...] z obrębu [...] w mieście D. . Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej wskazując, że skarżący nie był stroną w postępowaniu administracyjnym którego dotyczy skarga na przewlekłość, brał udział w tym postepowaniu wyłącznie w charakterze świadka, a nie strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., postępowanie to nie dotyczyło jego interesu prawnego ani obowiązku i nie przysługuje mu prawo do wniesienia skargi do Sądu na przewlekłość postępowania w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143) - dalej "p.p.s.a." - uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zatem krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi jest ściśle określony. Z art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 8 p.p.s.a. wynika, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest więc istnienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu. W niniejszej sprawie skarżący poinformował Burmistrza Miasta o odpadach znajdujących się na działce nr [...] i zażądał zobowiązania właścicielki tej działki do ich usunięcia, jednak nie był stroną postępowania administracyjnego dotyczącego usunięcia odpadów. Postępowanie to zostało wszczęte z urzędu, a jedyną stroną tego postępowania była właściciela działki nr [...]. Skarżący w postępowaniu administracyjnym był przesłuchany w charakterze świadka. Postępowanie zakończyło się decyzją Burmistrza Miasta z dnia 28 sierpnia 2024 roku, która nie została doręczona skarżącemu, z uwagi na brak przymiotu strony. Postępowania sądowego mającego na celu zwalczenie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej, nie może uruchomić podmiot nie mający interesu prawnego w sprawie w której organ pozostaje w bezczynności lub prowadzi postępowanie przewlekle. Legitymacja do złożenia skargi została bowiem oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny. Innymi słowy interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, iż działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Decyzja, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę, a aktem, czynnością, bezczynnością lub przewlekłym postępowaniem organu administracji publicznej. Skarga wniesiona przez podmiot, który nie może mieć legitymacji skargowej, podlega odrzuceniu. Z art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (Dz. U. z 2023 r., poz. 1587) wynika, że posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, a w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami, o których mowa w ust. 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie (art. 26 ust. 3a powołanej ustawy). Skarżący nie był właścicielem odpadów, wydana w tym postępowaniu decyzja nakazująca posiadaczowi odpadów ich usunięcie nie dotyczy jego uprawnień i nie nakłada na niego obowiązków. Z cytowanych przepisów ustawy o odpadach wynika, że stroną postępowania dotyczącego nakazu usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania jest posiadacz odpadów. Żaden inny podmiot, poza posiadaczem odpadów, nie ma legitymacji strony w tym postępowaniu i nie może wnieść skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu czy przewlekłe prowadzenie postępowania. Legitymacja do złożenia skargi do sądu administracyjnego została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem czynnością, bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem postępowania przez organ administracji publicznej. Innymi słowy interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się tym, iż działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność, bezczynność ewentualnie prowadzenie postępowania w sposób przewlekły przez organ administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Skarga wniesiona przez podmiot, który nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu. Skarżący nie miał legitymacji do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu wpisu wydano na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.