II SAB/Rz 247/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2023 r. sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza bezczynność Wójta Gminy [...] w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej K. B. z dnia 26 października 2022 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej K. B. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi K.B. (dalej: Skarżąca) reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata D.B. jest bezczynność Wójta Gminy [....] (dalej: Organ, Wójt) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Ze skargi oraz akt sprawy wynika, że w dniu 26 października 2022 r. Skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika zwróciła się do Wójta Gminy [...], z wnioskiem o udostępnienie informacji dotyczących organizacji w latach 2015 - 2022 w jednostce: – zarządzania optymalizacją zużycia i pozyskania energii elektrycznej; – zarządzania alternatywnymi rodzajami pozyskania energii z podziałem na źródło; – zarządzania magazynowaniem wytworzonej energii własnej; – zarządzania inteligentnymi systemami dedykowanymi do zarządzania energią; – stosowanych sposobach ograniczania zużycia energii elektrycznej; – sposobach ograniczania emisji ze stosowania paliw, które służą wytworzeniu energii cieplej; – sposobach ograniczania emisji ze stosowania paliw, które są wykorzystywane w transporcie; – dokumentów zawierających informacje o bilansie energetycznym punktów użyteczności publicznych; – dokumentów zawierających informacje o umowach na dostawy energii elektrycznej; – dokumentów zawierających informacje o rodzajach stosowanych metod ocieplania w sezonie jesienno-zimowym w puntach użyteczności publicznej; – dokumentów zawierających informacje o znaczeniu i zakresie, który jest w istocie jednoznaczny z powyższymi punktami. Skarżąca wniosła jednocześnie o przesłanie odpowiedzi na ww. wniosek na podany adres e-mail. W związku z brakiem odpowiedzi Organu na złożony wniosek, Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na bezczynność Wójta Gminy [...], zarzucając naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek; 2. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176; dalej: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi, a tym samym braku decyzji odmownej oraz powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tej informacji zgodnie z wnioskiem. Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku; stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w związku z rozpoznaniem wniosku Skarżącej; ustalenia charakteru bezczynności w związku z rozpoznaniem wniosku; przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze; zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych oraz przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik Skarżącej podniósł, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo przekroczenia tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Organ nie skorzystał również z możliwości opóźnienia terminu udostępnienia informacji, co zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jest dopuszczalne pod rygorem powiadomienia wnioskodawcy (w terminie 14 dni od złożenia wniosku) o powodach tego opóźnienia wraz ze wskazaniem terminu przekazania informacji (nie dłuższego niż 2 miesiące od złożenia wniosku). Pełnomocnik zarzucił również Organowi, że nie zawiadomił wnioskodawcy o braku możliwości udostępniania informacji zgodnie z wnioskiem, przez wzgląd na brak dyspozycji odpowiednimi środkami technicznymi, nie wskazał na konieczność uiszczenia opłaty na poczet kosztów związanych udostępnieniem Informacji (związanych z przekształceniem w formę wskazaną we wniosku lub też wynikających z wnioskowanego sposobu przekazania) oraz nie wskazał zaleceń zmiany wniosku co do sposobu lub formy przekazania informacji publicznej. Zatem pozostawienie wniosku o udzielenie informacji publicznej bez odpowiedzi jednoznacznie wskazuje na bezczynność podmiotu. Pełnomocnik Skarżącej zaznaczył, że do dnia wniesienia przedmiotowej skargi Organ nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi na złożony wniosek. W odpowiedzi na skargę Wójt poinformował, że wniosek Skarżącej jest procedowany, jednak ze względu na bardzo rozległą treść wniosku, analiza możliwości jego realizacji zajęła wiele czasu przez co organ nie zdołał w terminie zareagować. Wójt poinformował również, że w dniu 23 grudnia 2022 r. zostało wysłane do strony wezwanie do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego przetworzenia informacji publicznej. Wniosek zostanie rozstrzygnięty w terminie określonym w wezwaniu. W piśmie procesowym z 1 stycznia 2023 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o dalsze procedowanie złożonej skargi w zakresie zobowiązania organu do udzielenia odpowiedzi na wniosek Skarżącej w zakresie pytania: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 i 11 wniosku; procedowanie sprawy w zakresie ustalenia, że organ dopuścił się bezczynności i ustalenia jej charakteru; przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze oraz odpowiedzi na skargę, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. W piśmie tym pełnomocnik wyjaśnił, że organ po wniesieniu skargi nie udzielił odpowiedzi na niektóre pytania, natomiast co do niektórych pytań udzielił jedynie niepełnej odpowiedzi. Pełnomocnik zarzucił, że organ bezpodstawnie przedłużył sobie termin do udzielenia informacji na złożony wniosek, żądając od Skarżącej wykazania interesu publicznego. W odpowiedzi na ww. pismo pełnomocnika Skarżącej, Wójt podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę, gdyż przedstawiona przez Skarżącą interpretacja nie znajduje podstaw prawnych. W uzasadnieniu podał, że informacje objęte wnioskiem Skarżącej niewątpliwie stanowią informacje przetworzoną, gdyż organ nie dysponował nimi w chwili złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Ponadto ich przygotowanie wymaga znacznego nakładu pracy, sił i środków pracowników urzędu gminy. W związku z powyższym organ zwrócił się w dniu 23 grudnia 2022r. do Skarżącej z prośbą o wykazanie przez nią interesu publicznego w udostępnieniu objętych wnioskiem informacji. Tymczasem Skarżąca wykazuje znaczną aktywność, lecz nie celem uzasadnienia interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej wymagającej kilkudziesięciu godzin pracy urzędników samorządowych, lecz poprzez wysłanie repliki na odpowiedź na skargę w zakresie kilkudniowej bezczynności organu. Wobec powyższego podniesiony przez Skarżącą zarzut bezczynności organu w związku z procedowaniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest bezzasadny. Organ podjął wszelkie czynności zmierzające do zakończenia sprawy. Z kolei w odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu, Organ poinformował, że wydał decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej i w dniu 25 stycznia 2023 r. została ona doręczona Skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności wskazać należało, że informacje, których udostępnienia domagała się Skarżąca we wniosku z 26 października 2022r. mają walor informacji publicznej. Dotyczą one prowadzonej przez gminę [...] działalności, dotyczącej pozyskiwania i gospodarowania źródłami energii elektrycznej, czy też ograniczenia emisji paliw, jak również działań mających na celu ograniczenie ilości używanej energii, czy też paliw, a także umów na dostawy energii elektrycznej. Należało więc uznać, że wniosek ten dotyczył informacji o sprawach publicznych w myśl art. 1 u.d.i.p., gdyż pytania w nim zawarte odnosiły się do sposobu realizacji zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe, o których mowa w art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1385 z późn. zm.). Mając na względzie powyższe stan faktyczny sprawy niniejszej zadaniem Sądu było dokonanie oceny co do zaistnienia stanu bezczynności organu zarówno na dzień wniesienia skargi, jak i na dzień wyrokowania. Na mocy art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W świetle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie stosownych czynności. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji co odbywa się w drodze czynności materialno-technicznej, albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 122/12, CBOSA). Na równi z niepodjęciem tego rodzaju czynności orzecznictwo traktuje przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, co może powodować uzasadnione wątpliwości adresata co do tego, czy organ w ogóle udzielił odpowiedzi na jego wniosek (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 51/12, CBOSA). Innymi słowy, niepodjęcie czynności w celu udostępnienia informacji lub niewydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności. Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 P.p.s.a. Celem skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest doprowadzenie do podjęcia czynności lub aktu przez podmiot zobowiązany do działania unormowanego ustawą o dostępie do informacji publicznej. Dla rozstrzygnięcia takiej skargi znaczenie ma zatem kwestia tego, czy podmiot zobowiązany udostępnił żądaną od niego informację, względnie, czy wydał decyzję o odmowie jej udostępnienia bądź poinformował wnioskodawcę o niemożności udzielenia wnioskowanych danych (np. w sytuacji, kiedy ich nie posiada). Dla stwierdzenia bezczynności nie są natomiast istotne przyczyny, z powodu których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy brak działania był zawiniony czy też niezawiniony, jak też czy spowodowany był przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany (tak WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 9 grudnia 2020 r., o sygn. II SAB/Rz 107/20, CBOSA). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że na dzień wniesienia skargi istniał po stronie Organu stan bezczynności w rozumieniu powyżej wskazanym. Skarżąca w dniu 26 października 2022r. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Termin 14-dniowy upłynął bezskutecznie, w związku z tym złożona została skarga na bezczynność. Udokumentowana w aktach sprawy czynność Organu, związana z realizacją ww. wniosku datowana jest na dzień 23 grudnia 2022r., a więc na niespełna 2 miesiące po otrzymaniu wniosku. Organ sporządził wówczas odpowiedź na skargę i poinformował o skierowaniu do Skarżącej wezwania do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej o charakterze przetworzonym. Należało więc uznać, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku Skarżącej z 26 października 2022r. Z tej przyczyn Sąd zobligowany był do stwierdzenia, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu ww. wniosku Skarżącej na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Nie zachodziły natomiast podstawy do zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej, gdyż na dzień wyrokowania wniosek Skarżącej został zrealizowany – poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, doręczonej Skarżącej 25 stycznia 2023r. Jak już powyżej wskazano – wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej świadczy o rozpatrzeniu wniosku, choć w formie niepożądanej przez Skarżącą. Strona ma jednak możliwość zwalczania takiej decyzji stosownymi środkami zaskarżenia. Sąd uznał jednocześnie, że zarzucana bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Należało bowiem wziąć pod uwagę, że wniosek Skarżącej zawierał 11 pytań, które dotyczyły bardzo złożonych i jednocześnie szerokich zagadnień. Biorąc pod uwagę obszerność zakresu żądanych informacji oraz ich specjalistyczny charakter, zaistniała zwłoka nie może być kwalifikowana jako oczywiste lekceważenie obowiązków ustawowych. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) w pkt III wyroku zasądzono od Gminy na rzecz Skarżącej koszty sądowe, obejmujące wpis, koszty zastępstwa procesowego oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa.