II SAB/Sz 150/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. M. - P. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpoznania reklamacji na nieprawidłowości w rejestrze wyborców postanawia odrzucić skargę.

W. M. - P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Wójta Gminy, polegającą na nierozpoznaniu reklamacji na nieprawidłowości w rejestrze wyborców. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 22 § 3 i 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy. Wniosła o zobowiązanie ww. organu, w trybie wyborczym, do wydania decyzji wraz z uzasadnieniem i doręczenia jej wnioskującej. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie, względnie o oddalenie skargi. Wskazał, że termin do rozpatrzenia reklamacji i wydania decyzji w przedmiocie rejestru wyborców ma charakter instrukcyjny. Podniósł, że skarżąca nie wniosła ponaglenia, zatem nie wyczerpała trybu, o którym mowa w art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, co powinno skutkować odrzuceniem skargi. Zauważył, że wniesienie skargi nastąpiło już po wydaniu decyzji w przedmiocie rozpatrzenia przedmiotowej reklamacji. Dodał, że Sąd Rejonowy w G. I Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...] r. oddalił skargę skarżącej na decyzję organu z dnia [...] r., nieuwzględniającą reklamacji na nieprawidłowości w rejestrze wyborców. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Wymaga wyjaśnienia, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność, w przypadkach określonych w pkt 1-4. Z przepisu tego wynika więc, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzję, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Wójta Gminy, polegająca na nierozpoznaniu reklamacji na nieprawidłowości w rejestrze wyborców. Stosownie do art. 22 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2018 r., poz. 754 ze zm.), każdy może wnieść do wójta reklamację na nieprawidłowości w rejestrze wyborców, w szczególności w sprawie: 1) pominięcia wyborcy w rejestrze wyborców; 2) wpisania do rejestru wyborców osoby, która nie ma prawa wybierania; 3) niewłaściwych danych o osobach wpisanych do rejestru wyborców; 4) ujęcia w rejestrze wyborców osoby, która nie zamieszkuje stale na obszarze gminy. Reklamację wnosi się pisemnie lub ustnie do protokołu (§ 2). Wójt obowiązany jest rozpatrzyć reklamację, w terminie 3 dni od dnia jej wniesienia, i wydać decyzję w sprawie (§ 3). W myśl art. 22 § 5 Kodeksu wyborczego, na decyzję nieuwzględniającą reklamacji lub powodującą skreślenie z rejestru wyborców wnoszący reklamację bądź osoba skreślona z rejestru wyborców może wnieść, w terminie 3 dni od dnia doręczenia decyzji, skargę za pośrednictwem wójta do właściwego miejscowo sądu rejonowego. Przepisy art. 20 § 4 i 5 stosuje się odpowiednio. W ocenie sądu, wskazanych wyżej przepisów Kodeksu wyborczego nie można uznać za normy z zakresu prawa administracyjnego materialnego, stanowiące podstawę do wydania aktu administracyjnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. Przepisy Kodeksu wyborczego regulują precyzyjnie tryb i terminy jedynie w ramach procedury wyborczej. W konsekwencji rozpatrzenia przez wójta reklamacji na nieprawidłowości w rejestrze wyborców organ ten nie jest powołany do wydawania władczego rozstrzygnięcia z zakresu prawa administracyjnego. Akt podejmowany przez wójta na podstawie art. 22 § 5 Kodeksu wyborczego nie jest decyzją administracyjną, którą organ ten rozstrzygać miałby indywidualna sprawę, o której mowa w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), i do której ten Kodeks miałby zastosowanie. Nie ma także podstaw do tego, aby kompetencje wójta gminy ujęte w art. 22 Kodeksu wyborczego per analogiam traktować jako zadania z zakresu administracji rządowej, z racji ich podobieństwa chociażby do zadań dotyczących prowadzenia ewidencji ludności, czy wydawania dowodów osobistych (por. postanowienia NSA: z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OW 118/18; z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt II OW 145/18, opubl. w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpatrzenie sprawy we wskazanym trybie kończy się wydaniem aktu podlegającemu kontroli sądu powszechnego, a nie sądu administracyjnego. W przypadku, gdy określone sprawy, załatwiane w toku przeprowadzania wyborów, mogą być kwestionowane, to są przedmiotem skargi do sądu powszechnego lub Sądu Najwyższego, Kodeks wyborczy wyraźnie tak stanowi oraz określa krótki termin rozpoznania sprawy i skutki rozstrzygnięć sądowych, np. art. 20 § 4 i 5, art. 22 § 5, art. 205 (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 2221/11, opubl. w Lex nr 1149320). Przepisy Kodeksu wyborczego przewidują udział sądów administracyjnych tylko w przypadkach wyjątkowych, wskazanych w art. 12 § 14, art. 384 § 1 i w art. 493 § 1, które odpowiednio dotyczą rozpatrywania skarg na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej w sprawie skarg na postanowienie komisarza wyborczego w przedmiocie podziału gminy na stałe obwody głosowania; skarg na uchwały w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego i mandatu wójta. Podsumowując, skoro organ, którego skarga dotyczy, podejmując się załatwienia sprawy w przedmiocie reklamacji na nieprawidłowości w rejestrze wyborców nie wydaje decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów prawa administracyjnego, ale akt w procedurze wyborczej, podlegający kontroli sądu powszechnego, to na bezczynność organu w przedmiocie wydania takiej decyzji skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W tych okolicznościach sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, niedopuszczalną skargę odrzucił.