II SAB/Sz 162/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2022 r. sprawy ze skargi B. B. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do podjęcia czynności lub wydania aktu; III. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej B. B. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W piśmie z dnia 7 marca 2022 r. B. B. (zwana dalej: "Skarżącą") złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Wójta Gminy B. (zwanego dalej: "Wójtem", "Organem") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wskutek bezczynności Organowi zarzuciła naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowił podstawę prawną do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z dnia 7 lutego 2022 r.; 2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 roku, poz. 2176 ze zm.; zwanej dalej: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikało, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi - a tym samym braku decyzji odmownej oraz powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie z wnioskiem. Wobec powyższego Skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie Organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, 2) przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze (wniosku oraz wydruku ze strony internetowej urzędu), 3) zasądzenie od Organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych, 4) przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazano przesłanie informacji pocztą elektroniczną na podany we wniosku adres poczty elektronicznej. Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo przekroczenia tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co uczyniło skargę zasadną i konieczną. Skarżąca zwróciła uwagę na fakt, iż podmiot nie skorzystał również z możliwości opóźnienia terminu udostępnienia informacji, co zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. było dopuszczalne pod rygorem powiadomienia wnioskodawcy (w terminie 14 dni od złożenia wniosku) o powodach tegoż opóźnienia wraz ze wskazaniem terminu przekazania informacji (nie dłuższego niż 2 miesiące od złożenia wniosku). Ponadto Skarżąca dodała, że Organ: - nie zawiadomił jej o braku możliwości udostępniania informacji zgodnie z wnioskiem, przez wzgląd na brak dyspozycji odpowiednimi środkami technicznymi, - nie wskazał na konieczność uiszczenia opłaty na poczet kosztów związanych z udostępnieniem informacji (związanych z przekształceniem w formę wskazaną we wniosku lub też wynikających z wnioskowanego sposobu przekazania) oraz - nie wskazał zaleceń zmiany wniosku co do sposobu lub formy przekazania informacji publicznej, przez co należało przypuszczać, że te okoliczności nie wystąpiły. Pozostawienie wniosku o udzielenie informacji publicznej bez odpowiedzi jednoznacznie wskazywało na bezczynność podmiotu. Skarżąca zauważyła, że w niniejszej sprawie informacje publiczne rozpatrywane są w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zatem nie miała tutaj zastosowania instytucja ponaglenia. Na koniec Skarżąca dodała, że Organ do dnia wniesienia skargi nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, zatem niniejsza skarga była w pełni uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o oddalenie skargi w całości lub umorzenie postępowania w przypadku cofnięcia skargi. W uzasadnieniu pisma wskazał, że bezsporne było, iż Skarżąca wystąpiła w dniu 7 lutego 2022 r. - w ramach dostępu do informacji publicznej - o udostępnienie pocztą elektroniczną informacji w zakresie dotacji na zadania własne i zlecone w zakresie świadczenia opieki zdrowotnej oraz dokumentów tego dotyczących. Organ wskazał, że bezsporne było także to, że wskutek usprawiedliwionego zaniechania pracownik urzędu gminy zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na wniosek do dnia złożenia skargi nie odpowiedział na niego. Fakt ten naganny, odbiegający od ustalonych i stosowanych w urzędzie procedur i praktyk, spowodowany był powikłaniami pracownika, odpowiedzialnego za ten zakres obowiązków gminy po przechorowaniu COVID-19. Pomimo odnotowania terminów wykonania polecenia w zakresie udzielenia informacji, wskutek zaburzeń pamięci obowiązek nie został wykonany do czasu wniesienia skargi. Jednocześnie z chwilą ujawnienia faktu niewykonania obowiązków wobec przełożonych, żądane informacje zostały udzielone Skarżącej w piśmie z dnia 6 kwietnia 2022 r. Jako dowód Organ załączył odpowiedź na wniosek Skarżącej z dnia 6 kwietnia 2022 r. W konsekwencji złożenia skargi udzielono ustnego upomnienia odpowiedzialnemu pracownikowi, wprowadzono system elektronicznego monitorowania wpływu wniosków o udzielenie informacji publicznej tak, aby podobne naruszenia nie występowały w przyszłości. Organ wskazał, że wobec wykonania przez niego obowiązków ustawowych, liczył na cofnięcie skargi w sprawie i umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego lub ewentualnie o oddalenie skargi wskutek wykonania obowiązku ustawowego w zakresie udzielenia informacji publicznej Skarżącej z przyczyn zdrowotnych pracownika odpowiedzialnego za udzielenie informacji, której nie można przypisać winy w niedopełnieniu obowiązków. W ocenie Organu także działania podjęte po ujawnieniu się nieprawidłowości w zakresie zmiany organizacji pracy w urzędzie gminy uzasadniają uznanie, że w okolicznościach sprawy skarga może być uznana za niezasadną. W replice wniesionej do odpowiedzi na skargę Skarżąca wniosła o: 1) dalsze procedowanie złożonej skargi w zakresie zobowiązania Organu do udzielenia pełnej odpowiedzi na wniosek Skarżącej; 2) procedowanie sprawy w zakresie ustalenia, iż Organ dopuścił się bezczynności i ustalenia jej charakteru, 3) przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze, odpowiedzi na skargę oraz wskazanych w niniejszym piśmie; 4) zasądzenie od Organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu pisma procesowego Skarżąca wskazała, że zwróciła się do Organu w dniu 7 lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Dopiero po otrzymaniu przez Organ skargi - Wnioskodawczyni otrzymała częściową odpowiedź w zakresie złożonego wniosku, albowiem w zakresie żądanych informacji, tj.: - dokumentów zawierających informacje o wysokości otrzymanych dotacji na zadania własne i zlecone gminy w zakresie świadczenia opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych w latach 2018 - 2021 - Skarżąca otrzymała informację dopiero po złożeniu skargi o braku dotacji; - dokumentów zawierających informacje o wysokości udzielonego dofinansowania do programów zdrowotnych i programów polityki zdrowotnej dotyczących profilaktyki chorób (wraz z ich wskazaniem) w latach 2018 - 2021 - Skarżąca otrzymała informację dopiero po złożeniu skargi o braku udzielonych dofinansowań; - dokumentów zawierających ocenę efektów programów polityki zdrowotnej wynikających z rozpoznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy w latach 2018 - 2021 - Skarżąca nie otrzymała informacji w zakresie prowadzenia oceny, przesłana umowa nie odpowiadała w żaden sposób na zadane pytanie, dalej dotyczyła okresów do dnia 31 grudnia 2019 r. - podczas gdy żądanie udostępnienia informacji publicznej dotyczyło okresu do końca roku 2021. Organ nie przekazał dokumentów pomimo faktu, iż na podstawie art. 12 ust 2 i kolejnych ustawy z dnia z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym - "Jednostki samorządu terytorialnego przekazują właściwemu wojewodzie, do dnia 31 marca każdego roku, roczną informację o zrealizowanych lub podjętych w ubiegłym roku zadaniach z zakresu zdrowia publicznego". W ocenie Skarżącej nie sposób zatem uznać, iż gmina nie posiadała dokumentów w zakresie oceny efektów programów polityki zdrowotnej skoro obowiązek ich przekazywania i sporządzania nakłada na nią ustawa, tym bardziej, że powyższe informacje podlegają ocenie wojewody, a dalej przekazywane są w ramach Narodowego Programu Zdrowia. Jednocześnie przekazywanie takich informacji i sposobu ich przekazania wynika z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie rocznej informacji o zrealizowanych lub podjętych zadaniach z zakresu zdrowia publicznego; - potwierdzenia/pisma urzędowe będące świadectwem podejmowanych działań wynikających z rozeznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy w latach 2018 - 2021 Skarżąca nadal nie otrzymała pełnej informacji w tym zakresie. Dalej Skarżąca zauważyła, iż bezczynność organu na gruncie u.d.i.p. zachodzi wówczas, gdy w zakreślonym ustawą terminie adresat wniosku nie udostępnia informacji publicznej ani nie wydaje decyzji administracyjnej, nie powiadamia, że nie posiada wnioskowanej informacji publicznej, bądź nie informuje, że żądana informacja nie ma charakteru publicznego. Celem skargi na bezczynność jest zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony, czyli ogólnie formułując - doprowadzenie do załatwienia podania strony. Powołując się na pogląd reprezentowany w orzecznictwie, Skarżąca wskazała, że Organ częściowo odpowiedział na wniosek po otrzymaniu skargi, a zatem zakończenie postępowania, przed rozpatrzeniem skargi na bezczynność lub przewlekłość nie dezaktualizuje kompetencji sądu z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a więc stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego postępowania. Kompetencja ta pozwala na przesądzenie o istnieniu bezczynności lub przewlekłości, nawet wówczas, gdy stan bezczynności lub przewlekłości już ustał (wydano akt, interpretację albo dokonano czynności), a także stwierdzenia czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec powyższego Skarżąca za zasadne uznała dalsze procedowanie sprawy przez Sąd celem zobowiązania organu do udzielenia pełnej odpowiedzi na wniosek, a także ustalenia stanu bezczynności w dniu wniesienia skargi na bezczynność oraz jej charakteru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym. Z art. 3 § 2 pkt 1 i 8 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach decyzji administracyjnych. Oceniając zasadności skargi, w pierwszej kolejności odwołać się należy do stosownych regulacji u.d.i.p. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. W myśl zaś wskazanego ust. 2 jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Stosownie zaś do regulacji zawartej w art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Dalej przytoczyć należy stosowne regulacje p.p.s.a. I tak art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy (...): 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei z art. 149 § 1a p.p.s.a. wynika, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Wobec powyższego należy zatem zauważyć, że na gruncie art. 149 p.p.s.a., z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym ustawowo terminie organ nie podejmie żadnej czynności w sprawie. Natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. art. 37 § 1 kpa; por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2018 r., II OSK 349/18 oraz z dnia 1 lutego 2019 r., II OSK 2931/18 – CBOSA; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 6 wyd., Warszawa 2019, str. 91). Przechodząc do meritum zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie skarga Strony dotyczy bezczynności Organu w zakresie rozpoznania jej wniosku z dnia 7 lutego 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. dokumentów zawierających informacje o wysokości otrzymanych dotacji na zadania własne i zlecone gminy w zakresie świadczenia opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych w latach 2018–2021; 2. dokumentów zawierających informacje o wysokości udzielonego dofinansowania do programów zdrowotnych i programów polityki zdrowotnej dotyczących profilaktyki chorób (wraz z ich wskazaniem) w latach 2018–2021; 3. dokumentów zawierających ocenę efektów programów polityki zdrowotnej wynikających z rozpoznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy w latach 2018–2021; 4. potwierdzenia/pism urzędowych będących świadectwem podejmowanych działań wynikających z rozeznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy w latach 2018–2021. Nie było kwestionowane przez strony, iż w dniu 7 lutego 2022 r. został skierowany przez Skarżącą do skarżonego Organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Nie budziło w sprawie wątpliwości, iż żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. oraz że organ do którego skarżąca skierowała wniosek jest organem zobowiązanym w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. W okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Organ dopuścił się bezczynności, o której mowa była powyżej. Organ od złożenia wniosku do wniesienia skargi tj. od 7 lutego 2022 r. do 7 marca 2022 r. nie podjął bowiem żadnej czynności, w tym nie poinformował o wydłużeniu terminu do rozpoznania wniosku, ani nie wezwał Wnioskodawczyni do wykazania istotności informacji dla interesu publicznego, a udzielenie odpowiedzi nastąpiło 6 kwietnia 2022 r., tj. po wniesieniu przez Stronę skargi do Sądu. Tym samym Sąd uznał, że skoro w rozpoznawanej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie ww. informacji i spełniony został warunek podmiotowy jak i przedmiotowy obowiązku udostępnienia informacji, to tym samym wobec braku podjęcia jakichkolwiek działań przez organ do 6 kwietnia 2022 r., w świetle przepisów u.d.i.p. uznać należało, iż Organ dopuścił się bezczynności, która ustała 6 kwietnia 2022 r. Dalej wskazać trzeba, że w zakresie pytań objętych pkt 1 i pkt 2 wniosku z 7 lutego 2022 r. pełnomocnik Skarżącej w piśmie procesowym z dnia 14 lipca 2022 r. stwierdził, iż odpowiedź została udzielona po wniesieniu skargi do Sądu, zatem udostępnienie informacji w tym zakresie nie budziło wątpliwości i zastrzeżeń. Natomiast w pozostałym zakresie tj. pkt 3 i 4 na podstawie analizy treści wniosku z dnia 7 lutego 2022 r. i udzielonej przez organ odpowiedzi na niego z dnia 6 kwietnia 2022 r., Sąd uznał, iż wniosek także (jakkolwiek również po złożeniu skargi) został załatwiony, tj. żądana informacja publiczna została Stronie udostępniona. Niewątpliwie należy wziąć pod uwagę, iż wniosek Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej był sformułowany dość ogólnie, nie zostały w nim określone konkretne dokumenty będące w posiadaniu Organu jakich żąda Skarżąca (np. przez podanie nazwy, daty itp.) lecz opisane szeroko dokumenty z poszczególnych obszarów zainteresowania Skarżącej. Odnośnie pytania w pkt 3 wniosku - dotyczącego oceny efektów programów polityki zdrowotnej wynikających z rozpoznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy w latach 2018-2021 – to Sąd zauważa, że Organ wskazał odpowiadając na wniosek Strony, iż Gmina B. nie dokonywała oceny efektów programów polityki zdrowotnej. Za nieuzasadniony uznać należy argument podniesiony przez pełnomocnika Skarżącej w piśmie z 14 lipca 2022 r., iż zgodnie z art. 12 ust 2 ustawy z dnia z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (tekst jednolity Dz. U. z 2021r., poz. 1956) jednostki samorządu terytorialnego przekazują właściwemu wojewodzie, do dnia 31 marca każdego roku, roczną informację o zrealizowanych lub podjętych w ubiegłym roku zadaniach z zakresu zdrowia publicznego. Przepis na, który wskazał pełnomocnik Skarżącej dotyczy informacji o wykonaniu zadań z zakresu zdrowia publicznego, nie zaś informacji odnośnie oceny efektów tych programów. Nawet gdyby przepis ten zobowiązywał Gminę do wskazanych przez Skarżącą działań, to nie można byłoby wykluczyć sytuacji, w której Gmina obowiązku z niego wynikającego mogła w rzeczywistości nie wykonać. Niezależnie od powyższego wskazać trzeba również, że Sąd oceniając kwestię udzielenia informacji publicznej nie ma podstaw do badania jej prawdziwości czy wiarygodności. Jak powszechnie ocenia się w orzecznictwie sądów administracyjnych sytuację gdy wnioskodawca kwestionuje prawdziwość odpowiedzi - sąd administracyjny nie bada co do zasady czy twierdzenia organu są zgodne ze stanem faktycznym. Może to zrobić jedynie wyjątkowo kiedy twierdzenia te w sposób oczywisty budzą uzasadnione wątpliwości (tak wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 6/14). Wskazuje się też, że Sąd nie ma prawnych możliwości, aby weryfikować prawdziwość i jakość udzielonej w tym zakresie informacji. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do oceny, czy udzielone odpowiedzi są prawidłowe i wyczerpujące. Ocenie sądu nie podlega kwestia jakości udzielonych informacji, a jedynie to, czy zostały one udzielone i czy zostały udzielone we wskazanym ustawą terminie (tak wyrok WSA w Kielcach z dnia 7 lipca 202 r. sygn. akt II SAB/Ke 64/21 czy wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 12 października 2021 r. sygn. akt IV SAB/Wr 293/21). Dalej też wskazano tam, że zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym na ocenę stanu bezczynności nie ma wpływu merytoryczna treść udzielonej odpowiedzi, gdyż kwestia, czy odpowiedź zaspokaja oczekiwania strony, czy jest zgodna z rzeczywistym stanem rzeczy lub nie, może być przedmiotem ewentualnych innych odrębnych postępowań, np. cywilnych odszkodowawczych, karnych na podstawie art. 23 u.d.i.p. i innych (tak I. Kamińska, M Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz. Wolters Kluwer, Warszawa 2016; T. R. Aleksandrowicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze Lexis- Nexis, Warszawa 2004; wyrok NSA z 15 marca 2019 r., I OSK 1328/17; wyrok WSA w Łodzi z 14 lutego 2018 r., II SAB/Łd 237/17; wyrok WSA w Warszawie z 18 marca 2019 r., II SAB/Wa 671/18; wyrok WSA w Białymstoku z 5 listopada 2019 r., II SAB/Bk 87/19). Sąd nie ma prawnych możliwości, aby weryfikować prawdziwość i jakość udzielonej w tym zakresie informacji (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 kwietnia 2018 r. o sygn. akt II SAB/Gd 109/17). W rezultacie przedmiotem sprawy na bezczynność jest tylko to czy organ dopuścił się bezczynności, a nie to, czy sprawę załatwił prawidłowo (por. wyrok NSA z 10 września 2002 r., II SAB/Wr 78/02). Odnośnie natomiast pkt 4 wniosku – dotyczącego potwierdzenia/pism będących świadectwem podejmowania działań wynikających z rozpoznanych potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców gminy w latach 2018-2021 - organ natomiast wskazał na umowy zawarte przez Gminę B. z D. W. realizatorem programu polityki zdrowotnej – których skan załączył do odpowiedzi na wniosek – co Strona potwierdza. W tym zakresie Sąd uznał, iż przekazane przez organ dokumenty wypełniają żądanie Skarżącej zawarte w pkt 4 wniosku. Powtórzyć tu bowiem należy, że wniosek Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej był sformułowany dość ogólnie, nie zostały w nim określone konkretne dokumenty będące w posiadaniu organu jakich żąda skarżąca (podaniem nazwy, daty itp.) lecz opisane szeroko dokumenty z poszczególnych obszarów zainteresowania Skarżącej. W takim stanie rzeczy udzielona odpowiedź winna być uznana za wystarczającą Wobec powyższego, skoro zatem Organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek Skarżącej w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie, postępowanie sądowe dotyczące zobowiązania Organu do rozpatrzenia wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie bowiem do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w czasie wniesienia skargi Organ pozostawał w bezczynności, wobec dokonania ww. czynności przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania Organowi załatwienia wniosku. Wobec tego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania Organu do rozpoznania wniosku Skarżącej z 7 lutego 2022 r.(pkt II sentencji). Zgodne z przepisami u.d.i.p. załatwienie wniosku przed rozpoznaniem skargi nie zwalnia jednak Sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego rodzaju skargi. W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł, że Organ dopuścił się bezczynności, albowiem udzielenie odpowiedzi na ww. wniosek nastąpiło w dniu 6 kwietnia 2022 r. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por.: wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. "Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" - takie stanowisko, akceptowane w pełni przez Sąd, wyrażono w doktrynie (B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Reasumując powyższe, Sąd uznał, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W niniejszej sprawie nie zachodził jednak przypadek oczywistego lekceważenia wniosku Skarżącej i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W tej sytuacji podniesione przez Organ okoliczności, wskazują, że bezczynność nie wynikała ze złej woli Organu. Sąd nadto nie stwierdził potrzeby wymierzania organowi dodatkowej sankcji w postaci grzywny czy też przyznania Skarżącemu żądanej sumy pieniężnej – zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 149 § 2 p.p.s.a. stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na przewlekłość, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Podstawowe znaczenie ma zastosowanie grzywny, która pełni względem organu funkcje prewencyjno-represyjne. Jeżeli sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości, która rekompensuje, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek (krzywdy, straty itd.) jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. W ocenie Sądu, dodatkowy środek w postaci grzywny może być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji (bądź przyznania na rzecz strony sumy pieniężnej), albo ich obydwu - organ nadal nie załatwi sprawy. Jak nadto wskazał NSA (wyrok z dnia 13 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3194/21) w zakresie wyboru środka dyscyplinującego organ, sąd administracyjny dysponuje swobodą zbliżoną do uznania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie, w przekonaniu Sądu sytuacja która wymagałaby zastosowania grzywny czy przyznania Stronie sumy pieniężnej nie zaszła. W zakresie kosztów postępowania Sąd orzekł w punkcie III sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 oraz art. 206 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów procesu w łącznej kwocie [...]zł, na które składa się [...] zł tytułem wpisu sądowy od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika Skarżącej w kwocie [...]zł. W wyroku nie została zasądzona kwota [...]zł tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa, gdyż opłata ta została błędnie, a więc również nieskutecznie, wpłacona na rachunek bankowy Urzędu Gminy B., podczas gdy zgodnie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1923 z późn. zm.) należało ją wpłacić na rachunek właściwy dla organu podatkowego jakim jest Prezydent Miasta S.. Sąd odnośnie wysokości przyznanych kosztów postępowania sądowego w pełni podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 9 czerwca 2022 r., II SAB/Go 36/22. Sąd w składzie orzekającym zasądził na rzecz Skarżącej obniżoną kwotę wynagrodzenia w stosunku do stawki minimalnej, która zgodnie z w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.) wynosi [...] zł. Miarkowanie w w/w zakresie zostało dopuszczone przez ustawodawcę na podstawie art. 206 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Należy wyjaśnić, iż przy ustaleniu wysokości wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika sąd bierze pod uwagę m.in. poziom skomplikowania sprawy i związany z tym nakład pracy pełnomocnika, który miał wpływ na wyjaśnienie istotnych kwestii w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd stosując art. 206 p.p.s.a. w niniejszej sprawie uwzględnił niski stopień zawiłości sprawy będącej przedmiotem rozpoznania oraz niewielki nakład pracy pełnomocnika, który ograniczał się do złożenia skargi, która nie była obszerna i była identyczna w treści ze skargami składanymi przez tego pełnomocnika w innych sprawach dotyczących tego samego przedmiotu. Także w piśmie procesowym z dnia 14 lipca 2022 r. pełnomocnik zajął stanowisko, nie wskazujące na istotny wkład pracy. Ponadto Sąd wziął z urzędu pod uwagę, że Skarżąca, reprezentowana przez tego samego pełnomocnika, wniosła w ostatnim czasie wiele skarg w tożsamych sprawach, gdzie zakres wniosku o udostępnienie informacji publicznej skierowanego do organów był identyczny jak w przedmiotowej sprawie (między innymi wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Kielcach z dnia 27 kwietnia 2022 r., II SAB/Ke 33/22; w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 kwietnia 2022 r., II SAB/Go 31/22; II SAB/Go 36/22, w Olsztynie z dnia 10 maja 2022 r., II SAB/Ol 103/22; w Warszawie z dnia 19 maja 2022 r., VIII SAB/Wa 13/22 i w Lublinie z dnia 24 maja 2022 r., II SAB/Lu 36/22, II SAB/Po 82/22). Wobec tego, w pełni uprawnione jest uznanie, że w sytuacji sporządzenia skargi o charakterze szablonowym, wykorzystywanym w przedmiotowo tożsamych lub zbliżonych sprawach, także uzasadnione jest zastosowanie art. 206 p.p.s.a. w zakresie miarkowania zasądzanego zwrotu kosztów wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.