II SAB/Sz 133/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka -Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi T. Ź. na bezczynność Spółki A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu T. Ż. uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] ([...]) złotych.

T.Ź., reprezentowany przez radcę prawnego, pismem z dnia 26 września 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w zakresie udostępnienia mu informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudzielenie informacji zgodnie z wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2015 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie podmiotu do udzielenia żądanej informacji w terminie czternastu dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, stwierdzenie że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi T.Ź. podał, że w chwili zainicjowania postępowania sądowego ww. podmiot pozostawał w bezczynności wobec skutecznie złożonego drogą elektroniczną, na powszechnie udostępniony adres poczty elektronicznej, wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W jego ocenie, Zakład Wodociągów i Kanalizacji był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej związanej z jego działalnością, bowiem jest to spółka komunalna, a dokumenty związane z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego, są informacją publiczną. Skarżący powołując się na treść art. 13 i 14 oraz 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że strona dopuściła się bezczynności, naruszając art. 13 ww. ustawy, a więc zaistniały podstawy do wystosowania skargi. Ponadto ze względu na fakt, że od złożenia wniosku minęło kilkanaście miesięcy, to – w ocenie skarżącego - bezczynność zobowiązanego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Do skargi dołączono wydruk maila z oznaczeniem od tzrubek@najx.com do zwikdrawsko@post.pl z datą "7 sierpnia 2015 15.14" zawierający prośbę o uzyskanie dostępu do informacji publicznej – w postaci odpowiedzi e-mail na następujące pytania: - czy korzystacie Państwo ze stałej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata lub radcę prawnego ? - jakie są koszty roczne brutto obsługi prawnej realizowanej na Państwa rzecz ?, - jaka część (podać w procentach) środków przeznaczonych na Państwa funkcjonowanie pochodzi ze źródeł publicznych w tym samorządowych) ?, - czy wystąpiło, a jeśli tak to ile wyniosło łącznie zadłużenie brutto odbiorców usług komunalnych w obrębie Państwa działalności ?, - ilu łącznie dłużników z tytułu świadczonych usług komunalnych posiada Państwa podmiot oraz o ile osób/podmiotów wzrosło zadłużenie w relacji roku [...]. Do skargi dołączono również drugi wydruk z poczty mailowej skarżącego zawierający wniosek o udzielenie informacji publicznej o treści jak wyżej, przesłany do adresata w dniu 10 czerwca 2016 r. W odpowiedzi na skargę Zakład Wodociągów i Kanalizacji, wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Organ wskazał jako przyczyny uzasadniające odrzucenie skargi, że skarżący nigdy nie zwracał się z zapytaniem o udzielenie informacji publicznej, a e-mail załączony do skargi jest niewiadomego pochodzenia, adres z którego został nadany tj. tzrubek@najx.com wydaje się co najmniej fikcyjny, jak nie podejrzany. Wskazano, że taki mail prawdopodobnie nie zostanie "przepuszczony" przez skrzynkę odbiorczą organu i wyświetlony w komputerze odbiorcy, albowiem zostanie zakwalifikowany i przeniesiony przez automatyczny program antywirusowy do spamu lub kwarantanny bez otwierania. Organ podkreślił, że nie otrzymał przedmiotowych wniosków, a adresat maila, ani jego pełnomocnik nie przedstawili dowodu jego doręczenia. Skarga jest zatem bezzasadna, bowiem do bezczynności organu nie doszło. Nadto ZWiK podniósł, że skarga winna zostać odrzucona, bowiem wniesienie skargi na bezczynność, co do zasady warunkowane jest uprzednim wyczerpaniem przez skarżącego środków zaskarżenia, czyli zgodnie z art. 52 P.p.s.a., skarga w tej sprawie powinna być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem organu, skarżący uchybił także terminowi do wniesienia skargi. Organ przywołał art. 58 § 1 pkt 2 i 6 P.p.s.a. jako podstawy odrzucenia skargi. Jako podstawę do oddalenia skargi wskazano jej bezzasadność, bowiem załączony do skargi niewiadomego pochodzenia i niepodpisany email, na który powołuje się skarżący, nie spełnia elementów określonych w K.p.a. dla podania. Zdaniem organu, podanie wnoszone drogą elektroniczna powinno być uwierzytelnione przy użyciu mechanizmów określonych w ustawie o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, zawierać dane w ustalonym formacie, elektroniczny adres wnoszącego podanie. Pismo bez podania, bez podpisu, a w szczególności bez wskazania adresu korespondencyjnego skarżącego, skutecznie uniemożliwia udzielenie odpowiedzi na zapytanie, albowiem odpisanie tylko na maila (w przypadku, gdy odbiorca nie potwierdzi elektronicznie jego odbioru) nie daje organowi dowodu, że odpowiedź na maila została udzielona skutecznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem skargi jest bezczynność Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w udostępnieniu T. Ź. informacji publicznej dotyczącej gospodarki finansowej i obsługi prawnej tego podmiotu, określonej we wniosku wysłanym, jak wywodzi skarżący, w dniu 7 sierpnia 2015 r. oraz ponownie w dniu 10 czerwca 2016 r. pocztą elektroniczną na adres zwikdrawsko@post.pl. Do skargi dołączono wydruki z poczty elektronicznej, które miały to potwierdzać. Na wstępie wyjaśnić należy, że z bezczynnością na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2016 r., poz. 1764 ze zm.) – dalej powoływana jako "u.d.i.p.", mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot do tego zobowiązany nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialnotechnicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 1 u.d.i.p), ani nie wydaje w powyższym terminie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Obowiązek załatwienia sprawy w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. powstaje z chwilą wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego. Oznacza to, że o rozpoczęciu biegu terminu, o którym mowa powyżej, decyduje data wpływu pisma (wniosku o udostępnienie informacji publicznej) do podmiotu zobowiązanego, albo moment wpływu wniosku na elektroniczną skrzynkę odbiorczą tego podmiotu. W kontrolowanej sprawie kwestia skutecznego wniesienia wniosku do organu jest sporna, bowiem w odpowiedzi na skargę ZWiK jednoznacznie zakwestionował wpływ przedmiotowych wniosków na adres poczty elektronicznej zwikdrawsko@post.pl. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnych dowodów potwierdzających doręczenie drogą elektroniczną na wskazany adres organu przedmiotowych wniosków. Zdaniem Sądu, brak jest jakichkolwiek podstaw, aby stanowisko organu podważyć. To obowiązkiem skarżącego było i w jego interesie leżało skuteczne doręczenie przedmiotowego żądania organowi. Skoro skarżący wybrał złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej, to winien zabezpieczyć potwierdzenie odbioru takiego wniosku. Za skuteczne złożenie wniosku nie może być natomiast uznany jedynie fakt jego wysłania. W odniesieniu do doręczeń za pośrednictwem poczty elektronicznej możliwe są: doręczenia za potwierdzeniem odbioru, doręczenia z wykorzystaniem systemu ePUAP (por. art. 63 kpa). Wówczas nie ma żadnej wątpliwości, czy i w jakiej dacie wniosek do organu dotarł. Z możliwości tej skarżący nie skorzystał, co wiąże się z konsekwencją w postaci braku wykazania skutecznego złożenia wniosku. Załączony do skargi wydruk z poczty elektronicznej zawierający wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowi w istocie jedynie dowód wysłania tegoż wniosku do organu. Skarżący nie przedstawił zatem żadnego przekonującego dowodu, potwierdzającego wpływ wniosku do ZWiK-u, co świadczy o tym, że przedmiotowy wniosek w istocie mógł do organu nie dotrzeć. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest także pogląd, który podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że ciężar dowodu świadczącego o wniesieniu wniosku do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej obciąża wnioskodawcę, a nie adresata wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 973/12; z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1414/15 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższych względów Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna. W zaistniałej bowiem sytuacji Sąd nie ma możliwości zbadania, czy organ faktycznie pozostaje w bezczynności wobec żądania skarżącego. Wobec twierdzenia podmiotu zobowiązanego, że do dnia złożenia skargi na bezczynność nie dysponował on wnioskiem skarżącego oraz w sytuacji braku dowodów świadczących o dotarciu wniosku do adresata, należy stwierdzić, że podmiot zobowiązany obiektywnie nie mógł ustosunkować się do treści żądania skarżącego i podjąć stosownych czynności, przewidzianych ustawowo dla trybu udostępnienia informacji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2016 r. I OSK 3065/14, www.cbois.gov.pl). Tym samym przedmiotowa skarga została złożona przedwcześnie, co czyni ją niedopuszczalną. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r.. poz. 718 ze zm. – dalej zwana "p.p.s.a."), Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono w pkt II na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.