II SAB/Sz 184/22

Dnia 31 sierpnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na bezczynność i przewlekłość postępowania Burmistrza M. w przedmiocie wydania decyzji p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 (słownie: sto) złotych

Pismem z dnia 10 lipca 2022 r. J. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Burmistrza M. w przedmiocie wydania decyzji o przejęciu na własność Gminy M. działek nr [...] i [...] położonych w obrębie M., pod drogi publiczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, albowiem przedmiot zaskarżenia, nie jest objęty zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – dalej p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest dopuszczalność skargi na działanie organu, którego zarzucana bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy. Jeżeli zatem sama kontrola działania organu, nie jest przed sądem administracyjnym dopuszczalna, to w tego rodzaju sprawach niedopuszczalna jest także skarga na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W skardze zarzucono bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania Burmistrzowi M. w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 24 stycznia 2022 r. o przejęcie na własność Gminy M. [...] działek wydzielonych pod drogi na podstawie ostatecznych decyzji podziałowych. Ze znajdującego się w aktach organu wniosku skarżącego o przejęcie własności działek wynika, że przedmiotowe działki są połączone z drogami gminnymi i stanowią dojazd do nowo zabudowanych nieruchomości gruntowych, zatem powinny być przejęte przez Gminę M. z mocy prawa, na podstawie art. 98 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899). W myśl art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Stosownie do treści art. 98 ust. 2 tej ustawy właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział. Z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że w przypadku zaistnienia przesłanek w przepisie tym wymienionych, prawo własności działek z mocy prawa przechodzi na własność odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego albo Skarbu Państwa. Wydzielenie działki gruntu pod drogę publiczną oznacza, iż obszar wydzielonej działki jest przeznaczony pod taką drogę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Tylko wtedy art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami znajduje zastosowanie, gdy dzielona nieruchomość jest objęta planem miejscowym. Przejście własności działki gruntu na jednostkę samorządu terytorialnego albo Skarb Państwa o jakim mowa w art. 98 ust. 1 omawianej ustawy, nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, jest skutkiem prawnym takiej decyzji, przypisanym przez ustawodawcę, na którego zaistnienie w chwili zatwierdzenia podziału nie ma wpływu ani dotychczasowy właściciel, ani podmiot publicznoprawny przejmujący nieruchomość, ani organ orzekający o zatwierdzeniu podziału. Skutek ten powstaje z mocy samej ustawy, nie wymaga wydania decyzji. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest to, czy działki drogowe zostały wydzielone pod drogi publiczne, czy jak twierdzi organ, pod drogi wewnętrzne i nie doszło do przejścia prawa własności na Gminę M. . Spór ten nie może być jednak rozstrzygnięty skargą na bezczynność organu. Jak wskazano wyżej, przejście na własność podmiotu publicznego prawa własności działek wydzielonych pod drogi publiczne, następuje z mocy prawa. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje możliwości wydania decyzji w tym przedmiocie. Badanie zasadności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, wymagałoby dokonania przez sąd administracyjny oceny prawnej, czy określone działki gruntu, z mocy prawa, przeszły odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa albo Skarbu Państwa. Dopiero bowiem przesądzenie stanu prawnego, mogłoby skutkować uznaniem, że organ miał obowiązek ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 marca 2013 r., sygn. I OSK 387/13 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach), badanie spełnienia przesłanek przejścia z mocy prawa, na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w postępowaniu sądowoadministracyjnym wszczętym na skutek skargi na bezczynność organu w przedmiocie ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne, jest niedopuszczalne. Wniosek właściwego organu o ujawnienie prawa własności w księdze wieczystej jest bowiem kierowany do sądu rejonowego, a nie do organu administracji. Tym bardziej niedopuszczalne jest badanie przesłanek przejścia z mocy prawa na własność podmiotu publicznego działek wydzielonych pod drogi publiczne, na skutek wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie wydania decyzji. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości wydania takiej decyzji. Reasumując stwierdzić należy, że możliwości wniesienia skargi w niniejszej sprawie nie przewidują przepisy art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. ani przepisy szczególne. W konsekwencji wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne. Z tego względu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt. I postanowienia. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu wpisu wydano na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 tej ustawy.