II SAB/Rz 31/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Starostę [...] do rozpoznania wniosku skarżącego J. M. z dnia 12 lutego 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z prawomocnym wyrokiem; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W dniu 17 marca 2023r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga JM (dalej: "skarżący") na bezczynność Starosty Powiatu [...] (dalej: "Starosta" lub "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że wnioskiem z 12 lutego 2023r. skarżący zwrócił się do organu o przesłanie informacji odnośnie działań podjętych w 2023r. w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] oraz przesłanie dokumentów otrzymanych, wytworzonych i wysłanych w związku z tymi działaniami. Zdaniem skarżącego, organ pozostaje w nieusprawiedliwionej bezczynności, bowiem w terminie przewidzianym ustawie z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902) – dalej: "u.d.i.p.", nie udostępnił wnioskowanej informacji, ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 u.d.i.p. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że we wniosku nie wskazano u.d.i.p. jako podstawy żądania informacji, wobec czego został zakwalifikowany jako "zwykłe" pismo, podlegające załatwieniu w terminie określonym art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023.775 t.j.) – dalej: "k.p.a.". Ponadto przed złożeniem skargi nie wniósł ponaglenia, a zatem zasadnym jest przyjęcie, że sprawa z wniosku skarżącego została załatwiona w terminie określonym w k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022.2492 t.j. z późn. zm., dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Przepis art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023.259 t.j. dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a. Prawo do uzyskania informacji publicznej wynika z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego w ust. 1, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Zasady realizacji tego prawa zawiera ustawa o dostępie do informacji publicznej, która jednak nie definiuje pojęcia bezczynności. Na mocy art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie stosownych czynności. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji co odbywa się w drodze czynności materialno-technicznej, albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (zob. wyrok WSA w Krakowie z 25.10.2012r., sygn. akt II SAB/Kr 122/12, CBOSA). Na równi z niepodjęciem tego rodzaju czynności orzecznictwo traktuje przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, co może powodować uzasadnione wątpliwości adresata co do tego, czy organ w ogóle udzielił odpowiedzi na jego wniosek (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 10.01.2013r., sygn. akt II SAB/Sz 51/12, CBOSA). Niepodjęcie czynności udostępnienia informacji lub niewydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności. Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 §1 p.p.s.a. Celem skargi na bezczynność wniesionej w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest doprowadzenie do podjęcia czynności lub aktu przez podmiot zobowiązany do działania unormowanego ustawą o dostępie do informacji publicznej. Dla rozstrzygnięcia takiej skargi znaczenie ma zatem kwestia tego, czy podmiot zobowiązany udostępnił żądaną od niego informację, względnie, czy wydał decyzję o odmowie jej udostępnienia bądź poinformował wnioskodawcę o niemożności udzielenia wnioskowanych danych (np. w sytuacji, kiedy ich nie posiada). Dla stwierdzenia bezczynności nie są natomiast istotne przyczyny, z powodu których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy brak działania był zawiniony czy też niezawiniony, jak też czy spowodowany był przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 9.12.2020r., II SAB/Rz 107/20, cbosa). W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że we wniosku nie podano, że informacja ma być udostępniona w trybie ustawy o dostępie do informacji. Z żadnego przepisu ustawy o dostępie do informacji nie wynika, że we wniosku należy zaznaczyć, że w sprawie ma zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej. Wręcz przeciwnie – to rolą organu jest ustalenie czy zakres przedmiotowy wniosku jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b) oraz pkt 4 lit. a tiret 3 u.d.i.p. oraz czy organ dysponuje taką informacją. Sąd stwierdził, że żądana informacja wyczerpuje przesłanki do kwalifikowania wniosku, jako o udzielenie informacji publicznej. Organ również błędnie wywiódł, że skarga na bezczynność powinna być poprzedzona ponagleniem w trybie art. 36 k.p.a. Zgodnie z art. 16 ust 2 zdanie pierwsze u.d.i.p. do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzeniu postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego względu, że ustawa o dostępie do informacji publicznej stanowi lex specialis w odniesieniu do k.p.a., to należy ją uznać za regulację o charakterze dekodyfikacyjnym, czyli regulację procesową obowiązującą obok Kodeksu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera odesłania do instytucji ponaglenia zawartej w art. 36 k.p.a. W przedmiotowej sprawie organ po wniesieniu skargi pismem z 13 marca poinformował, że nie były prowadzone żadne działania związane z organizacją ruchu drogowego na drodze nr [...], zatem nie można przesłać żadnych dokumentów. Należało zatem uznać, że na dzień wniesienia skargi istniał stan bezczynności w rozpoznaniu wniosku, bowiem organ w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie udzielił odpowiedzi, W ocenie Sądu wniosek nadal wymaga rozpatrzenia o czym Sąd orzekł w pkt I wyroku. Z tej przyczyn Sąd na podstawie art. 148 § 1 3 i § 1a p.p.s.a. zobligowany był do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu ww. wniosku, ale bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Wyrok wydano w postepowaniu uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a.