Sygnatura
II SAB/Sz 152/25
Wyrok WSA w Szczecinie z 18 czerwca 2026 r., II SAB/Sz 152/25 – wizy
Wynik
Stwierdzono bezczynność organu
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Data orzeczenia
- 18 czerwca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M. H. na bezczynność Wojewody Zachodniopomorskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda Zachodniopomorski dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Zachodniopomorskiego do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 1 listopada 2023 r.– w terminie 60 dni, od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. zasądza od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz skarżącej M. H. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Pismem z 6 października 2025 r. M. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Wojewody Zachodniopomorskiego w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Jak wskazała skarżąca, w dniu 17 listopada 2023 r. w zwróciła się do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Następnie wniosek ten został przekazany według właściwości miejscowej do Wojewody Zachodniopomorskiego. Do dnia wniesienia skargi wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt nie został rozpoznany. Wnioskodawczyni występowała wcześniej do organu z prośbami o przyspieszenie rozpoznania sprawy, jednakże były one bezskuteczne. W ocenie skarżącej, organ popadł w bezczynność o szczególnym charakterze, albowiem pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania. Skarżąca pismem z dnia 25 sierpnia 2025 r., działając na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., wniosła do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponaglenie. Niemniej jednak, do dnia złożenia skargi nie uzyskała żadnej informacji dotyczącej rozpatrzenia ponaglenia. Zdaniem skarżącej, organ nie przejawił jakiejkolwiek aktywności w sprawie, przyjął wniosek wraz z prawidłowo złożoną dokumentacją, a oczekiwanego skutku nie przyniosło także wniesione do organu wyższego stopnia ponaglenie. Tym samym organ pozostawiając podanie bez rozpoznania, w przedstawionym wyżej stanie faktycznym i prawnym, dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o: 1. stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie, 2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie, 4. zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o: 1) odrzucenie skargi, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2) ewentualnie o oddalenie skargi w całości na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ potwierdził, że 7 lutego 2024 r. wpłynął wniosek skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W przedmiotowej aplikacji jako główny cel pobytu cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wskazano wykonywanie pracy. Wniosek ten nie zawierał braków formalnych. W dniu 25 listopada 2024 r. skarżąca za pośrednictwem pełnomocnika złożyła do organu pismo o wydanie decyzji. Także kolejnym pismem, z dnia 24 czerwca 2025 r., skarżąca za pośrednictwem pełnomocnika wniosła o wydanie decyzji. Nadto w dniu 2 września 2025 r. wpłynęło do Wojewody ponaglenie na bezczynność organu. Przedmiotowe ponaglenie zostało pozostawione bez rozpoznania, o czym poinformowano pełnomocnika strony pismem z dnia 6 listopada 2025 r. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że wydłużony czas podejmowania działań w sprawie o udzielenie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy wynikał wyłącznie z możliwości organizacyjnych organu. Wobec dużej ilości wpływających każdego dnia do organu wniosków o legalizację pobytu cudzoziemców, o różnym stopniu skomplikowania i przygotowania ich przez strony organ przyjął zasadę załatwiania spraw według kolejności wpływu. Indywidualna sprawa skarżącej nie mogła być załatwiona w sposób wybiórczy. Naruszałoby to przyjętą przez organ zasadę i w konsekwencji narażało na zarzut nierównego traktowania stron postępowań ubiegających się o legalizację pobytu. Co więcej, w ostatnim czasie nastąpił znaczny wzrost ilości przyjętych wniosków w stosunku do lat ubiegłych, a utrzymująca się tendencja wzrostowa dotyczy także legalizacji pobytu stałego. Przyczyną takiego stanu są nowe uregulowania prawne, umożliwiające obywatelom Ukrainy, przebywającym dotychczas w Polsce na podstawie ochrony czasowej (status UKR) zmianę podstawy pobytu - na jedno zezwoleń, co dla wojewody stanowi ogromne wyzwanie organizacyjne. Jak podał dodatkowo organ, w dniu 17 listopada 2025 r. (tj. po wniesieniu skargi), Wojewoda wydał postanowienie o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe pozostawało w związku ze skierowaniem w dniu 08 sierpnia 2024 r. przez Wojewodę Zachodniopomorskiego do Prokuratury Rejonowej S. zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, które skutkowało wszczęciem w dniu 16 października 2024 r., na podstawie art. 305 § 4 ustawy Kodeks postępowania karnego - dochodzenia w sprawie usiłowania wyłudzenia poświadczenia nieprawdy przy składaniu wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP przez cudzoziemców i ich pełnomocników (art. 272 ustawy Kodeks karny). Przedmiotowe postępowanie prowadzi Wydział Dochodzeniowo-Śledczy Komendy Miejskiej Policji w B. pod nadzorem Prokuratury Rejonowej B. . W trakcie prowadzonego postępowania o udzielenie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy powstała bowiem wątpliwość organu co do okoliczności zawartych we wniosku oraz załączonych do niego dokumentów. Powstałe w sprawie wątpliwości wraz ze skierowanym do organów ścigania zawiadomieniem o możliwości popełnienia przestępstwa uzasadniały zawieszenie prowadzonego postępowania. Organ na tym etapie postępowania odstąpił od wykonania czynności procesowych w postaci zebrania dodatkowego materiału dowodowego zakreślonego przepisami ustawy o cudzoziemcach. W takim stanie sprawy wystąpienie przez Skarżącą o załatwienie jej wniosku i zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie, jest przedwczesne. Natomiast jako podstawę uznania skargi za niedopuszczalną, w świetle art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. organ wskazał, że została ona złożona przez stronę w okresie spoczywania terminów załatwienia spraw związanych, m.in. z udzielaniem cudzoziemcom zezwoleń pobytowych. Stanowisko takie organ oparł o uregulowania wprowadzone pierwotnie w art. 100c ust. 1-4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, która weszła w życie w zasadniczej części w dniu 12 marca 2022 r. z mocą obowiązującą od dnia 24 lutego 2022 r., a aktualnie obowiązujące na mocy normy art. 100d ust. 1-4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, wprowadzonej ustawą z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 185). Ustawodawca kilkukrotnie prolongował termin spoczywania terminów, określony w art. 100d ustawy pomocowej, a zgodnie z aktualnym brzmieniem jego ust. 1 pkt 1 lit. a w okresie do dnia 4 marca 2026 r., bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (...) - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. W tym samym okresie, przepis ustanawia również: 1) wyłączenie stosowania przepisów o bezczynności organu (art. 100d ust. 3 pkt 1); 2) negatywne przesłanki wymierzania przez sąd administracyjny grzywien lub zasądzania sum pieniężnych (na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) od wojewody za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (art. 100d ust. 3 pkt 2); 3) zakaz wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości w związku z zaprzestaniem czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1 (art. 100d ust. 4). W ocenie Wojewody, czasowa niedopuszczalność wywodzenia środków prawnych zwalczających bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, w tym również skarg, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., stanowi podstawę do uznania skargi za niedopuszczalną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Kontrola bezczynności przeprowadzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że skarga zasługuje w części na uwzględnienie. Skargę na bezczynność organu administracji publicznej można wnieść skutecznie w stosunku do organu, który, mimo że zobowiązany do wydania aktu, interpretacji lub dokonania czynności bądź stwierdzenia uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, nie czyni tego w terminie ustawowo przewidzianym (art. 149 p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu czy dokonania czynności (zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem). Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Natomiast w myśl art. 149 p.p.s.a.: § 1. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. § 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. § 1b. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. § 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W pierwszej kolejności, analizując akcentowaną przez organ kwestię dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego, należy wyjaśnić, że z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie regulacja ingerująca w bieg terminów załatwiania spraw dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium RP, wprowadzona ustawą z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830), mocą której w art. 1 pkt 44 dodano do ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa przepis art. 100c w brzmieniu: "1. W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. 2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. 3. W okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. 4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki." Następnie cytowana treść art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy została "prolongowana" na kolejny okres w dodanym w dniu 28 stycznia 2023 r., z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2023 r., przepisem art. 100d (zob. art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2023 r., poz. 185). Następnie kolejne nowelizacje wskazanego wyżej art. 100d przedłużały okres zawieszenia biegu terminów. Obecnie termin obowiązywania omawianych przepisów został przedłużony do dnia 30 września 2025 r. (zob. art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2024 r., poz. 854). W aktualnym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny (zob. wyroki z dnia 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24, II OSK 2498/24, II OSK 2737/24 i 2926/24, z dnia 28 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2945/24, z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 3096/24, z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2234/24 i sygn. akt II OSK 2243/24), po dokonaniu rozproszonej kontroli konstytucyjności regulacji ustawowej odnoszącej się do biegu terminów w sprawach zezwoleń pobytowych cudzoziemców, doszedł do wniosku, że należy odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r., poz. 854; dalej jako: "ustawa zmieniająca") w zakresie, w jakim przedłużono do dnia 30 września 2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d ustawy pomocowej jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. NSA podkreślił w szczególności, że obowiązywanie art. 100c i art. 100d ustawy pomocowej naruszało zasady proporcjonalności i efektywności ze względu na jedynie epizodyczny (czasowy) charakter tych regulacji, których wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. Jednak każdorazowo należy dokonywać wykładni powyższych przepisów przez pryzmat wyjątkowych okoliczności, o ile miały one miejsce w dacie rozstrzygnięcia przez sąd pierwszej instancji. NSA zastrzegł, że konieczne jest, aby sformułowane wyżej oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłości dokonanej w zaskarżonym wyroku. Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy trwają te okoliczności. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności (zob. np. wyrok TK z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt Kp 1/05, OTK-A 2005/8/93). Konkluzja ta koresponduje również z ogólną zasadą prawa cessante ratione legis, cessat lex ipsa (gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa). Zdaniem NSA, miała miejsce istotna zmiana okoliczności, gdyż ponad dwuletni okres – od dnia 15 kwietnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. – należało uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w liczbie tych spraw powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d ustawy pomocowej). Tym bardziej, że chodzi w tym przypadku o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter. Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" - dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie, nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji. W konsekwencji, NSA uznał, że nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej, nie mogły stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu – przedłużenia obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej po dniu 30 czerwca 2024 r. W związku z tym w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw, odmówił zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy zmieniającej, w zakresie, w jakim przedłużono do dnia 30 września 2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d ustawy pomocowej jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. NSA uznał, że wystąpiła sytuacja oczywistej sprzeczności przepisu ustawy z przepisem rangi konstytucyjnej w odniesieniu do art. 100d ust. 1-4 ustawy pomocowej w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą w zestawieniu z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1-4 ustawy pomocowej w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, w świetle, którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości - bezczynności bądź przewlekłego działania organu jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Tym samym NSA stwierdził, iż niezgodność art. 100d ustawy pomocowej z konstytucyjną zasadą prawa do sądu zaktualizowała się po dniu 30 czerwca 2024 r. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela zaprezentowany pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem pozwala on na urzeczywistnienie zasad konstytucyjnych w ramach wymiaru sprawiedliwości, w tym prawa do sądu. W świetle powyższych uwag kluczowe znaczenie dla oceny czy Wojewoda dopuścił się zarzucanej mu bezczynności w prowadzeniu postępowania ma ustalenie, w jakim terminie powinien wydać wnioskowane zezwolenie oraz czy termin ten został przez niego dochowany. Przyjąć przy tym należy, że pojęcie bezczynności odnosi się do obiektywnie sprawdzalnego stanu rzeczy, związanego tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo terminu wyznaczonego przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Zatem bezczynność jest związana z naruszeniem terminów załatwienia sprawy. Należy przy tym zwrócić uwagę, że stany faktyczne poddawane ocenie sądowej mogą kwalifikować się zarówno do bezczynności, jak i przewlekłości postępowania, bowiem niewydanie decyzji w terminie wynikającym z przepisów prawa jest zwykle następstwem przewlekłości, a więc stanu, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przewlekłość występuje w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia i bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.). Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 z późn. zm.), decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni (ust. 1). Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie (ust. 2). Stąd, w ocenie Sądu, wniosek o organu o odrzucenie skargi nie zasługuje na uwzględnienie i winna ona zostać merytoryczne rozpatrzona przy uwzględnieniu opisanego wyżej stanowiska. Przechodząc do oceny stanowiska przedstawionego przez organ administracji w odpowiedzi na skargę należy dostrzec, iż jest ono niekonsekwentne. Z jednej strony organ wskazuje, że "wydłużony czas podejmowania działań w sprawie o udzielenie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy wynikał wyłącznie z możliwości organizacyjnych organu", z drugiej zaś, że "w trakcie prowadzonego postępowania o udzielenie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy powstała wątpliwość organu co do okoliczności zawartych we wniosku oraz załączonych do niego dokumentów", która wymagała dodatkowych ustaleń. Żadna z powyższych okoliczności, w ocenie Sądu, nie daje podstaw do stwierdzenia, iż w badanej sprawie nie mamy do czynienia z bezczynnością, skoro upłynął już okres 60 dni, w jakim organ zobowiązany był do wydania decyzji w sytuacji, gdy w jego gestii pozostawał kompletny wniosek. W szczególności mimo podnoszonych wątpliwości organ nie wystąpił do Komendanta Oddziału Straży Granicznej, Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o udzielenie informacji, o której mowa w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, co z jednej strony przerywałoby bieg terminów procesowych w sprawie a z drugiej umożliwiłoby pozyskanie informacji dot. cudzoziemca i zagrożenia jakie może on stanowić przebywając na terenie kraju. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznał, że organ administracji dopuścił się bezczynności, przy czym Sąd uznał zarazem, że stwierdzony stan bezczynności nie miał miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Za rażące naruszenie prawa zostanie bowiem uznane naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 197/19). Postawę organu musiałaby cechować długotrwała i niezrozumiała bierność. Tymczasem Wojewoda pozostawał w przekonaniu, że treść przepisów polskiego prawa wprowadzała spoczywanie terminów do załatwienia spraw cudzoziemców. Należy też mieć na względzie, że Wojewoda jest organem administracji publicznej i w myśl art. 6 k.p.a. zobowiązany jest do działania na podstawie i w graniach prawa. Organ respektował więc przywołane przepisy ustawy pomocowej, co wprawdzie nie uwalniało go od zarzutu pozostawania w bezczynności, jednakże powodowało, że nie można w tym zakresie przypisywać mu lekceważenia prawa w stosunku do strony skarżącej, czy też działania na jej szkodę. Jeśli chodzi natomiast o stanowisko organu, iż wystąpienie przez skarżącą o załatwienie jej wniosku i zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie jest przedwczesne, należy dostrzec, że na dzień wniesienia skargi postępowanie zainicjowane przez skarżącą nie było zawieszone. Brak jest też podstaw do uznania, iż na dzień orzekania przez Sąd postępowanie zostało zakończone. Jak przy tym wynika wprost z art. 149 p.p.s.a. § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 winien zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Jeśli chodzi natomiast o skutki wydania przez organ postanowienia z dnia 17 listopada 2025 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, należy dostrzegać, iż na postanowienia takie stosownie do art. 101 § 3 k.p.a., przysługuje zażalenie. Tym samym przedmiotowe postanowienie nie było ostateczne. Do dnia orzekania przez Sąd organ nie przedstawił dowodów na ostateczność przedmiotowego postanowienia, a zatem jego wydanie nie mogło stanowić podstawy odstąpienia od zastosowania przez Sąd art. 149 p.p.s.a. § 1 pkt 1 p.p.s.a. Odrębną kwestią pozostaje, iż wskazane przez organ okoliczności, iż zawieszenie postępowania ma związek ze skierowaniem w dniu 8 sierpnia 2024 r. zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, które skutkowało wszczęciem w dniu 16 października 2024 r., na podstawie art. 305 § 4 ustawy Kodeks postępowania karnego - dochodzenia w sprawie usiłowania wyłudzenia poświadczenia nieprawdy przy składaniu wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP przez cudzoziemców i ich pełnomocników, a także tok dochodzenia przez organami Policji w takiej sprawie, nie daje się zakwalifikować jako wyłączna okoliczność mogąca dawać podstawy do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Przypomnieć w tym miejscu należy, że z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy ziszczone są cztery elementy: po pierwsze, zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; po wtóre, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; po trzecie, wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; po czwarte, istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Oznacza to, że przez "zagadnienie wstępne" rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ. Od zagadnienia wstępnego zależy zatem sama możliwość rozpatrzenia sprawy, a nie wyłącznie sposób jej rozpatrzenia. Inaczej ujmując, treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji. Takie zaś okoliczności nie zostały przez organ wykazane, co czyni zasadnym zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącej, w terminie 60 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Orzeczenia cytowane w uzasadnieniu wyroku sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej na stronie www. orzeczenia.nsa.gov.pl.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 24 listopada 2025
- Symbol z opisem
- 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 658
- Hasła tematyczne
- Inne Cudzoziemcy
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Katarzyna Sokołowska Krzysztof Szydłowski /przewodniczący sprawozdawca/ Wiesław Drabik
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 53 par. 2b, art. 149 par. 1 pkt 1-3, par. 1a, par. 1b, par. 2, art. 151, · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw
art. 1 pkt 44, · Dz.U. 2022 poz. 830
- Ustawa z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (t. j.)
art. 1 pkt 32 · Dz.U. 2023 poz. 185
- Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw
art. 1 pkt 3 · Dz.U. 2024 poz. 854
- Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.)
art. 100c, art. 100d ust. 1-4 · Dz.U. 2025 poz. 337
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art. 12, art. 36 par. 1, art. 37 par. 1 pkt 2, · Dz.U. 2025 poz. 1691
- Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j.)
art. 112a ust. 1 i 2 · Dz.U. 2025 poz. 1079
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
art. 2, art. 31 ust 3, art. 45 ust. 1 · Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
Powiązane dokumenty
Sygnatura: IV SAB/Wr 381/26 · 18 czerwca 2026
Postanowienie WSA we Wrocławiu z 18 czerwca 2026 r., IV SAB/Wr 381/26 – wizy
Sygnatura: IV SAB/Wr 340/26 · 18 czerwca 2026
Postanowienie WSA we Wrocławiu z 18 czerwca 2026 r., IV SAB/Wr 340/26 – wizy
Sygnatura: III SAB/Gd 185/26 · 18 czerwca 2026
Wyrok WSA w Gdańsku z 18 czerwca 2026 r., III SAB/Gd 185/26 – wizy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny