II SAB/Rz 29/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. C. na bezczynność Wojewody Podkarpackiego w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości I. zobowiązuje Wojewodę Podkarpackiego do wydania decyzji w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz skarżącej M. C. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. zarządza zwrot od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz skarżącej M. C. kwoty 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.

Przedmiotem skargi M.C. (dalej: "skarżąca") jest bezczynność Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda" lub "organ") w sprawie ustalenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Stan faktyczny tej sprawy przedstawia się następująco. Wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2025 r. skarżąca zwróciła się do Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krakowych i Autostrad w [...] (dalej: "GDDKiA") o ustalenie i zapłatę odszkodowania z tytułu ograniczenia funkcjonalności i zmniejszenia wartości nieruchomości, których jest właścicielką, tj. działek ewid. o nr [...] i nr [...] w miejscowości S., w związku z prowadzoną w 2011 r. realizacją inwestycji pn.: "Budowa drogi ekspresowej [...] na odcinku od [...] do węzła z autostradą [...] wraz z odcinkiem drogi krajowej nr [...], od węzła [...] do granic administracyjnych [....]" oraz obecną inwestycją pn.: "Rozbudowa drogi ekspresowej [...] na odcinku węzeł [...] (bez węzła) - węzeł [...] (bez węzła) dł. ok. 15 km - etap II (dobudowa drugiej jezdni)". Pismem z dnia 29 maja 2025 r. GDDKiA przekazała wniosek skarżącej Wojewodzie Podkarpackiemu zgodnie z właściwością oraz zwróciła się z prośbą o jego rozdzielenie na dwa postępowania, z uwagi na to, że dotyczy on dwóch osobnych zadań inwestycyjnych. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2025 r. nr N-lll.7570.8.2.2025, Wojewoda powołał rzeczoznawcę majątkowego na biegłego w sprawach o ustalenie odszkodowania za ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości i zobowiązał go do sporządzenia w tym zakresie opinii. Za pismem z dnia 21 października 2025 r. Wojewoda przekazał rzeczoznawcy projekt zagospodarowania terenu niezbędny do sporządzenia opinii. Następnie postanowieniem z dnia 27 października 2025 r. Wojewoda ustalił nowy termin wykonania opinii – operatu szacunkowego, zobowiązując biegłego rzeczoznawcę do jego przedłożenia w siedzibie organu do dnia 30 listopada 2025 r. Organ wyjaśnił, że biegły zwrócił się z prośbą o przedłużenie terminu oddania operatu szacunkowego do końca listopada 2025 r. z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, w tym konieczność uzupełnienia dokumentacji obrazującej szkody na nieruchomościach. Pismem z dnia 12 listopada 2025 r. skarżąca wniosła ponaglenie w sprawie rozpatrzenia jej wniosku o ustalenie odszkodowania, podnosząc, ze pomimo upływu kilku miesięcy nie otrzymała żadnej informacji o stanie sprawy. Pismem z dnia 19 listopada 2025 r. Wojewoda zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia wnioskowanego odszkodowania i powołaniu w sprawie biegłego. Kolejno pismem z dnia 20 listopada 2025 r. Wojewoda przekazał ponaglenie skarżącej do Ministra Finansów i Gospodarki. Pismem z dnia 18 grudnia 2025 r. biegły zwrócił się do Wojewody z prośbą o wydłużenie terminu przedłożenia operatów do końca stycznia 2026 r. W związku z powyższym, Wojewoda postanowieniem z dnia 22 grudnia 2025 r. ustalił nowy terminy wykonania opinii i jej przedłożenia w siedzibie organu do dnia 31 stycznia 2026 r. Za pismem z dnia 10 lutego 2026 r. rzeczoznawca przekazała do Wojewody operat szacunkowy dotyczący działki ewid. nr [...] położonej w m. S. Zawiadomieniem z dnia 12 lutego 2026 r. Wojewoda poinformował skarżącą o stanie sprawy, przedłożeniu operatu przez biegłego i możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. W międzyczasie w dniu 2 lutego 2026 r. skarżąca wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na bezczynność organu w sprawie rozpatrzenia jej wniosku o ustalenie odszkodowania, wnosząc o stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do wydania w przedmiotowej sprawie decyzji we wskazanym przez Sąd terminie, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca podniosła, że w odpowiedzi na złożone przez nią ponaglenie Wojewoda pismami z dnia 19 listopada i 24 listopada 2025 r. poinformował, że w sprawie został powołany rzeczoznawca oraz że termin sporządzenia operatu szacunkowego został wyznaczony do dnia 30 listopada 2025 r., ale pomimo upływu wskazanego terminu do dnia wniesienia skargi nie wydał decyzji administracyjnej, nie poinformował jej o przedłużeniu postępowania, ani nie wskazał nowego terminu zakończenia sprawy. Skarżąca wskazała, że od dnia 1 grudnia 2025 r. organ pozostaje zatem w stanie bezczynności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że wprawdzie postępowanie nie zostało rozpatrzone zgodnie z terminem wynikającym z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), to jednak brak jest podstaw do stwierdzenia celowości takiego działania organu. Natomiast podejmowane w sprawie czynności były konieczne w celu uzyskania rzetelnego materiału dowodowego i wyjaśnienia okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wojewoda podkreślił, że oprócz zasady szybkości postępowania, organ związany jest zasadą prawdy obiektywnej, która wyraża się w obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ nie jest uprawniony do wydania decyzji ustalającej odszkodowanie w sytuacji, gdy nie zgromadzono w sprawie całego materiału dowodowego nie zbadano wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie. W toku prowadzonego postępowania odszkodowawczego organ winien zawiadomić o wszczęciu postępowania oraz o czynnościach podejmowanych w sprawie wszystkie strony postępowania, zapewnić im czynny udział w postępowaniu, ocenić całokształt materiału dowodowego i w efekcie powyższego wydać stosowną decyzję. Jednocześnie Wojewoda poinformował, że niezwłocznie po upływie terminu na zapoznanie się stron postępowania ze sporządzonym operatem szacunkowym i przy braku uwag stron postępowania co do określonej przez biegłego wartości szkód, wydana zostanie stosowna decyzja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest zasadna. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 53 § 2b P.p.s.a. skarga została poprzedzona ponagleniem z dnia 12 listopada 2025 r., skierowanym do organu wyższego stopnia. Zaznaczyć w tym miejscu przyjdzie, że skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2020 r. sygn. akt II OSK 71/20 oraz z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt II OSK 1659/18; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 1210/18). Na mocy art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. o bezczynności organu można mówić w sytuacji, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym w art. 36 § 1 k.p.a. Pojęcie bezczynności i przewlekłości w postępowaniu administracyjnym zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. Skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt I OSK 1987/2018). Z kolei, skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1- § 3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OSK 2257/22). Postępowanie jest prowadzone przewlekle, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19). O przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Po ich upływie ocenie może podlegać jedynie stan bezczynności organu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2317/19). Nie ulega również wątpliwości, że w znaczeniu językowym, desygnatem określenia "bezczynny" jest sformułowanie "niewykonujący celowego zajęcia", czy "nic nierobiący" (por. B. Dunaj red. Słownik współczesnego języka polskiego, t. 1, Warszawa 1998, s. 48). W doktrynie natomiast definiuje się bezczynność organu administracji publicznej jako niewykonanie kompetencji w terminie wskazanym ustawą lub w sytuacji objętej hipotezą normy (por. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, s. 73). Z "bezczynnością" organu administracji publicznej mamy do czynienia również wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Jeżeli zatem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy ale z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas występuje bezczynność organu. W charakterystyczny sposób bezczynność organu ujął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2087/16 stwierdzając, że w przypadku jej wystąpienia i skargi na to zachowanie, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Zaakcentować należy, że możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu jest w istocie czasowo ograniczona, a mianowicie skarga może zostać złożona jedynie w czasie trwania niepożądanego stanu bezczynności lub przewlekłości. Innymi słowy, można ją złożyć do czasu wydania decyzji, postanowienia, czy załatwienia sprawy w inny prawem przewidziany i dopuszczalny sposób. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze (por. uchwała NSA z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19; uchwała NSA z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21; postanowienie NSA z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18). W postępowaniu administracyjnym obowiązują terminy załatwienia spraw wskazane w art. 35 § 1-3a bądź w przepisach szczególnych (art. 35 § 4 k.p.a.). Do wymienionych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie (również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu) organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 i 2 k.p.a.). W świetle powyższego w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. wskazać należy, że stwierdzenie czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa to oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów obowiązującego prawa. Dokonując więc oceny, czy naruszenie prawa ma rażący charakter, nie można poprzestać wyłącznie na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania, przede wszystkim wynikające z przepisów prawa materialnego obowiązki organu, które implikują podejmowanie czynności dla merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Zatem orzeczenie o kwalifikowanej (rażącej) formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyroki NSA z dnia: 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1802/19; 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 3374/18; 17 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2171/17). Mając to na uwadze należy przyjąć, że bezczynność w niniejszej sprawie nie miała charakteru rażącego. Należy podkreślić, że sprawa dotyczy bezczynności Wojewody w prowadzeniu postępowania w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania za ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków gminy [...], obręb [...], jako nieistniejąca już działka nr [...], która podzieliła się na działki nr [...] i [...], a która została objęta decyzją Wojewody Podkarpackiego z 1 marca 2010 r. znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa I etapu drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] - węzeł autostrady [...] km od 460+141,48 - km 467+030,04 wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi" oraz działka nr [...], objęta decyzją Wojewody Podkarpackiego z 16 kwietnia 2024 r. znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa drogi ekspresowej [...] na odcinku węzeł [...] (bez węzła) - węzeł [...] (bez węzła) dł. ok. 15 km - etap II (dobudowa drugiej jezdni)". Skarżąca pismem z 15 kwietnia 2025 r. zwróciła się do Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...] z wnioskiem o ustalenie i zapłatę odszkodowania z tytułu ograniczenia funkcjonalności i zmniejszenia wartości przedmiotowych nieruchomości. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad pismem z 29 maja 2025 r. przekazała Podkarpackiemu Urzędowi Wojewódzkiemu informacje niezbędne do określenia powstałych szkód, wniosek M.C. oraz protokół inwentaryzacji przed i po zakończeniu prac. Pismo to wpłynęło do Wojewody 2 czerwca 2025 r. (prezentata). Przebieg postępowania w sprawie był następujący. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2025 r., znak: N-III.7570.8.2.2025 (powołanie nr 73) Wojewoda Podkarpacki powołał biegłego rzeczoznawcę majątkowego T.S. w celu sporządzenia operatu szacunkowego dla potrzeb ustalenia odszkodowania za ograniczenie w sposobie korzystania z ww. nieruchomości. Biegły został zobowiązany do przedłożenia ww. opinii w terminie 90 dni od dnia otrzymania przedmiotowego postanowienia. Pismem z 21 października 2025 r. Wojewoda Podkarpacki przekazał rzeczoznawcy majątkowemu T.S. projekt zagospodarowania terenu z zaznaczonymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji oraz z granicami terenu niezbędnego dla wykonania obiektów budowlanych, leżących poza linią rozgraniczającą teren inwestycji, stanowiący załącznik nr 1 do decyzji Wojewody Podkarpackiego z 1 marca 2010 r. znak [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Rzeczoznawca majątkowy T.S. pismem z 21 października 2025 r., z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, w tym konieczność uzupełnienia dokumentacji obrazującej szkody na nieruchomościach, zwrócił się do Wojewody Podkarpackiego z prośbą o przedłużenie terminu oddania operatów do 30 listopada 2025 r. Wojewoda Podkarpacki postanowieniem z 27 października 2025 r. znak: N-lll.7570.8.2.2025 (powołanie nr 73) ustalił nowy termin wykonania opinii - operatu szacunkowego w przedmiotowej sprawie i zobowiązał rzeczoznawcę majątkowego T.S. do jego przedłożenia do 30 listopada 2025 r. Pismem z 12 listopada 2025 r. M.C. złożyła ponaglenie w związku z faktem, że sprawa nie została załatwiona w terminie. Wojewoda Podkarpacki zawiadomieniem z 19 listopada 2025 r. poinformował o powołaniu rzeczoznawcy majątkowego i terminie, do którego biegły jest zobowiązany przedłożyć operat szacunkowy. Następnie pismem z dnia 18 grudnia 2025 r. rzeczoznawca majątkowy P. T.S. zwrócił się z prośbą o przedłużenie terminu na oddanie operatów szacunkowych do końca stycznia 2026 r. z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, w tym konieczność uzupełnienia dokumentacji obrazującej szkody na nieruchomościach. W związku z powyższym, uwzględniając zaistniałe okoliczności, postanowieniem z dnia 22 grudnia 2025 r. Wojewoda Podkarpacki przedłużył termin oddania operatów szacunkowych do dnia 31 stycznia 2026 r. Następnie pismem z dnia 2 lutego 2026 r. P. M.C. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem Wojewody Podkarpackiego na bezczynność organu w związku z faktem, że sprawa nie została załatwiona w terminie. . Z kolei rzeczoznawca majątkowy P. T.S. przedłożył operat szacunkowy dla przedmiotowej działki datowany na dzień 10 lutego 2026 r., w którym określił wartość szkód na łączną kwotę 12 334,69 zł. Oceniając powyższe należy podkreślić, że postępowanie to toczy się na wniosek skarżącej. Wpłynął on do organu właściwego w sprawie, tj. Wojewody w dniu 2 czerwca 2025 r. Data ta jest datą wszczęcia postępowania, które bezspornie toczy się na wniosek – art. 61 § 3 k.p.a. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 19 listopada 2025 r./ nie miało wpływu na datę jego wszczęcia. Niespornie, co przyznał organ w odpowiedzi na skargę, postępowanie nie zostało rozpatrzone w terminie wynikającym z k.p.a. Sąd nie neguje konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tej sprawie, obligatoryjnego dowodu z opinii rzeczoznawcy majątkowego, ani zasadności pierwotnie zakreślonego biegłemu 90 – dniowego terminu do sporządzenia operatu. Nie ma jednak usprawiedliwienia dla przekazania biegłemu istotnych dokumentów dopiero 21 października 2025 r., o czym była mowa wyżej. Przedłużenie biegłemu terminu do przedłożenia operatu szacunkowego nie zwalniała organu od obowiązków z art. 36 § 1 k.p.a. Obowiązek zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Przedłużeniu może ulec termin, który jeszcze nie upłynął. Reguła ta jest niezależna od tego czy mamy do czynienia z terminem ustawowym czy terminem ustalonym przez organ. W przeciwnym wypadku, gdy termin zakończył bieg, nie ma już czego przedłużać. W sytuacji, gdy organ w wyznaczonym przez siebie terminie nie załatwia sprawy, a kolejne ustalenie terminu następuje po upływie wcześniej wyznaczonego, to należy uznać, że organ jest bezczynny. Bezczynność to sytuacja, w której organ nie załatwia sprawy w terminie, bez względu na to, jakie są powody niezałatwienia. Sąd doszedł do przekonania, że mimo przekroczenia terminu załatwienia sprawy bezczynność Wojewody nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 czerwca 2019 r., II OSK 3374/18; 6 sierpnia 2019 r., II OSK 1802/19; 18 stycznia 2019 r., II OSK 1557/18; 5 września 2018 r., II OSK 272/18 - opubl. w CBOSA). Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność Sąd wziął pod uwagę aktywność Wojewody w toku prowadzonego postępowania oraz charakter postępowania odszkodowawczego. Wojewoda wskazywał kolejne terminy załatwienia sprawy poprzez kolejne postanowienia o przedłużeniu terminu do przedłożenia operatu, uzasadniając ich przedłużanie zakresem czynności, które są niezbędne do rozpoznania sprawy (konieczność uzyskania opinii rzeczoznawcy majątkowego, umożliwienie przeprowadzenia oceny operatu szacunkowego oraz zapoznanie się z jego treścią przez strony postępowania). Rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy odszkodowawczej Skarżącej było zależne od uzyskania opinii rzeczoznawcy majątkowego. Należy mieć przy tym na względzie, że operat szacunkowy podlega ocenie jako dowód w sprawie. Strony postępowania winny zostać poinformowane o złożeniu opinii celem umożliwienia zapoznania się z nią i ustosunkowania do zawartej w niej wyceny. Specyfika i charakter postępowania prowadzonego w przedmiocie ustalenia odszkodowania za ograniczenie prawa własności, w tym konieczność pozyskania opinii rzeczoznawcy majątkowego niezbędnej do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, pozwala ocenić bezczynność Wojewody jako nierażącą. Oceniając charakter bezczynności Wojewody nie można także pominąć wskazywanych przez Wojewodę przyczyn usprawiedliwiających niezałatwienie sprawy Skarżącej w terminie. Należy mieć zatem na uwadze specyfikę i zasięg inwestycji objętej decyzjami zrid. Sąd z urzędu rozważył zastosowanie środka prawnego w postaci grzywny. Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych sprawy nie ma żadnych podstaw do jego zastosowania. Środki prawne z art. 149 § 2 p.p.s.a. powinny być stosowane w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 23 lipca 2021 r., I SAB/Po 29/20; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 7 sierpnia 2019 r. III SAB/Gl 72/19 - opubl. w CBOSA). Taki naganny przypadek zwłoki organu nie miał miejsca w rozpoznawanej sprawie z przyczyn opisanych powyżej. Mając powyższe na uwadze Sad na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał Wojewodę do wydania decyzji w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt przez Sąd do organu (pkt wyroku). W pkt II wyroku Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. (pkt III wyroku). O zwrocie nadpłaconego wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 225 P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r., poz. 535), (pkt IV wyroku).