II SAB/Rz 70/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 czerwca 2026 r. w Rzeszowie sprawy ze skargi T. C. na bezczynność Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie w przedmiocie doręczenia decyzji - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu T. C. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Pismem z 9 marca 2026 r. (data wpływu do Sądu – 31 marca 2026 r.) T. C. (dalej: "Skarżący") reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, polegającą na braku prawidłowego doręczenia wydanej decyzji reprezentującemu stronę pełnomocnikowi. W treści skargi, pełnomocnik wskazał, że Skarżący od początku postępowania był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika. Od początku wszelka korespondencja jest przesyłana na adres kancelarii pełnomocnika. Natomiast z niewyjaśnionych przyczyn decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z [...] lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia rocznej kontroli okresowej, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, tj. oczyszczalni mechaniczno-biologicznej, przepompowni ścieków oraz sieci kanalizacyjnej nie została doręczona pełnomocnikowi, tylko została ona przesłana bezpośrednio do Skarżącego, który nie przebywał pod wskazanym adresem. Zdaniem Skarżącego w niniejszej sprawie mamy do czynienia z brakiem prawidłowego doręczenia decyzji Organu II instancji pełnomocnikowi. Skarżący podniósł, że w przypadku wątpliwości co do zakresu pełnomocnictwa, Organ powinien wezwać pełnomocnika o uzupełnienie braków formalnych odwołania, poprzez przedłożenie prawidłowego pełnomocnictwa. Organ poinformował jedynie o nieuznaniu treści pełnomocnictwa do działania w II instancji, po czym pełnomocnik niezwłocznie przesłał do Organu kolejne pełnomocnictwo do sprawy. Wobec powyższego decyzja nie mogła zostać zaskarżona do sądu, gdyż nie została prawidłowo doręczona stronie. W odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o jej odrzucenie, a w razie uwzględnienia skargi o jej oddalenie. Organ wskazał, że Skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia i nie wniósł ponaglenia do Organu. Organ wyjaśnił, że na etapie postępowania odwoławczego Skarżący nie był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. Znajdujące się w aktach pełnomocnictwo uprawniało pełnomocnika do działaniu w imieniu Skarżącego jedynie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...]. Organ wyjaśnił, że do momentu wydania decyzji nie wpłynęło do niego pełnomocnictwo upoważniające adw. I. Z. do zastępowania Skarżącego w postępowaniu odwoławczym, tym samym korespondencja została wysłana bezpośrednio do Skarżącego. Po dwukrotnym awizowaniu ww. korespondencja została zwrócona do Organu ze skutkiem doręczenia (tzw. fikcja doręczenia). Pełnomocnictwo udzielone ww. pełnomocnikowi do reprezentowania Skarżącego przez Organem II instancji wpłynęło do Organu już po wydaniu decyzji ostatecznej z [...] lipca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "P.p.s.a."), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863 z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Natomiast z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Wobec powyższego należy uznać, że w niniejszej sprawie zaskarżona przez Skarżącego bezczynność Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie w przedmiocie braku prawidłowego doręczenia decyzji pełnomocnikowi nie mieści się w żadnej kategorii spraw, które podlegają kognicji sądu administracyjnego. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że doręczenie decyzji, niezależnie od wybranej formy, o której mowa w art. 109 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: "k.p.a."), jest czynnością materialno-techniczną o skutkach procesowych, której istotą jest umożliwienie stronie zapoznania się z rozstrzygnięciem. Obowiązek uzewnętrznienia decyzji przez jej doręczenie lub ogłoszenie stronom spoczywa na organie, co wynika z treści art. 109 i 110 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że samo doręczenie może być poczytane za opieszałość lub tym bardziej bezczynność organu w wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie. Innymi słowy, okoliczność niedoręczenia decyzji stronie nie stanowi podstawy do żądania stwierdzenia bezczynności (przewlekłości) organu i nakazania mu podjęcia czynności zmierzających do rzeczywistego doręczenia jej rozstrzygnięcia (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2025 r., sygn. akt VII SAB/Wa 2424/25, postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt I SAB/Wr 613/20). Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że czynność doręczenia decyzji nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a P.p.s.a., ani czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., który odnosi się do działań materialno-technicznych Organu, wywołujących skutki prawne. Czynność ta nie przyznaje, ani nie stwierdza, ani nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Nie stanowi ona również załatwienia sprawy administracyjnej. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Prawidłowość doręczenia decyzji oceniana jest w toku postępowania odwoławczego, ewentualnie także przez sąd przy kontroli legalności danego aktu. Tym samym, kwestia doręczenia decyzji nie podlega kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi (por. postanowienie NSA z 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2269/19). Prawidłowość doręczenia może być oceniana w toku postępowania odwoławczego oraz może być przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności danego aktu (postanowienie NSA z 21 sierpnia 2012 r. II OSK 1882/12). Z tych też względów, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.