Sygnatura
II SAB/Sz 187/26
Postanowienie WSA w Szczecinie z 16 października 2026 r., II SAB/Sz 187/26
Wynik
Odrzucono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Data orzeczenia
- 16 października 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Inne w przedmiocie rozpoznania odwołania od orzeczenia ustalającego stopnień niepełnosprawności postanawia: odrzucić skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Pismem z 17 sierpnia 2026 r., R. P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. w przedmiocie rozpoznania odwołania od orzeczenia ustalającego stopnień niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. w dniu 21 kwietnia 2026 r. zaliczył skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wniósł odwołanie domagając się zaliczenia go do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności. W związku z wyniesionym odwołaniem organ odwoławczy wyznaczył termin posiedzenia składu orzekającego w sprawie na dzień 9 czerwca 2026 r., który następnie przesunął na dzień 30 czerwca 2026 r. Dalej organ wskazał, że skarżący nie stawił się na posiedzeniu i nie usprawiedliwił swojej nieobecności, z związku z tym pismem z dnia 14 lipca 2026 r. zawiadomił skarżącego o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej "p.p.s.a."). W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Z przytoczonych regulacji wynika, że kontrola bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania prowadzona być może tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. W takiej sytuacji również bezczynność w powołanym zakresie nie może być poddana kontroli sądowoadministracyjnej. W niniejszej sprawie skarżący w skardze uznał, że skierowane do niego zawiadomienia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności o wyznaczonym terminie załatwienia sprawy z odwołania od orzeczenia organu I instancji ustalającego stopień niepełnosprawności i pozostawieniu tego odwołania bez rozpoznania, stanowią decyzje. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się natomiast, że pozostawienie podania bez rozpoznania ma charakter czynności materialno-technicznej, a nie decyzji administracyjnej. Środkiem ochrony strony przed niezasadnym pozostawieniem odwołania bez rozpoznania jest zatem możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu. Z tego względu przedmiotowa skarga została zarejestrowana jako skarga na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie rozpoznania odwołania od orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności. Kwestię wydawania orzeczeń o stopniu niepełnosprawności normuje ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 884) oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 677). W myśl art. 6 ww. ustawy powołuje się zespoły orzekające o niepełnosprawności: 1) powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja; 2) wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako druga instancja. Zespoły te wydają orzeczenia o niepełnosprawności osób, które nie ukończyły 16 roku życia i stopniu niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 rok życia (§ 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Z kolei sądowa kontrola w takich sprawach została uregulowana przepisami ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm., dalej k.p.c.). Stosownie do art. 4778 § 2 pkt 4 k.p.c. sprawy o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności należą do właściwości sądów rejonowych. Według art. 4779 k.p.c. odwołania od decyzji organów rentowych lub orzeczeń wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności lub decyzji wydanych przez ten zespół, wnosi się na piśmie do organu lub zespołu, który wydał decyzję lub orzeczenie, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ lub zespół, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji lub orzeczenia (§ 1). Organ rentowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności niezwłocznie, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, przekazuje je wraz z aktami sprawy do sądu. Organ ten lub zespół, jeżeli uzna odwołanie w całości za słuszne, może zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję lub orzeczenie. W tym przypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu (§ 2). Natomiast jeżeli organ rentowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności nie wydał decyzji lub orzeczenia w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu (§ 4). Na mocy art. 47714 § 3 jeżeli odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy lub niewydaniem orzeczenia przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności lub decyzji przez ten zespół, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ lub zespół do wydania decyzji lub orzeczenia w określonym terminie, zawiadamiając o tym organ nadrzędny, albo orzeka co do istoty sprawy. Jednocześnie sąd stwierdza, czy niewydanie decyzji przez organ rentowy nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że sprawy dotyczące zarówno ustalenia stopnia niepełnosprawności jak również niewydania w terminie orzeczenia przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności należą do kognicji sądu powszechnego - sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. W przypadku bezczynności wojewódzkiego zespołu polegającej na nierozpoznaniu odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu, ustawodawca ustanowił w art. 477? § 4 k.p.c. szczególny środek ochrony prawnej przed sądem powszechnym. Jak wskazuje się w doktrynie regulacja ta stanowi wyjątek od zasady, że dochodzenie przed sądem prawa do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które nie było przedmiotem decyzji organu rentowego, jest niedopuszczalne, a treść decyzji, od której wniesiono odwołanie, wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia sądu (zob. S. Góźdź [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Art. 1–505(39). Tom I, red. O. M. Piaskowska, Gdańsk 2026, art. 477(9). W konsekwencji stwierdzić należy, że niezależnie od tego, czy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja wojewódzkiego zespołu, czy też bezczynność związana z nierozpoznaniem odwołania, to właściwy do rozpoznania tego rodzaju spraw jest wyłącznie sąd powszechny, co wynika wprost z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Skoro zatem ustawodawca przewidział tryb ochrony prawnej przed sądem powszechnym, to tym samym droga sądowoadministracyjna w tej kategorii spraw jest niedopuszczalna. Oznacza to zatem, że brak jest podstaw do przyjęcia właściwości sądu administracyjnego do kontroli bezczynności Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie rozpoznania odwołania od orzeczenia ustalającego stopień niepełnoprawności, Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 23 września 2026
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 658
- Hasła tematyczne
- Odrzucenie skargi
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Marzena Iwankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 3 par.2 pkt 8 i pkt 9, art. 58 pat.1 pkt 1, art. 58 par.3 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności
par.2 pkt 1, par.2 pkt 2 · Dz.U. 2026 poz. 677
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
art.6 · Dz.U. 2026 poz. 884
- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j.)
art. 477 zn 8 par.2 pkt 4, art. 477 zn 9, art. 477 zn 9 par.4 · Dz.U. 2026 poz. 468
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SAB/Wa 334/26 · 15 października 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 15 października 2026 r., I SAB/Wa 334/26
Sygnatura: III SAB/Po 236/26 · 14 października 2026
Postanowienie WSA w Poznaniu z 14 października 2026 r., III SAB/Po 236/26
Sygnatura: III SAB/Po 223/26 · 14 października 2026
Postanowienie WSA w Poznaniu z 14 października 2026 r., III SAB/Po 223/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny