II SAB/Rz 3/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w [...] na bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - skargę oddala -

W dniu 13 stycznia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga O z/s w [...] (dalej: "Skarżący") na bezczynność Marszałka Województwa [...] (dalej: "Marszałek" lub "Organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że wnioskiem z 23 listopada 2022 r. skarżący zwrócił się do Organu o udostępnienie informacji publicznej, poprzez podanie 1. czy w związku z pismem O. z 6 listopada 2022 r. Marszałek Województwa [...] podjął kontrolę w WORD [...] we wskazanym zakresie? 2. jeśli nie, to proszę o podanie powodów braku kontroli. 3. jeśli tak, to proszę o informację czy już się zakończyła i jakie są jej ustalenia. Skarżący podniósł, że w piśmie z [...] grudnia 2022 r. nr [...] Marszałek przekazał zanonimizowaną korespondencję z 14 listopada 2022 r., zawierającą wyjaśnienia Dyrektora WORD w [...]. Otrzymane dokumenty nie odnoszą się jednak do pytania skarżącej zawartego w opisanym wyżej wniosku. Oznacza to, że Organ pozostaje w nieusprawiedliwionej bezczynności, bowiem w terminie przewidzianym ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902) – dalej: "u.d.i.p.", nie udostępnił całości wnioskowanej informacji, ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 u.d.i.p. W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa [...] wniósł o jej oddalenie. Z udzielonej skarżącemu odpowiedzi jasno wynikało, że kontrola w WORD [...] nie została przeprowadzona. Informacją publiczną w niniejszej sprawie jest zaś tylko i wyłącznie informacja czy kontrola była przeprowadzona czy też nie. Natomiast powody, którymi kieruje się organ przy wykonywaniu obowiązków, sprawowania nadzoru czy też kontroli lub wykonywania innego rodzaju władztwa nie mogą stanowić informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa art. 149 § 1a P.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy organ nie podjął żadnych czynności, jak i takiej, gdy czynności zostały wprawdzie podjęte, ale organ nie zakończył ich stosownym aktem. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną, czy też niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności. W tym zakresie zwrócić należy uwagę, że rola sądu administracyjnego sprowadza się do ustalenia, czy w dniu orzekania przez sąd stan bezczynności wskazanego w skardze organu nadal istnieje, czy może stan ten ustał na skutek podjęcia przez ten organ danej czynności lub wydania określonego aktu. Celem postępowania sądowoadministracyjnego jest zobowiązanie przez Sąd organu do podjęcia czynności bądź wydania aktu, jeżeli organ administracji "milczy w sprawie". Skarga na bezczynność stanowi zatem narzędzie, przymuszające organ do podjęcia działania i aby uznać ją za uzasadnioną organ musi pozostawać w zwłoce. Odnosząc powyższe rozważania do realiów opisywanej sprawy Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie za odpowiadające prawu Sąd uznaje stanowisko Marszałka odnośnie dokonanej kwalifikacji wniosku Skarżącego jako częściowo niedotyczącego informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w ozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Informacja to utrwalony w dowolny sposób (także w pamięci człowieka) komunikat, wiedza, świadomość o jakimś fakcie (M. Maciejewski, Prawo informacji – zagadnienia podstawowe, w: W. Góralczyk jr. (red.), Prawo informacji. Prawo do informacji, Warszawa 2006, s. 29–44). Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Wnioskiem o udzielenie informacji może być zatem objęte pytanie o określony stan istniejący na dzień udzielenia odpowiedzi, niemniej samo zapytanie musi odnosić się wyłącznie do sfery faktów. Informacją publiczną nie jest natomiast interpretacja określonych zdarzeń lub podanie motywów, którymi kieruje się podmiot wykonujący zadania publicznoprawne i w zakresie tych działań obowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Przenosząc powyższe rozważania na płaszczyznę rozpatrywane sprawy Sąd stwierdza, że Organ prawidłowo uznał za informację publiczną udzielenie odpowiedzi na pytanie sformułowane w pkt 1 wniosku, tj. czy w związku z pismem z 6 listopada 2022 r. Marszałek Województwa [...] podjął kontrolę w WORD [...] we wskazanym zakresie. Realizując obowiązek udostępnienia informacji publicznej, Marszałek za pismem z [...] grudnia 2022 r. przesłał Skarżącemu zanonimizowane pismo z [...] listopada 2022 r., zawierające wyjaśnienia Dyrektora WORD w [...]. Sąd aprobuje stanowisko wyrażone przez Marszałka, że z udzielonej odpowiedzi wynikało, że kontrola w WORD [...] nie została przeprowadzona. Konkluzja ta wymagała wyłącznie zapoznania się z treścią ww. pisma, które ani nie jest obszerne treściowo, ani nie zostało sporządzone językiem niezrozumiałym lub wymagającym posiadania specjalistycznej wiedzy. Tym samym Organ – zachowaniem czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. – udostępnił skarżącemu informację publiczną w zakresie pkt 1 wniosku. Wobec zaś nieprzeprowadzenia kontroli, brak jest informacji publicznej, która stanowiłaby udzielenie odpowiedzi na pytanie sformułowane w pkt 3 wniosku – podanie czy kontrola zakończyła się oraz jakie są jej ustalenia Zdaniem Sądu, również w pełni zasadnie przyjął Organ, że żądanie sformułowane w pkt 2 wniosku - podanie powodów braku kontroli, nie stanowi udostępnienia informacji publicznej. Wniosek w tym zakresie nie dotyczył bowiem sfery faktów i w istocie zmierzał do podania motywów działania skarżonego Organu. Słusznie wskazał Marszałek w odpowiedzi na skargę, że powody, którymi kieruje się organ przy wykonywaniu obowiązków, sprawowania nadzoru czy też kontroli lub wykonywania innego rodzaju władztwa nie mogą stanowić informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej odnosi się bowiem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. W tym znaczeniu nie stanowią informacji publicznej wszelkiego rodzaju wyjaśnienia, objaśnienia czy tłumaczenia organu kwestii związanych z daną informacją publiczną. Wyjaśnienia, motywacje i tłumaczenia organu nie są objęte zakresem przedmiotowym u.d.i.p. i jako takie nie podlegają udostępnieniu w trybie jej przepisów. Żądanie wskazania motywów podjęcia przez organ określonej decyzji lub jej nie podjęcia nie może być rozpatrywane w oparciu o przepisy u.d.i.p. Nie mają charakteru informacji publicznej wnioski w sprawie indywidualnej oraz polemiki z dokonanymi ustaleniami. Wyjaśnianie podstawy prawnej działań organu też nie jest informacją o sprawach publicznych, nie należy bowiem do sfery faktów, tylko do kwestii prawnych (zob. postanowienie WSA w Szczecinie z 3 grudnia 2021 r. II SAB/Sz 104/21; dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, wobec braku bezczynności Organu, Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.