II SAB/Rz 217/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2023 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na bezczynność A. sp. z o.o. z siedzibą w [....] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - postanawia - I. odrzucić skargę; II. zarządzić zwrot od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej Fundacji [...] z siedzibą w [....] kwoty 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

Fundacja "A" z siedzibą w W. (dalej: "Fundacja"/"Skarżąca") reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę na bezczynność "B" Sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej: "Spółka") w przedmiocie wniosku z dnia 5 czerwca 2022 r. przesłanego drogą elektroniczną (e-mail) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie informacji wyszczególnionych we wniosku. Fundacja zarzuciła Spółce naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej: "ustawa") przez nieudostępnienie informacji publicznej pomimo upływu ustawowego terminu i wniosła o stwierdzenie, że Spółka dopuściła się bezczynności, orzeczenie o charakterze tej bezczynności pod kątem rażącego naruszenia prawa oraz nakazanie Spółce rozpoznania wniosku Skarżącej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu Fundacja podała, że pismem z 5 czerwca 2022 r. przesłanym pocztą elektroniczną zwróciła się do Spółki o udostępnienie informacji publicznej w związku z obowiązkami, jakie na niej ciążą jako na podmiocie świadczącym usługi lecznicze na podstawie kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia w oparciu o przepisy powszechnie obowiązującego prawa - przez odpowiedź na pytanie zawarte w złożonym wniosku. Informacje, o które zwróciła się Skarżąca, a które dotyczą wykonywania tegoż kontraktu oraz obowiązków wynikających z prawa powszechnie obowiązującego, są informacjami publicznymi - dotyczą wykonywania zadań publicznych przez podmiot finansowany ze środków publicznych. Spółka nie udzieliła informacji publicznej w ustawowym terminie, co według Fundacji czyni skargę zasadną. W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania. Wskazała, że wbrew twierdzeniom Fundacji, Spółka nigdy nie otrzymała wniosku z dnia 5 czerwca 2022 r. którego dotyczy skarga na bezczynność. Spółka posiada adres poczty elektronicznej, który udostępniony jest w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego oraz w Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą i jest to adres: [...]. Jest to elektroniczna skrzynka pocztowa, która jest stale obsługiwana przez pracowników podmiotu. Jeżeli wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynąłby na tę skrzynkę, to z pewnością podmiot wnioskujący otrzymałby stosowną odpowiedź. Spółka nie pozostaje więc w bezczynności, lecz nie miała obiektywnej możliwości rozpoznania wniosku, ponieważ nie wiedziała o jego istnieniu. Spółka podkreśliła, że Skarżąca w swoich pismach, w tym w szczególności w treści skargi oraz w załącznikach do skargi nie przedstawiła dokumentu, z którego wynika, na jaki adres poczty elektronicznej wysłała wniosek z dnia 5 czerwca 2022 r. i że był to prawidłowy, oficjalny adres poczty elektronicznej Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga podlega odrzuceniu. I. Stan sprawy jest następujący. Fundacja, składając skargę na bezczynność dołączyła kopię wniosku datowanego Warszawa, 5 czerwca 2022 r., jednakże nie wskazała, na jaki adres wniosek został Spółce wysłany (doręczony). Wobec stanowiska wyrażonego w odpowiedzi na skargę, że Spółka wniosku nie otrzymała, Sąd wezwał Skarżącą o dodatkowe wyjaśnienia i ustalił, że Fundacja wniosek o informację publiczną wysłała na adres e-mail: [...], natomiast wniosek został wysłany z adresu [...]. Sąd ustalił również, że podany przez Skarżącą adres nie jest adresem e-mail Spółki, która zgodnie z wydrukami z Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą oraz Rejestru Przedsiębiorców, a także na tematycznych stronach internetowych, ma inny adres [...]. Zatem Sąd stwierdza, że Fundacja nie wysłała wniosku z 5 czerwca 2022 r. o udzielenie informacji publicznej na adres e-mail Spółki. II. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność, kiedy to organ był zobowiązany do wydania decyzji, postanowienia oraz innego aktu lub pojęcia czynności z zakresu administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. Jednocześnie, na podstawie art. 21 ustawy, do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy P.p.s.a. W sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej, z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot zobowiązany nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialnotechnicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy, tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 1 ustawy), ani nie wydaje w powyższym terminie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej art. 16 ust. 1 ustawy. Przed przystąpieniem do dokonania oceny co do stanu bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej Sąd zobowiązany jest zbadać wniesioną skargę pod względem jej dopuszczalności w związku z treścią art. 58 § 1 pkt 1-6 P.p.s.a. W przypadku gdy wniesiona skarga jest niedopuszczalna, Sąd skargę odrzuca, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. O dopuszczalności skargi decyduje w pierwszej kolejności istnienie sprawy administracyjnej, w ramach której miało dojść do zarzucanej bezczynności. Z kolei stan zawisłości spraw dotyczących udostępnienia informacji publicznej uwarunkowany jest skutecznym złożeniem wniosku. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że podstawą odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. jest m.in. brak wniosku inicjującego postępowanie przed organem właściwym w sprawie, któremu zarzuca się bezczynność (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 lutego 2009 r., sygn. akt II SAB/Sz 99/09, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 447/16 i inne). Obowiązek załatwienia sprawy w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy powstaje z chwilą wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego. Oznacza to, że o rozpoczęciu biegu terminu, o którym mowa powyżej, decyduje data wpływu pisma (wniosku o udostępnienie informacji publicznej) do podmiotu zobowiązanego, albo moment wpływu wniosku na elektroniczną skrzynkę odbiorczą tego podmiotu. Istotnym jest zatem skuteczne zażądanie informacji publicznej. Brak jest bowiem możliwości badania przez sąd administracyjny czy podmiot zobowiązany pozostaje w bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku w sytuacji stwierdzenia, że dany podmiot nie otrzymał go. Tylko bowiem skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może stanowić podstawę merytorycznego badania przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania danego wniosku. W innym przypadku, skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest niedopuszczalna, bowiem sąd nie może domniemywać istnienia przedmiotu sprawy administracyjnej. Warto też zaznaczyć, że sąd orzekając w sprawie bezczynności uwzględnia stan z daty wniesienia skargi (zob. postanowienie WSA w Bydgoszczy z 3 lipca 2018 r., II SAB/Bd 23/18). W rozpoznawanej sprawie Fundacja nie wysłała wniosku z 5 czerwca 2022 r. o udzielenie informacji publicznej na adres e-mail Spółki. Skoro więc Spółka nie otrzymała wniosku, to nie nastąpiło rozpoczęcie biegu terminu, o jakim mowa w art. 13 ust. 1 ustawy, gdyż o tym decyduje data wpływu pisma (wniosku o udostępnienie informacji publicznej) do podmiotu zobowiązanego, albo moment wpływu wniosku na elektroniczną skrzynkę odbiorczą tego podmiotu. Tym samym skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest niedopuszczalna, bowiem nie ma przedmiotu sprawy administracyjnej. Z tych przyczyn Sąd odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie wpisu uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.