II SAB/Sz 155/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: 1/ zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w ½ części, a w pozostałym zakresie odmówić zwolnienia, 2/ ustanowić adwokata.

D. P. wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł od wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W motywach uzasadniających złożenie rzeczonego wniosku skarżący podał, że został bezprawnie zwolniony z pracy w Publicznym Gimnazjum aktualnie zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku w Powiatowym Urzędzie Pracy i pozostaje na utrzymaniu żony. Córka wyjechała na stałe do Irlandii, gdzie mieszka i pracuje. Żona z tytułu zatrudnienia uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości [...] zł. Posiadany majątek stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m2 o wartości ok. [...] zł. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego ponoszone miesięcznie stałe wydatki i zobowiązania to: czynsz - [...] zł, energia – ok. [...] zł, RTV i internet – [...] zł, koszty leczenia – ok. [...] zł, woda – ok. [...] zł. W wykonaniu zobowiązania referendarza sądowego zobowiązującego do nadesłania dodatkowych dokumentów potwierdzających opisaną sytuację materialną i osobistą wnioskodawca nadesłał zaświadczenie z zakładu pracy żony B. P., [...] z którego wynika, że przeciętne wynagrodzenie brutto z trzech ostatnich miesięcy wyniosło [...] zł, decyzję Starosty z dnia [...]r. w przedmiocie uznania skarżącego od dnia [...] r. za osobę bezrobotną oraz przyznania zasiłku z tego tytułu, decyzję Starosty z dnia [...]r. orzekającą o utracie zasiłku dla bezrobotnych, wezwanie PUP z dnia [...]r. do zgłoszenia się w Urzędzie, wyciąg z konta bankowego B. P. obejmujący okres od [...]r. z którego wynika, że w [...]r. otrzymała ona wynagrodzenie z tytułu pracy w wysokości [...] zł, w listopadzie 2016 r. [...] zł, w grudniu 2016 r. – [...] zł, w styczniu 2017 r. – [...] zł, wyciąg z własnego konta bankowego obejmujący okres od [...] r. z którego historii wynika, że wysokość miesięcznych opłat za internet wynosi – [...] zł, TV – [...] zł, opłata za prąd z tytułu wezwania do zapłaty za okres dwóch miesięcy – [...] zł, oraz, że w styczniu 2017 r. skarżący dokonał wpłaty na konto kwoty [...] zł a w listopadzie 2016 r. – [...] zł. Ponadto skarżący przesłał dowody opłat za mieszkanie wynoszące [...] zł, a w grudniu 2016 r. i styczniu 2017 r. –[...] zł, rozliczenia za zużycie wody i dopłaty z tego tytułu na kwotę [...] zł za wrzesień 2016 r., [...] zł za listopad 2016 r., oraz kwotę [...] zł za październik 2016 r., powiadomienie o zamiarze wstrzymania dostaw energii elektrycznej z powodu nieopłacenia faktur za prąd w łącznej kwocie [...] zł, postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej o umorzeniu śledztwa prowadzonemu przeciwko skarżącemu. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, str. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Podkreślić zatem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Przy tym należy zaznaczyć, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 P.p.s.a. ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z informacji złożonych przez D. P. wynika, że jest on osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną B. P. Miesięczny dochód dwuosobowej rodziny stanowi pensja żony wynosząca średnio [...] zł netto, natomiast comiesięczne wydatki ponoszone z tytułu niezbędnych kosztów utrzymania kształtują się na poziomie ok. [...] zł i składają się na nie: internet – [...] zł, TV – [...] zł, prąd [...] zł, czynsz – [...] , woda – [...] zł. Na uwadze należy mieć dodatkowo wskazywane przez skarżącego wydatki na leczenie wynoszące [...] zł, przy czym nie można również pominąć faktu, że skarżący dokonuje dodatkowych wpłat na swoje konto np. w styczniu 2017 r. – [...] zł, w listopadzie 2016 r. – [...] zł. W ocenie referendarza sądowego z przedstawionych okoliczności nie wynika, aby skarżący znajdował się w sytuacji uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie wpis od skargi wynosi 100 zł. Biorąc pod uwagę wnioskowany zakres prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uznano, że skarżący będzie w stanie wygospodarować środki finansowe na uiszczenie wpisu w wysokości ½ jego części tj. 50 zł oraz ewentualnie dalszych kosztów sądowych również w ½ ich wysokości. Z uwagi na sytuację finansową strony, uwzględniono wniosek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, ponieważ wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż jest to wydatek przekraczający jego możliwości finansowe. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji postanowienia.