II SAB/Sz 136/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 marca 2021 r. sprawy ze skargi Spółka na przewlekłość postępowania Wojewody w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego A. B. oddala skargę.

Pismem z dnia 4 listopada 2020 r. Spółka A wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na "działanie i celowe przewlekłe prowadzenie postępowania oraz roczne unikanie załatwienia sprawy z przyczyn ideologicznych" m.in. przez Wojewodę w ramach rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pracę dla kierowcy samochodu ciężarowego A. B.. Skarżąca wniosła o: - stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, którego przyczyny są niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa; - stwierdzenie, że organ unika załatwienia sprawy od dnia 29 października 2019 r.; - uznania wydania decyzji administracyjnych odmownych przez organ za administracyjną formę świadomego przewlekania postępowania z rażącym naruszeniem prawa; - na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej określanej jako "p.p.s.a.", o przyznanie od organu na swoją rzecz sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. [...] zł. W uzasadnieniu skargi strona podała, że od złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę, tj. od 26 września 2019 r. do dnia wniesienia skargi minął ponad rok, a pozwolenie nie zostało wydane. Nie może stanowić usprawiedliwienia sytuacja spowodowana koronawirusem oraz podjęcie czynności kancelaryjnych, merytorycznie nieistotnych i nieuzasadnionych. Zdaniem strony skarżącej, gdyby organ zamiast podejmować działania nieadekwatne w kontekście do procedowanego wniosku, to miał wystarczającą ilość czasu aby wydać w rozsądnym czasie zezwolenie na pracę. Wojewoda pozorując wiele skomplikowanych czynności kontrolnych poszukiwał powodu, aby odmówić prawa do podjęcia pracy kierowcom rosyjskojęzycznym. Gdyby Wojewoda wykorzystał akta spraw dotyczące wydanych wcześniej zezwoleń na pracę dla tego samego pracodawcy (skarżącego), to byłby w stanie wydać kolejne zezwolenia na pracę w terminie do 30 dni, gdyż są to wnioski identyczne, a procedury powtarzalne, a więc nie było potrzeby rocznego sprawdzania Spółki. W ocenie skarżącej, rażące naruszenie prawa przejawia się w celowym i świadomym przewlekaniu procedur administracyjnych, poprzez podejmowanie czynności merytorycznie niezasadnych, a więc zbędnych. Wojewoda poprzez swoją opieszałość nie zezwolił skarżącej Spółce na świadczenie usług transportowych, nie wydał na czas zezwoleń na pracę. Ten fakt stał się jednocześnie argumentem organu, że skarżąca nie świadczy przewozów i nie zatrudnia kierowców, a więc nie dostanie wnioskowanych zezwoleń. W dalszej części uzasadnienia skargi strona podważyła merytoryczną trafność decyzji odmawiających wydania zezwoleń na pracę. Ponadto, skarżąca zwróciła uwagę, że sam organ przyznaje, że wnioski były kompletne w dniu ich złożenia i nigdy nie wzywał do ich uzupełnienia co do możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy w oparciu o lokalny rynek pracy na stanowisko kierowcy ciągnika siodłowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i przedstawił szczegółowo przebieg postępowania wskazując m.in., że skarżąca Spółka już wcześniej wniosła skargę na przewlekłość prowadzenia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na pracę dla A. B. pismem z dnia 29 czerwca 2020 r. W związku z tym akta sprawy zostały przekazane do WSA w Szczecinie wraz z odpowiedzią organu na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę oddalił. Z kolei wskutek wniesienia przez Spółkę A odwołań od decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. kopie akt sprawy zaskarżonych skargą z dnia 4 listopada 2020 r. zostały przekazane wraz z odwołaniem do organu II instancji. W związku z tym Wojewoda nie posiada oryginałów jak i kopii akt sprawy. Wojewoda podał, że w wyniku ponaglenia z dnia 12 listopada 2020 r. złożonego na przewlekłość postępowania, po przekazaniu ponaglenia w dniu 18 listopada 2020 r. powziął informację o wydaniu decyzji przez organ II instancji w sprawie zezwolenia na pracę. Wojewoda podkreślił, że oryginał decyzji jak również kopie akt sprawy nie wpłynęły do Z. Urzędu Wojewódzkiego w S. do dnia udzielenia odpowiedzi na skargę. Kopię decyzji z dnia [...] października 2020 r. organ odwoławczy przekazał Wojewodzie wraz z pismem z dnia 20 listopada 2020 r. Ponadto, organ II instancji pismem skierowanym do Wojewody w dniu 1 grudnia 2020 r. poinformował o tym, że powziął informację o błędnym doręczeniu przesyłki kierowanej do ZUW w S. zawierającej m.in. rozstrzygnięcia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2020 r. W związku z tym organ II instancji uznał, że brak jest podstaw do rozpatrzenia ponaglenia gdyż nie można zarzucić Wojewodzie bezczynności lub przewlekłości w prowadzeniu postępowania. Organ II instancji pismem z dnia 19 listopada 2020 r. wystąpił do Spółki A o zwrot do Wojewody akt sprawy dotyczących postępowań o wydanie zezwoleń na pracę dla cudzoziemców oraz zwrot 10 egzemplarzy decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2020 r. w tym dotyczących pozwoleń objętych skargą z dnia 4 listopada 2020 r. Pismem procesowym z dnia 11 stycznia 2021 r. Spółka A podtrzymała skargę, nie znajdując powodów, które mogłyby usprawiedliwiać przewlekłość organu, a takimi nie mogą być pogubienie dokumentów, czy koronawirus. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, stosownie do postanowień art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., jako że jej przedmiotem było przewlekłe prowadzenie postępowania. W związku z tym, że sprawa dotycząca przewlekłości postępowania Wojewody w rozpoznaniu wniosku Spółki A z dnia 24 września 2019 r., złożonego dnia 26 września 2019 r., o wydanie zezwolenia na pracę na terytorium RP cudzoziemcowi – obywatelowi [...] A. B., była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, istotne jest zakreślenie okresu postępowania (przewlekłości lub bezczynności) organu, która została już uprzednio oceniona przez ten Sąd. Niedopuszczalne byłoby bowiem ponownie ustosunkowanie się przez Sąd do działań organu za okres, który został już osądzony w innym, wcześniejszym orzeczeniu sądowym. Przypomnieć należy, że wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Sz 17/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w wyniku rozpoznania skargi Spółki A na przewlekłość postępowania Wojewody stwierdził, że postępowanie w sprawie wniosku Spółka o wydanie zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelowi [...] A. B. prowadzone było przewlekle oraz, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ówczesnej ocenie Sądu został poddany okres od dnia złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę (26 września 2019 r.) do dnia wniesienia skargi, czyli do 27 stycznia 2020 r. Kolejna skarga na przewlekłość Wojewody w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego A. B. została rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II SAB/Sz 62/20, oddalającym skargę. Pomimo że w ww. sprawie strony nie złożyły wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, to z akt sądowych sprawy wynika, że kontroli sądowej mógł być poddany okres przewlekłości postępowania organu jedynie do dnia wniesienia skargi, czyli do dnia 29 czerwca 2020 r. Uzasadnionym zatem stało się przyjęcie, że okresem, którym można było poddać kontroli sądowej w ramach rozpatrzenia zasadności zarzutów skargi z dnia 4 listopada 2020 r. inicjującej niniejsze postępowanie, był przedział czasu pomiędzy 30 czerwca 2020 r. a 4 listopada 2020 r. W kontekście zarzucanej organowi przewlekłości ocenie podlegać winno zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. oraz wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. W myśl art. 12 k.p.a., organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Przyjmuje się, że przewlekłość postępowania zachodzi wówczas, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym na podstawie analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego konkretnej sprawy. W realiach niniejszej sprawy, analizując następujące po sobie czynności procesowe w postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym zauważyć należy, że przynajmniej część akt administracyjnym sprawy dotyczących wydania pozwolenia na pracę dla A. B. przekazanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w dniu 6 sierpnia 2020 r. wraz ze skargą z dnia 29 czerwca 2020 r., pozostawała w dyspozycji Sądu nie tylko do dnia wyrokowania w dniu 19 stycznia 2021 r. w sprawie II SAB/Sz 62/20. Akta te zostały następnie dołączone do niniejszej sprawy prowadzonej pod sygn. akt II SAB/Sz 136/20. Oznacza to, że wskutek kolejnej skargi strony na przewlekłość organu, przynajmniej część akt sprawy dotyczących A. B. pozostaje nadal w dyspozycji Sądu a nie Wojewody, nieprzerwanie od 6 sierpnia 2020 r. Ponadto zauważyć należy, że w dniu [...] czerwca 2020 r. Wojewoda wydał w sprawie ww. obywatela [...] decyzję nr [...] od której skarżąca Spółka wniosła odwołanie pismem z dnia 23 lipca 2020 r., które wpłynęło do Wojewody 29 lipca 2020 r. Odwołanie to Wojewoda przekazał do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w W. pismem z dnia 3 sierpnia 2020 r. (karta 643 akt adm.). Jak wynika z wyjaśnień organu oraz z treści decyzji Wojewody z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], organ II instancji rozpoznał odwołanie strony z dnia 23 lipca 2020 r. decyzją z dnia [...] października 2020 r., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skan ww. decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2020 r. Wojewoda uzyskał w dniu 22 listopada 2020 r. Analiza powyższych zdarzeń z uwzględnieniem ich chronologii pozwala na wyciągnięcie wniosku, że w poddanym ocenie Sądu w niniejszej sprawie okresie od 30 czerwca 2020 r. do 4 listopada 2020 r. Wojewoda, po podjęciu w dniu [...] czerwca 2020 r. decyzji nr [...] i przesłaniu odwołania do organu II instancji, nie był dysponentem sprawy. Po wydaniu decyzji [...] czerwca 2020 r. organ nie mógł podejmować żadnych czynności procesowych poza przekazaniem posiadanych akt sprawy wraz z odwołaniem do organu odwoławczego w trybie przepisu art. 133 k.p.a. Do czasu wywiedzenia skargi z dnia 4 listopada 2020 r. Wojewoda nie dysponował decyzją organu II instancji, ani aktami sprawy. Nie sposób zatem zarzucić organowi, aby w okresie od 30 czerwca 2020 r. do dnia wniesionej skargi z dnia 4 listopada 2020 r. prowadził postępowanie w sposób przewlekły, skoro po wydaniu decyzji w dniu [...] czerwca 2020 r. postępowania jako takiego w sprawie prowadzić już nie mógł. Podnoszone w uzasadnieniu skargi zarzuty podejmowania przez organ szeregu czynności niepotrzebnych i błędnych w ocenie strony skarżącej, które nie zmierzały do załatwienia sprawy, nie znajduję uzasadnienia dla działań organu po dniu 29 czerwca 2020 r. i co oczywiste, tych, które zostały podjęte już po wniesieniu skargi na przewlekłość, czyli po 4 listopada 2020 r. O przewlekłości postępowania nie może decydować jedynie ocena merytoryczna prawidłowości jedynej podjętej w badanym przez Sąd okresie decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2020 r. Przy tym Sąd uwzględnił, że była to druga, negatywna dla strony decyzja Wojewody wydana w sprawie, po pierwszej z dnia [...] stycznia 2020 r. Ponownie podkreślić należy, że ocena przewlekłości postępowania organu do dnia 29 czerwca 2020 r. została już przez Sąd dokonana prawomocnymi wyrokami z dnia 30 kwietnia 2020 r. (II SAB/Sz 17/20) i z dnia 19 stycznia 2021 r. (II SAB/Sz 62/20), które wiążą w tym zakresie skład orzekający w niniejszej sprawie z mocy art. 153 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z powyższych względów Sąd stwierdził, że zarzucana organowi przewlekłość postępowania skargą z dnia 4 listopada 2020 r. była niezasadna, co skutkować musiało jej oddaleniem w oparciu o art. 151 p.p.s.a. W sytuacji oddalenia skargi w przedmiocie bezczynności lub przewlekłości postępowania brak jest podstaw do przyznania stronie skarżącej od organu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 i art. 154 § 6 p.p.s.a.