II SAB/Rz 216/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2026 r. sprawy ze skargi S. A. na bezczynność Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu w przedmiocie przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej - oddala skargę -

Przedmiotem skargi S.A. (dalej: "skarżący") jest bezczynność Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu (dalej: "organ", "Komendant" lub "Komendant BiOSG") w przedmiocie przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Skarżący jest obywatelem [...], który w dniu 18 września 2025 r. został przekazany z Niemiec do Polski w związku z nielegalnym przekroczeniem granicy. W wyniku przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...] kontroli legalności pobytu stwierdzono, że skarżący nie posiada ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu i pobytu na terytorium RP oraz bezprawnie przekroczył granicę państwową z Polski do Niemiec po wcześniejszym bezprawnym przekroczeniu granicy z Białorusi do Polski. W związku z powyższym, na podstawie art. 310 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2024 r. poz. 769 z późn. zm.), wobec skarżącego wszczęto postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Następnie Sąd Rejonowy w [...] Wydział Karny postanowieniem z dnia 22 września 2025 r. sygn. akt [...] orzekł o umieszczeniu skarżącego w strzeżonym ośrodku na okres do 3 miesięcy, tj. do dnia 18 grudnia 2025 r. godz. 09:05. Podczas pobytu w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...] w dniu 24 września 2025 r. skarżący złożył pismo do Komendanta BiOSG zawierające akces ubiegania się o ochronę międzynarodową na terytorium RP. Z kolei decyzją z dnia 3 października 2025 r. nr [...], Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] zobowiązał cudzoziemca do powrotu. W dalszej kolejności pismem z dnia 15 października 2025 r. skarżący złożył do Komendanta BiOSG wniosek o niezwłoczne przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i jego rejestrację oraz wykonanie czynności administracyjnych określonych w art. 30 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. W tym samym dniu skarżący wniósł również skargę na podstawie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. dalej: "k.p.a.") do Komendanta Głównego Straży Granicznej, w związku z nieprzyjęciem jego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. W odpowiedzi na złożony wniosek, Komendant BiOSG w Przemyślu pismem z 17 października 2025 r. poinformował skarżącego, że z uwagi na nielegalne przekroczenie granicy z terytorium Republiki Białorusi do Rzeczpospolitej Polskiej, w okresie obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP - na podstawie art. 33 b ust. 1 w zw. z art. 33 a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach - nie przyjęto jego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Skarżący pismem z dnia 15 października 2025 r. (data wpływu do Sądu – 12 listopada 2025 r.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność organu w zakresie nieprzyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, trwającą od 23 września 2025 r., zarzucając naruszenie: 1. art. 28 ust. 5 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz.U. z 2025 r., poz. 223 ze zm.; dalej: "u.u.c.o.") w zw. z art. 6 Dyrektywy PE i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (dalej: dyrektywy proceduralnej), poprzez nieprzyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, oraz niezarejestrowanie deklaracji złożenia wniosku, pomimo upływu terminów na dokonanie tychże czynności; 2. art. 33b u.u.c.o. w zw. z § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2025 r. w sprawie przedłużenia czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że możliwe jest nieprzyjęcie wniosku skarżącego o udzielenie ochrony międzynarodowej w czasie trwania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na odcinku granicy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białorusi, podczas gdy na terenie Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w [...] nie przebiega odcinek granicy między RP a Białorusią, zatem organ nie mógł uchylić się z obowiązku przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na tejże podstawie; 3. art. 28 ust. zw. z art. 89 ust. 5 u.u.c.o. w zw. z art. 40 Konstytucji RP w zw. z art. 4, 18 i 19 Karty Praw Podstawowych, w zw. z art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, poprzez brak rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w terminie przewidzianym przez przepisy ustawowe, co skutkowało brakiem zawieszenia postępowania o zobowiązaniu skarżącego do powrotu i wydaniem w tym postępowaniu decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, co naraża Skarżącego na wydalenie do państwa, gdzie grożą mu tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie, oraz orzeczenie kary śmierci, podczas gdy organ powinien był niezwłocznie jego wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej przyjąć, a w rezultacie doprowadzić do zawieszenia wspomnianego postępowania; 4. art. 28 ust. zw. z art. 89 ust. 5 u.u.c.o. w zw. z art. 8 Dyrektywy PE i Rady 2013/33/EU z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową (dalej: dyrektywy recepcyjnej), w zw. z art. 41 Konstytucji RP w zw. z art. 6 Karty Praw Podstawowych w zw. z art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, poprzez nieprzyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w terminie przewidzianym przez przepisy ustawowe, co skutkuje uniemożliwieniem rozpoczęcia biegu terminu maksymalnego okresu pobytu wnioskodawcy o ochronę międzynarodową w ośrodku strzeżonym, a w konsekwencji bezzasadnym przedłużeniem pobytu cudzoziemca w detencji. Wobec tak sformułowanych zarzutów, skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; o zobowiązanie organu do przyjęcia i zarejestrowania wniosku skarżącego o udzielenie ochrony międzynarodowej w terminie 3 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; o wstrzymanie wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu; o zasądzenie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący już od 23 września 2025 r. wyrażał wolę ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej w Polsce, a w dniu 15 października 2025 r. złożył do Komendanta BiOSG wniosek o niezwłoczne przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz dokonanie czynności przewidzianych w art. 30 u.u.c.o., a także skargę na bezczynność do Komendanta Głównego Straży Granicznej. Komendant odmówił przyjęcia wniosku, powołując się na art. 33a i 33b ww. ustawy. Do chwili wniesienia skargi wniosek skarżącego nie został zarejestrowany, a wymagane czynności nie zostały wykonane. Zdaniem skarżącego, bezczynność Komendanta ma charakter oczywisty, ponieważ rejestracja wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz czynności z art. 30 u.u.c.o. mają charakter materialno-techniczny i powinny zostać dokonane niezwłocznie, najpóźniej w terminie określonym w art. 28 ust. 5 u.u.c.o. oraz art. 6 Dyrektywy proceduralnej (3 dni robocze, wyjątkowo 10 dni w przypadku masowego napływu cudzoziemców). Terminy te nie mają charakteru instrukcyjnego, a ich przekroczenie stanowi bezczynność organu w rozumieniu przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komendant nie tylko nie podał przyczyn zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, lecz otwarcie odmówił przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i dokonania czynności z art. 30 u.u.c.o. Zdaniem skarżącego, Komendant BiOSG nie może odmówić przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i dokonania czynności z art. 30 ww. ustawy złożonego w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...] w oparciu o dyspozycję art. 33 a i b u.u.c.o. Skarżący podniósł również, że powołanie się przez organ na art. 33a i 33b u.u.c.o. było niezasadne, ponieważ czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku dotyczy wyłącznie odcinka granicy państwowej z Republiką Białorusi objętego rozporządzeniem Rady Ministrów, podczas gdy lokalizacja Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w [...], gdzie złożono wniosek, znajdującego się we właściwości Komendanta BiOSG, nie stanowi fragmentu odcinka granicy pomiędzy RP a Białorusią. W ocenie skarżącego bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa, gdyż przekroczenie terminu jest znaczne (ponad tydzień), organ otwarcie przyznał, że nie wykona obowiązku, a brak działania jest pozbawiony racjonalnego uzasadnienia. Skarżący podkreślił też, że bezczynność Komendanta BiOSG w zakresie nieprzyjęcia wniosku o udzielenie mu ochrony międzynarodowej prowadzi do znacznego uszczerbku wobec niego oraz ma charakter szczególnie drastycznego naruszenia prawa, zatem zasadne jest przyznanie mu wnioskowanej sumy pieniężnej. Organ celowo unika dokonania czynności materialno-technicznej. Ponadto, zwłoka Komendanta w zakresie przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w sposób poważny narusza prawa człowieka skarżącego, w szczególności zakaz tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania oraz prawo do wolności osobistej. Po pierwsze, brak przyjęcia ww. wniosku uniemożliwia czasowe zawieszenie postępowania o zobowiązanie cudzoziemca do powrotu, co może skutkować naruszeniem zasady non-refoulement. Po drugie zaś, brak przyjęcia wniosku uniemożliwia rozpoczęcie biegu maksymalnego czasu stosowania wobec wnioskodawcy o udzielenie ochrony międzynarodowej detencji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w kwestii czasowego ograniczenia prawa skarżącego do ubiegania się o ochronę międzynarodową, z uwagi na przekroczenie granicy RP w ramach działań wynikających z instrumentalizacji migracji stosowanej przez państwo trzecie. W wyniku analizy akt cudzoziemca znajdujących się w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...] oraz sprawdzenia w dostępnych bazach danych zrealizowanych przez funkcjonariuszy Ośrodka dokonano ustaleń, które potwierdziły że przekroczenie granicy RP z Białorusią nastąpiło w czasie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Ponadto w dniu 30 września 2025 r. stwierdzono, że cudzoziemiec nie został zakwalifikowany do kategorii osób wymagających szczególnego traktowania, o których mowa w art. 33b ust. 2 ww. ustawy. Po przeprowadzaniu ww. czynności oraz udzieleniu cudzoziemcowi informacji o odmowie przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej odnotowano techniczną czynność odmowy przyjęcia ww. wniosku poprzez rejestrację czynności w module Rejestr Postępowań Powrotowych "ZOB" Systemu Obsługi Cudzoziemców Centralnej Bazy Danych Straży Granicznej. Moduł ten jest integralną częścią zbiorów danych osobowych przetwarzanych w Straży Granicznej, których administratorem jest Komendant Główny Straży Granicznej i służy do ewidencjonowania czynności podejmowanych przez organy Straży Granicznej wobec cudzoziemców. Następnie cudzoziemiec w dniu 15 października 2025 r. złożył do Komendanta BiOSG poprzez administrację Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w [...] pismo o niezwłoczne przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i jego rejestrację. W odpowiedzi na przedmiotowe pismo poinformowano ustnie (za pomocą translatora) i pisemnie cudzoziemca o przyczynach niemożności przyjęcia od niego wniosku o ochronę międzynarodową. Natomiast w dniu 21 października 2025 r. wpłynęła skarga na Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej adresowana do Komendanta Głównego SG w trybie art. 227 k.p.a. w przedmiocie nieprzyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, która jest nadal procedowana. Natomiast cudzoziemiec nie złożył ponaglenia do organu. Komendant wyjaśnił, że w sposób efektywny poinformował cudzoziemca o sposobie załatwienia jego sprawy. Stanowisko cudzoziemca, że organ dopuścił się bezczynności jest niesłuszne, całkowicie nieuprawnione i obciąża go sytuacją, w której cudzoziemiec obecnie się znajduje, tj. skutkami przekroczenia przez niego granicy białorusko-polskiej wbrew przepisom prawa, a także skutkami zmiany przepisów prawnych dotyczących czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP, z takim przekroczeniem związanych. Organ podkreślił również, że wbrew twierdzeniom skarżącego czynność techniczna nieprzyjęcia wniosku nie musi odbywać się fizycznie na granicy polsko-białoruskiej (powierzchni pionowej przechodzącej przez linię graniczną) w dniu nielegalnego wkroczenia na terytorium RP. Cudzoziemcy, którzy naruszyli polski porządek prawny zatrzymywani są przez służby państwowe również w głębi kraju bądź w związku z próbą przekroczenia granicy z Niemcami, jak w przedmiotowej sprawie. Wystarczy, że istnieje potwierdzenie dokonania przez cudzoziemca działań wskazujących na instrumentalizację przekroczenia granicy z Białorusią w okresie obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 22 września 2025 r. i decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia 3 października 2025 r. o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu) i organ Straży Granicznej nie ma prawa takiego wniosku przyjąć. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2026 r. tut. Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia 3 października 2025 r. nr [...]. W replice na odpowiedź Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 14 maja 2026 r. wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, tj.: 1. Kopii notatki z konsultacji psychologicznej przeprowadzonej z cudzoziemcem w warunkach strzeżonego ośrodka dla cudzoziemców z dnia 3 listopada 2025 roku (zał. 1) na okoliczność: zaklasyfikowania skarżącego jako osobę wymagającą szczególnego traktowania w rozumieniu art. 33b ust. 2 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP; 2. Kopii notatki z konsultacji psychologicznej przeprowadzonej z cudzoziemcem w warunkach strzeżonego ośrodka dla cudzoziemców z dnia 26 lutego 2026 roku (zał. 2) na okoliczność: zaklasyfikowania skarżącego jako osobę wymagającą szczególnego traktowania w rozumieniu art. 33b ust. 2 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP; 3. Kopii karty informacyjnej leczenia ambulatoryjnego w izbie przyjęć specjalistycznego [...] zespołu opieki zdrowotnej w [...] z dnia 15 grudnia 2025 roku (zał. 3) - na okoliczność: zaklasyfikowania skarżącego jako osobę wymagającą szczególnego traktowania w rozumieniu art. 33b ust. 2 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP; 4. Kopii certyfikatu wydanego skarżącemu w dniu 10 października 2021 roku przez [....] (zał. 4) - na okoliczność: zaklasyfikowania skarżącego jako osobę wymagającą szczególnego traktowania w rozumieniu art. 33b ust. 2 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP; 5. Kopii listu polecającego wydanego skarżącemu w październiku 2021 roku przez [...] (zał. 5) - na okoliczność: zaklasyfikowania skarżącego jako osobę wymagającą szczególnego traktowania w rozumieniu art. 33b ust. 2 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP; 6. Kopii certyfikatu wydanego skarżącemu przez [...] (zał. 6) - na okoliczność: zaklasyfikowania skarżącego jako osobę wymagającą szczególnego traktowania w rozumieniu art. 33b ust. 2 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP; 7. zdjęć, na których widoczny jest cudzoziemiec podczas wykonywania zawodu dziennikarza przed przejęciem władzy przez [...] w [...] (zał. 7) - ną okoliczność: zaklasyfikowania skarżącego jako osobę wymagającą szczególnego traktowania w rozumieniu art. 33b ust. 2 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP; 8. wydruk odpowiedzi Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 14 listopada 2025 roku o nr KG-NK-III-052.82,2025 na skargę cudzoziemca na Komendanta BiOSG w przedmiocie braku przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (zał. 8) - na okoliczność: rażącego charakteru bezczynności Komendanta BiOSG; 9. wydruk odpowiedzi Biura Ochrony Informacji Komendy Głównej Straży Granicznej z dnia 16 grudnia 2025 roku o nr KG-OI-VIII.0180.238.2025 na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie czynności dokonywanych przez organy straży granicznej celem ustalenia zrealizowania przesłanek z art. 33 u.o.c.o. (zał. 9) - na okoliczność: rażącego charakteru bezczynności Komendanta BiOSG; 10. wydruk odpowiedzi Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej z dnia 23 grudnia 2025 roku o nr Bi-OA-SOAC.0180.1.2024 na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie oceny stanu psychofizycznego cudzoziemca (zał. 10) - na okoliczność: rażącego charakteru bezczynności Komendanta BiOSG; 11. postanowienie Sądu Okręgowego w [....] Wydział Kamy Odwoławczy z dnia 16 stycznia 2026 roku osygn. akt [...] (zał. 11) - na okoliczność: braku zgodności z Konstytucją RP oraz wiążącym Polskę prawem międzynarodowym praktyki odmawiania przyjęcia wniosku o udzieleniu ochrony międzynarodowej przez organy straży granicznej poza odcinkiem granicy polsko-białoruskiej; 12. pisma Komisarza ds. Praw Człowieka Rady Europy z dnia 1 kwietnia 2026 roku skierowanego do polskiego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zał. 12) - na okoliczność: niezgodności praktyki odmowy przyjmowania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej od obywateli [...] z Europejską Konwencją Praw Człowieka. Wniósł także o zwrócenie się przez Sąd Administracyjny z następującym pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości UE, na podstawie art. 267 TFUE: - czy art. 6 Dyrektywy PE i Rady z dnia 26 czerwca 2013 r. 2013/32/UE w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej, w związku z art. l(4)(a) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1359 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie reagowania na sytuacje kryzysowe i sytuacje spowodowane działaniem siły wyższej w dziedzinie migracji i azylu oraz w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2021/1147, w związku z art. 18 Karty Praw Podstawowych, w związku z art. 78(2)(d) oraz art. 78(3) TFUE należy rozumieć w taki sposób, że w przypadku stwierdzenia, iż zachodzi instrumentalizacja migracji ze strony państwa trzeciego lub innego podmiotu, to państwo członkowskie mogą czasowo ograniczyć prawo do składania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej wobec obywateli państwa trzeciego, którzy znajdują się na terytorium państwa członkowskiego, lecz przekroczyli oni granicę państwa, które stosuje instrumentalizację migracji? Z uwagi zaś na to, iż przedmiot pytania prejudycjalnego dotyczy interpretacji normy znajdującej się w Tytule V TFUE, jak również odpowiedź na nie bezpośrednio wpływa na długość przebywania skarżącego w warunkach izolacyjnych, pełnomocnik także wnosi o zwrócenie się przez Sąd Administracyjny o rozpatrzenie powyższego pytania prejudycjalnego w trybie pilnym przez Trybunał Sprawiedliwości UE, na podstawie art 107 Regulaminu Postępowania przed TSUE. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zakres kognicji sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji pod względem legalności, określają przepisy art. 3 § 2, 2a i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - zwanej dalej "P.p.s.a."). Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezczynność oznacza stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w takim trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezczynność organu została zdefiniowana w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm. dalej "k.p.a.") i oznacza nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym w art. 36 § 1 k.p.a. Jest zatem skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest bezczynność Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu w zakresie przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 2 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 1178/25: "czynność organu Straży Granicznej polegająca na przyjęciu i zarejestrowaniu wniosku cudzoziemca o udzielenia ochrony międzynarodowej o którym mowa w art. 28 ust. 5 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1504), jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, określoną w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2004 r. poz. 935 z późn. zm.)". Sąd powyższe stanowisko podziela. Nie budzi zatem wątpliwości dopuszczalność skargi na bezczynność w sprawie przyjęcia i rejestracji wniosku cudzoziemca o udzielenie ochrony międzynarodowej. Sąd nie ma również wątpliwości co do spełnienia wymogów formalnych odnośnie skutecznego wniesienia skargi, tj. wyczerpania administracyjnego toku instancji przed wniesieniem skargi. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu - art. 53 § 2b P.p.s.a. Ponaglenie zatem, z jednej strony inicjuje administracyjną kontrolę sprawy pod kątem terminowego i sprawnego jej prowadzenia, z drugiej zaś spełnia określony w art. 53 § 2b P.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. wymóg wyczerpania środków zaskarżenia. Stanowi sygnalizację dla organu zamiaru wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, ponieważ sprawa nie została załatwiona lub jest załatwiana dłużej niż to niezbędne. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Skarżący przed wniesieniem skargi wyczerpał administracyjny tok instancji. Z akt sprawy wynika, że Skarżący wniosek o udzielenie ochrony złożył 24 września 2025 r. a wobec braku reakcji organu pismem z 15 października 2025 r. zwrócił się o niezwłoczne przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i jego rejestrację, który w ocenie Sądu można i powinno się potraktować jako ponaglenie. Wobec stwierdzenia dopuszczalności skargi i spełnienia wymogów formalnych Sąd przeszedł do oceny merytorycznej i uznał podnoszone w skardze zarzuty za bezzasadne. Jak wyżej wskazano przedmiotem rozpoznawanej przez Sąd skargi uczynił bezczynność Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu w zakresie przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP. W sprawie należało zatem ocenić czy zachodzi bezczynność, czy też brak reakcji organu usprawiedliwiony jest przepisami. Dla stwierdzenia bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania przez konkretny organ oraz brak podjęcia tego działania w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji, zakres sądowej kontroli w sprawie ze skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym terminie, dokonał powyższych działań (P. Daniel, Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania – zakres kontroli, Kontrola państwowa 2013, Nr 3, s. 94). Spór sprowadza się do zastosowania art. 33b ust. 1 i art. 33a ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r., poz. 223; dalej: "ustawa"). Zgodnie z art. 33a 1. Prawo do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może zostać czasowo ograniczone, w przypadku gdy: 1) ma miejsce instrumentalizacja oraz 2) działania podejmowane w ramach instrumentalizacji stanowią poważne i rzeczywiste zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa oraz 3) wprowadzenie tego ograniczenia jest niezbędne dla wyeliminowania zagrożenia, o którym mowa w pkt 2, a inne środki nie są wystarczające do jego wyeliminowania. 2. Czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może zostać wprowadzone na okres nie dłuższy niż 60 dni. Z kolei w myśl art. 33b 1. W okresie obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej organ Straży Granicznej nie przyjmuje wniosku cudzoziemca o udzielenie takiej ochrony na odcinku granicy, na którym jest stosowane to ograniczenie. 2. Organ Straży Granicznej przyjmuje wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na odcinku granicy, na którym jest stosowane ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, od cudzoziemca będącego: 1) małoletnim bez opieki; 2) kobietą ciężarną; 3) osobą, która może wymagać szczególnego traktowania, w szczególności ze względu na swój wiek lub stan zdrowia; 4) osobą, wobec której zachodzą okoliczności, które w ocenie organu Straży Granicznej jednoznacznie świadczą, że jest ona zagrożona rzeczywistym ryzykiem doznania poważnej krzywdy w państwie, z którego przybyła bezpośrednio na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 5) obywatelem państwa stosującego instrumentalizację, z którego terytorium cudzoziemcy przybywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 3. Do cudzoziemca, wobec którego konieczne było użycie lub zastosowanie środków przymusu bezpośredniego lub użycie broni lub innego uzbrojenia bezpośrednio po tym, jak przekroczył albo usiłował przekroczyć granicę z użyciem przemocy i we współdziałaniu z innymi osobami, przepisu ust. 2 nie stosuje się. Stosownie natomiast do art. 33c ww. ustawy w okresie obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na odcinku granicy, na którym jest ono stosowane, nie stosuje się przepisów art. 28. Powołane przepisy wprowadzone zostały do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na mocy ustawy z 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 389 – dalej: "ustawa zmieniająca"), która weszła w życie 27 marca 2025 r. Mocą ustawy zmieniającej wprowadzono do ustawy pojęcie instrumentalizacji, a także możliwość czasowego ograniczenia prawa cudzoziemca do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, w sytuacji gdy ma miejsce instrumentalizacja migracji, a działania podejmowane w jej ramach stanowią poważne i rzeczywiste zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa oraz wprowadzenie tego ograniczenia jest niezbędne dla wyeliminowania tego zagrożenia, gdyż inne środki nie są wystarczające (przepis art. 2 pkt 6 oraz art. 33a ust 1 pkt 1-3 ustawy) Korzystając z delegacji ustawowej zawartej w art. 33a ust. 5 i 6 ustawy Rada Ministrów wprowadziła czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy państwowej z Republiką Białorusi. Kolejnymi rozporządzeniami przedłużano czasowe ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Ostatnio wydanym w tym przedmiocie rozporządzeniem z dnia 18 marca 2026 r. (Dz. U. poz. 376), przedłużono z dniem 22 marca 2026 r., na okres 60 dni, na granicy państwowej z Republiką Białorusi, czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej wprowadzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 marca 2025 r. w sprawie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (Dz. U. poz. 390) i przedłużone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 maja 2025 r. w sprawie przedłużenia czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (Dz. U. poz. 673), rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2025 r. w sprawie przedłużenia czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (Dz. U. poz. 992), rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 września 2025 r. w sprawie przedłużenia czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (Dz. U. poz. 1256), rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2025 r. w sprawie przedłużenia czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (Dz. U. poz. 1581) oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2026 r. w sprawie przedłużenia czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (Dz. U. poz. 58). Z akt sprawy wynika, że skarżący , obywatel [...] przekroczył nielegalnie granicę Polski z Białorusią. Jego celem, zgodnie z wyjaśnieniami były państwa Europy Zachodniej. Cudzoziemiec został w dniu 20 września 2025 r. zatrzymany w m. [...] rejon znaku granicznego 129 po uprzednim zwróceniu przez władze Niemiec do Polski. Uprzednio cudzoziemiec został w dniu 18 września 2025 r. przekazany z terytorium Niemiec do Polski, w ramach readmisji uproszczonej po uprzednim nielegalnym przekroczeniu granicy Polski do Niemiec. Nie posiadał zabezpieczenia pieniężnego, dokumentu podróży oraz adresu zamieszkania na terytorium RP. Jak wynika z akt sprawy Skarżący na podstawie posiadanego [...] paszportu i rosyjskiej wizy opuścił [...], co było powodowane głównie sytuacją ekonomiczną i polityczną panującą w [...]. Jego celem były Niemcy (państwa Europy Zachodniej), gdzie chciał zalegalizować pobyt. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Polska była dla skarżącego jedynie krajem tranzytowym. Decyzją z dnia 3 października 2025 r. nr [...] Komendanta Straży Granicznej w [...] zobowiązano skarżącego do powrotu bez określenia terminu dobrowolnego wyjazdu, wskazano [...] jako państwo, do którego cudzoziemiec powraca, orzeczono o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat. Brak jest informacji, czy jest ona ostateczna Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] skierował wniosek do Sądu Rejonowego w [....] o umieszczenie cudzoziemca w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców. Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z 22 czerwca 2025 r. sygn. [...] umieścił cudzoziemca w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców do 18 grudnia 2025 r. Skarżącego umieszczono w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [....]. W świetle powyższych okoliczności nie budzi wątpliwości Sądu zastosowanie art. 33a i 33b ustawy usprawiedliwiających brak rejestracji wniosku skarżącego o udzielenie ochrony międzynarodowej. Podkreślić przy tym należy, że odpowiedzi na wniosek i ponaglenie organ udzielił 2 września 2025 r., co przy uwzględnieniu daty złożenia deklaracji 16 czerwca 2025 r. oznacza, że dokonano tego po niespełna 11 tygodniach, podczas gdy termin na załatwienie wynosi 6 miesięcy, co wynika z art. 34 ustawy. Jak stanowi ostatnio powołany przepis załatwienie sprawy dotyczącej udzielenia ochrony międzynarodowej, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 39 ust. 1, następuje w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na formularzu (ust. 1). Termin, o którym mowa w ust. 1, może być przedłużony do 15 miesięcy, w przypadku gdy: 1) sprawa jest szczególnie skomplikowana; 2) z wnioskami o udzielenie ochrony międzynarodowej występuje w krótkich odstępach czasu duża liczba cudzoziemców i uniemożliwia to rozpoznanie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w terminie 6 miesięcy; 3) wnioskodawca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 41. (ust. 2). Wobec powyższych ustaleń Sąd uznał, że Skarżący przekraczając granicę polsko-białoruską, w ramach instrumentalizacji stosowanej przez Republikę Białorusi, w okresie obowiązującego czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, z uwagi na treść art. 33c w zw. z art. 28 ustawy nie mógł domagać się od organów Straży Granicznej, zarejestrowana wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, gdyż prawo to na tym odcinku granicy zostało czasowo ograniczone. Organ odmawiając przyjęcia wniosku o ochronę międzynarodową, nie uchybił ani przepisom ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, ani też zarzuconym w treści skargi przepisom Konstytucji RP, Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, podpisanej w Genewie w dniu 28 lipca 1951 r. (Dz.U. z 1991 r. nr 119, poz. 515), Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3,4, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. 1993 nr 61 poz. 284, dalej: "EKPC"). Jako błędną Sąd ocenił także argumentację skarżącego, że zwrócenie go z Niemiec i wyrażenie woli złożenia wniosku o ochronę międzynarodową w ośrodku podlegającym Komendantowi Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu, a zatem poza odcinkiem granicy, na którym obowiązuje czasowe ograniczenie prawa do złożenia przedmiotowego wniosku, skutkuje tym, że przedmiotowe ograniczenie z racji swojego terytorialnego zakresu, oznaczonego ściśle jako odcinek granicy polsko - białoruskiej nie ma zastosowania do skarżącego. Z argumentów skarżącego wynika, że lokalizacja Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w [...], nie stanowi fragmentu odcinka granicy pomiędzy RP a Białorusią. Stąd też niezasadne jest nieprzyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i niedokonanie czynności z art. 30 ustawy, w oparciu o art. 33a i art. 33b ustawy. Sąd wyjaśnia, że taka ścisła wykładnia pojęcia "odcinka granicy" zawartego m. in. w art. 33b ust 1 ustawy prowadziłaby do tego, że nielegalne wdarcie się na teren RP oraz skuteczne przeniknięcie w głąb kraju, winno być premiowane możliwością złożenia wniosku o ochronę międzynarodową, mimo że złożenie takiego wniosku na samej granicy nie jest możliwe, z uwagi na obowiązujące na tym odcinku czasowe ograniczenie. Sąd sprzeciwia się takiej wykładni przepisów. Tym samym Skarżący, który po przekroczeniu granicy RP na odcinku z Białorusią i cofnięciu go z Niemiec w ramach readmisji, zwrócił się do Komendanta BiOSG o udzielenie ochrony międzynarodowej, nie może powoływać się inny stan prawny, aniżeli zaistniały na odcinku granicy, który przekroczył. Skarżący, który nielegalnie oraz w ramach instrumentalizacji migracji przez państwo trzecie, przekroczył granicę polsko-białoruską nie będzie zatem w stanie – na skutek dalszej ucieczki w głąb kraju - rozszerzyć przysługującego mu zakresu praw tj. nie będzie w stanie skorzystać z większego zakresu ochrony prawnej, aniżeli przysługujący mu w momencie przekraczania tego odcinka granicy. Tym samym pojęcie "odcinka granicy", o którym mowa w art. 33b ust 1 ustawy należy odnieść do odcinka granicy, na którym nastąpiło przekroczenie granicy RP, gdyż to ten czyn determinuje reżim prawny stosowany wobec cudzoziemca przekraczającego granicę. Sąd uznał, że Komendant SG, nie przyjmując od skarżącego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, postąpił zgodnie z jednoznaczną i niebudzącą wątpliwości treścią art. 33b ust. 1 ustawy. W przypadku skarżącego nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 33b ust. 2 ustawy a zatem Skarżący nie mieścił się w katalogu osób objętych wyłączeniem. W skardze nie podważono okoliczności, które uzasadniały odmowę przyjęcia od skarżącego wniosku, tj. nie podważono, że brał on udział w procederze instrumentalizacji migracji, a także nie podważono okoliczności w zakresie niezaliczenia go do grupy wrażliwej. Działania skarżącego wpisują się w działania państwa trzeciego stosującego instrumentalizację migracji. Nie bez znaczenia jest fakt, że Skarżący zdecydował się skorzystać z oferty państwa trzeciego stosującego instrumentalizację migracji i przekroczyć granicę RP właśnie na odcinku z Białorusią tj. państwem stosującym instrumentalizację. Działanie skarżącego, wpisujące się w spektrum działań państwa trzeciego stosującego instrumentalizację, wymaga ze strony RP podjęcia obrony własnych interesów, czego przejawem jest czasowe zawieszenie prawa do uzyskania ochrony międzynarodowej. Jako niezasadne Sąd ocenił zarzuty dotyczące naruszenia wyszczególnionych w treści skargi przepisów Konstytucji oraz aktów prawa międzynarodowego. W tym zakresie Skład orzekający w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w wyrokach WSA w Białymstoku z 7 i 23 października 2025 r. II SA/Bk 1221/25 i II SA/Bk 1284/25 oraz z 20 listopada 2025 r. II SA/Bk 1285/25 a także w wyroku WSA w Rzeszowie z 11 lutego 2026 r., sygn. akt II SAB/Rz 196/25. W orzeczeniach tych wskazano, że "w sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z konfliktem wartości konstytucyjnych tj. z jednej strony podmiotowego prawa cudzoziemca do ubiegania się o ochronę międzynarodową (art. 56 ust.1 i 2 Konstytucji RP) a z drugiej strony bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego oraz nienaruszalności terytorium RP (art. 126 ust. 2, art. 146 ust. 4 pkt 7 i 8 , art. 31 ust. 3, art. 120 ust 1 Konstytucji RP), którą to wartość należy wiązać z kategorią interesu publicznego. Ważąc zatem pomiędzy interesem publicznym a interesem indywidualnym, w realiach faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy, należy nadać prymat ochronie takich wartości konstytucyjnych jak bezpieczeństwo państwa i jego obywateli. Akcentowanie tych właśnie wartości konstytucyjnych, wynika ze szczególnie trudnej sytuacji międzynarodowej na wschodniej granicy RP, wynikającej z działalności Republiki Białorusi, która polega na instrumentalizacji migracji oraz celowym wykorzystywaniu prawa uchodźczego do destabilizowania sytuacji wewnętrznej w Polsce oraz na obszarze Unii Europejskiej. Dynamizm tej nadzwyczajnej sytuacji oraz postępująca intensyfikacja presji migracyjnej, implikuje obowiązek organów władzy państwowej do adekwatnego reagowania na to zewnętrzne zagrożenie, poprzez m.in. wyposażenie służb granicznych w odpowiednie instrumenty prawne. Podjęte działania ochronne nie zmierzają do kwestionowania prawa cudzoziemca do ubiegania się o ochronę międzynarodową – prawo to wynika z art. 56 ust. 2 Konstytucji RP, Konwencji genewskiej, EKPC oraz prawa unijnego – ale urzeczywistniają konstytucyjny obowiązek ochrony bezpieczeństwa państwa oraz swoich granic oraz wyrażają brak akceptacji dla instrumentalnego wykorzystywania przez państwo trzecie prawa uchodźczego, do stwarzania realnego i długotrwałego stanu zagrożenia, w postaci masowego, nielegalnego przekraczanie granicy RP w zorganizowanych grupach cudzoziemców, w trakcie którego niszczona jest infrastruktura graniczna, używana jest przemoc wobec interweniujących funkcjonariuszy SG oraz żołnierzy WP". Mając na uwadze potrzebę zachowania zasady proporcjonalności, tj. odpowiedniości reakcji w stosunku do wyznaczonego celu, konieczności wynikającej z zastosowania jak najmniej dolegliwego środka, a także uznania zastosowanego środka za będący w racjonalnych proporcjach do społecznej wagi celu – Sąd uznał, wprowadzone art. 33a oraz art. 33b ustawy ograniczenia za odpowiednie dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego oraz nienaruszalności granic RP, który to cel - uzasadniony istniejącą na granicy rzeczywistością - może być realizowany jedynie przy pomocy wprowadzonych regulacji prawnych. Ograniczenie prawa cudzoziemca do wnioskowania o ochronę międzynarodową w ocenie Sądu jest zatem ekwiwalentne i racjonalne wobec celu, któremu służy ten instrument prawny. Wpływ na powyższą ocenę miało zidentyfikowanie w ustawie zmieniającej tak zwanej grupy wrażliwej, w stosunku do których to cudzoziemców, z uwagi na ich osobiste cechy, potrzeba ochrony wartości publicznych nie może być ceniona wyżej, aniżeli pilna potrzeba ochrony wartości indywidualnych tej grupy cudzoziemców. Oceniając argument o konieczności traktowania skarżącego jako osoby wymagającej szczególnego traktowania Sąd stwierdza, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie wpisuje się w hipotezę normy prawnej z art. w art. 33 b ust. 2 pkt 3. Skarżącego nie można bowiem uznać za osobę wymagającą szczególnego traktowania w szczególności ze względu na swój wiek lub stan zdrowia. Mimo że ustawodawca w omawianym przepisie nie zawarł zamkniętego katalogu okoliczności mogących stanowić podstawę szczególnego traktowania cudzoziemca to jednak przesłankę z art. 33 b ust. 2 pkt 3 należy oceniać łącznie z innymi przesłankami określonymi w art. 33 b ust. 2 u.u.c.o. – a zatem jako dotyczące cudzoziemca przesłanki o charakterze osobistym, możliwe do zweryfikowania niezwłocznie po zgłoszenia przez niego zamiaru złożenia wniosku o ochronę międzynarodową, a przy tym tak istotne i naglące, że udzielenie natychmiastowej pomocy – wbrew zasadniczemu zawieszeniu prawa do ubiegania się o nią – staje się szczególnie uzasadnione. Podkreślić należy, że jednak w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z zawieszeniem prawa do ubiegania się o taką ochronę oraz bardzo wąskim wyjątkiem od tej zasady. Skoro zatem niewątpliwym jest, że skarżący przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego go do wjazdu i pobytu na nim, bezprawnie przekroczył granicę państwową z Polski do Niemiec po uprzednim bezprawnym przekroczeniu granicy państwowej z Białorusi do Polski oraz nie posiada wymaganych środków finansowych. W toku postępowania ustalono, że pan S. A. około 2 miesiące temu wyleciał z [...] do [...] na podstawie swojego paszportu oraz turystycznej wizy rosyjskiej. W [....] Przebywał 15h, a następnie na podstawie tych samych dokumentów wyleciał do [...] do [...]. W [...] przebywał 15 dni. Będąc w [...] przemytnik zorganizował dla niego samochód, którym udał się na [...] do M., gdzie przebywał około 1 miesiąc. Około 7-8 dni temu przemytnik zabrał go w okolice granicy białorusko- polskiej, po czym sam nielegalnie przekroczył granicę państwową z Białorusi do Polski. Następnie będąc już po stronie polskiej dołączył do dwóch obywateli [...]. Po około 2-3 dniach dotarł pieszo wraz z dwoma obywatelami [...] do lokalizacji i wsiadł do samochodu osobowego, który dowiózł go w pobliże granicy z Niemcami. W dniu 17 września 2025 r. przekroczył granicę polsko-niemiecką przez reekę, udał się w głąb Niemiec, a następnie wsiadł do kolejnego samochodu osobowego, który miał go zawieźć do B., podczas podróży został zatrzymany wraz z dwoma obywatelami [...] oraz z kierowcą i pasażerką. Cudzoziemiec zapłacił około 13 500 dolarów amerykańskich za podróż z [...] do Niemiec. Powyższe okoliczności wskazują, że stan zdrowia Skarżącego w chwili przekraczania granicy RP nie uzasadniał zakwalifikowania go do grupy szczególnie wrażliwej, o której mowa w art. 33 b ust. 2 pkt 3 u.u.c.o. z przyczyn opisywanych w replice. Analogicznie, skoro organy Straży Granicznej nie uznały Skarżącego za osobę o której mowa w art. 33 b ust. 2 pkt 4 u.u.c.o. to wyjątek ten w stosunku do Skarżącego nie zachodzi. Ocena organu SG nie jest bowiem dowolna, zważywszy na fakt, że Skarżący nie powoływał się na zagrożenia w państwie, z którego przybył bezpośrednio na terytorium RP, ale wyłącznie na zagrożenia występujące w kraju pochodzenia. Pobyt w strzeżonym ośrodku nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia Skarżącego oraz brak jest przesłanek by Skarżący był poddawany przemocy fizycznej lub psychicznej. Dołączone do repliki konsultacje psychologiczne i psychiatryczne (k. 61 – 63) świadczą o tym, że skarżący jest pod opieką lekarską i psychologiczną, a pobyt w ośrodku nie zagraża jego życiu i zdrowiu. Należy też zaznaczyć, że postanowienie Sądu Okręgowego, dołączone jako załącznik do repliki nie dotyczy osoby Skarżącego. Dane osobowe cudzoziemca zostały zamazane. Wobec powyższego, zarzuty Skarżącego, co do naruszenia przez Organ przepisów ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, świadczącego o pozostawaniu Organu w bezczynności - nie są zasadne. W kwestii zgodności przepisów ustawy z przepisami wyszczególnionych w treści skargi aktów prawa międzynarodowego, Sąd w składzie orzekającym podziela argumenty prezentowane z orzeczeniach WSA w Białymstoku z 7 i 23 października 2025 r. II SA/Bk 1221/25 i II SA/Bk 1284/25 oraz z 20 listopada 2025r. II SA/Bk 1285/25 – uznając je za własne. Tym samym Sąd, w składzie orzekającym, nie podziela argumentów pełnomocnika Skarżącego wywodzonych z tez powołanego w piśmie procesowym orzeczenia Sądu Okręgowego w [....]. Odnosząc się zatem w skrócie do podniesionych w treści skargi zarzutów dotyczących sprzeczności przepisów ustawy nowelizującej z Konstytucją RP należy podkreślić, że w sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z konfliktem wartości konstytucyjnych tj. z jednej strony podmiotowego prawa cudzoziemca do ubiegania się o ochronę międzynarodową (art. 56 ust.1 i 2 Konstytucji RP) a z drugiej strony bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego oraz nienaruszalności terytorium RP ( art. 126 ust2., art. 146 ust. 4 pkt 7 i 8 , art. 31 ust 3 , art. 120 ust 1 Konstytucji RP), którą to wartość należy wiązać z kategorią interesu publicznego. Ważąc zatem pomiędzy interesem publicznym a interesem indywidualnym, w realiach faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy, należy nadać prymat ochronie takich wartości konstytucyjnych jak bezpieczeństwo państwa i jego obywateli. Akcentowanie tych właśnie wartości konstytucyjnych wynika ze szczególnie trudnej sytuacji międzynarodowej na wschodniej granicy RP, wynikającej z działalności Republiki Białorusi – określanej również powszechnie, jako wojna hybrydowa - która polega na instrumentalizacji migracji oraz celowym wykorzystywaniu prawa uchodźczego to destabilizowania sytuacji wewnętrznej w Polsce oraz na obszarze Unii Europejskiej. Dynamizm tej nadzwyczajnej sytuacji oraz postępująca intensyfikacja presji migracyjnej, implikuje obowiązek organów władzy państwowej do adekwatnego reagowania na to zewnętrzne zagrożenie, poprzez m.in. wyposażenie służb granicznych w odpowiednie instrumenty prawne. Podjęte działania ochronne nie zmierzają do kwestionowania prawa cudzoziemca do ubiegania się o ochronę międzynarodową – prawo to wynika z art. 56 ust. 2 Konstytucji RP, Konwencji genewskiej, EKPC oraz prawa unijnego – ale urzeczywistniają konstytucyjny obowiązek ochrony bezpieczeństwa państwa oraz swoich granic oraz wyrażają brak akceptacji dla instrumentalnego wykorzystywania przez państwo trzecie prawa uchodźczego do stwarzania realnego i długotrwałego stanu zagrożenia, w postaci masowego, nielegalnego przekraczanie granicy RP w zorganizowanych grupach cudzoziemców, w trakcie którego niszczona jest infrastruktura graniczna, używana jest przemoc wobec interweniujących funkcjonariuszy SG oraz żołnierzy WP. Odnosząc się do zarzutu, że art. 33a ust. 1 u.u.c.o. narusza konstytucyjną zasadę legalności, bowiem nie uregulowano w nim żadnych szczegółowych zasad ograniczenia konstytucyjnego prawa do ubiegania się o ochronę międzynarodową, sąd stwierdza, że mimo iż z przepisu tego, nie wynika jaki będzie dopuszczalny zasięg terytorialny wprowadzonego ograniczenia i rzeczywisty czas jego obowiązywania, to ustawa określa wszystkie istotne elementy dotyczące zasad i trybu ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej – w ustawie określono w jakiej sytuacji to prawo może być ograniczone, określono maksymalny czas tego ograniczenia, kiedy może być przedłużony i w jaki sposób, kiedy ograniczenie może być zniesione, a także wskazano wyjątki od tego ograniczenia – a rozporządzenie, mające charakter wykonawczy i stanowiące instrument szybszej reakcji na dynamiczną sytuację na granicy aniżeli tryb ustawowy – jest dopuszczalną formą uściślenia i uszczegółowienia tej regulacji ustawowej. Mając na uwadze potrzebę zachowania zasady proporcjonalności, tj. odpowiedniości reakcji w stosunku do wyznaczonego celu, konieczności wynikającej z zastosowania najmniej dolegliwego środka, a także uznania zastosowanego środka za będący w racjonalnych proporcjach do społecznej wagi celu – Sąd uznał, że art. 33a oraz art. 33b u.u.o.c. mieszczą się w tak zakreślonych kryteriach. Wprowadzone nowelizacją ograniczenia oceniono jako odpowiednie dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego oraz nienaruszalności granic RP, który to cel - uzasadniony istniejącą na granicy rzeczywistością - może być realizowany jedynie przy pomocy wprowadzonych regulacji prawnych. Ograniczenie prawa cudzoziemca do wnioskowania o ochronę międzynarodową w ocenie Sądu jest zatem ekwiwalentne i racjonalne wobec celu, któremu służy ten instrument prawny. Wpływ na powyższą ocenę miało zidentyfikowanie w ustawie nowelizującej tak zwanej grupy wrażliwej, w stosunku do których to cudzoziemców, z uwagi na ich osobiste cechy, potrzeba ochrony wartości publicznych nie może być ceniona wyżej, aniżeli pilna potrzeba ochrony wartości indywidualnych tej grupy cudzoziemców. Odnosząc się do podniesionego w treści skargi zarzutu działania organu z naruszeniem art. 40 i art. 41 Konstytucji RP, należy podkreślić, że zarzut ten jest bezzasadny. Abstrahując od zakresu skargi na bezczynność stwierdzić należy, że skierowanie Skarżącego do strzeżonego ośrodka dla cudzoziemców nie nastąpiło bez podstawy prawnej ale w wykonaniu obowiązujących przepisów ustawowych, uzupełniających regulacje konstytucyjne, a stan faktyczny sprawy nie wskazuje na to, aby Skarżący na terenie RP nie był poddanym poniżającemu traktowaniu. W kwestii sprzeczności ustawy nowelizującej z prawem międzynarodowym dotyczącym ochrony uchodźców w szczególności z Konwencją Genewską i ustanowioną na jej mocy zasadą non - refoulement (art. 33 ust 1), Sąd w składzie orzekającym dostrzega potrzebę zwrócenia uwagi na treść przepisu art. 33 ust. 2 Konwencji Genewskiej, zgodnie z którym na dobrodziejstwo zasady non - refoulement nie może powoływać się uchodźca, co do którego istnieją podstawy, aby uznać go za groźnego dla bezpieczeństwa państwa, w którym się on znajduje oraz społeczeństwa tego państwa. Dostrzegając zatem niedostosowanie i nieadekwatność tworzonych ponad 70 lat temu obowiązujących do dziś regulacji, do aktualnych wyzwań i zagrożeń, o których mowa w powołanych wyżej orzeczeniach WSA w Białymstoku, a także przychylając się do twierdzenia tego sądu, że normy prawa międzynarodowego nie mogą bezwzględnie pozbawiać władzy ustawodawczej możliwości ustanawiania regulacji prawnych służących ochronie fundamentalnych i niezbywalnych wartości składających się na istotę suwerenności jakimi są bezpieczeństwo państwa oraz nienaruszalność jego granic, Sąd w składzie orzekającym zauważa potrzebę dynamicznej i celowościowej wykładni przepisu art. 33 ust. 2 Konwencji Genewskiej wobec jednostki która świadomie i dobrowolnie staje się elementem instrumentalizacji tj. członkiem zorganizowanej zbiorowości, stosującej przemoc oraz rażąco i w złej wierze naruszającej zasady legalnego przekraczania granicy. W ocenie Sądu, w takiej sytuacji państwo przyjmujące ma prawo uznać, że istnieją podstawy do uznania cudzoziemca dla groźnego dla bezpieczeństwa prawa i zastosować klauzulę zawartą w art. 33 ust. 2 Konwencji Genewskiej. W ocenie Sądu omawiana nowelizacja nie narusza także wskazanych w skardze przepisów Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz respektuje dotychczasowy dorobek orzeczniczy Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Ochrona przed nieuprawnionym wydaleniem lub zawróceniem odczytuje się w ramach art. 3 EKPC, zaś zakaz zbiorowego wydalania wynika z art. 4 Protokołu nr 4. W wyroku Wielkiej Izby z 13 lutego 2020 r. w sprawie N.D. i N.T. przeciwko Hiszpanii (wnioski nr 8675/15 i 8697/15) ETPC przyznał jednak pierwszeństwo ochronie granicy zewnętrznej UE i porządku prawnego w sytuacji podejmowania przez cudzoziemców, nawet poszukujących ochrony międzynarodowej, prób nielegalnego, zbiorowego przekraczania granicy w wybranych przez siebie miejscach. ETPC wyjaśnił przesłanki uzasadniające odstępstwo od zakazu zbiorowego wydalania cudzoziemców. W efekcie tego orzeczenia wskazuje się na konieczność ustalenia możliwości rzeczywistego skorzystania przez cudzoziemca z legalnej procedury przekroczenia granicy, co w odniesieniu do sytuacji na granicy lądowej wiąże się z dostateczną liczbą przejść granicznych, na których możliwie jest ubieganie się o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz ustalenia czy niekorzystanie przez cudzoziemca z dostępnych legalnych procedur jest obiektywnie uzasadnione okolicznościami, za które odpowiada państwo. Nie dochodzi bowiem do naruszenia zakazu zbiorowego wydalenia, jeżeli z terytorium państwa zostają usunięci cudzoziemcy, którzy z zaplanowanym z góry zamiarem, zbiorowo, nielegalnie przekraczają granicę w celu uniknięcia kontroli i zagrażają przez to bezpieczeństwu publicznemu pomimo dostępności ustanowionych w tym celu przejść granicznych i prawnych procedur. Analogicznie jak w sprawie N.D. i N.T. podkreślić należy, że za ewentualne trudności w dotarciu do miejsc legalnego przekroczenia granicy nie odpowiada Polska, ale odpowiedzialne są władze Białorusi. Ponadto zaznaczyć trzeba, że poza drogowym przejściem granicznym istnieje możliwość wnioskowania o wizę lub o ochronę międzynarodową w polskich przedstawicielstwach dyplomatycznych i konsularnych w krajach pochodzenia lub tranzytu (por. pkt 212 wyroku). Cudzoziemcy jednak świadomie nie wybierają legalnych, dostępnych procedur, lecz poczynając od przylotu na Białoruś lub do Rosji decydują się na współpracę z państwem stosującym instrumentalizację, a częstokroć także z międzynarodowymi grupami przestępczymi zajmującymi się przerzutem migrantów. Z akt sprawy nie wynika, że w przypadku Skarżącego Białoruś nie jest dla niego krajem bezpiecznym, gdzie jest narażony na presję oraz przemoc ze strony służb białoruskich. Skarżący udał się do tego kraju w sposób świadomy i dobrowolny – nie deklarował zagrożenia na terytorium tego państwa. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art 6 i 7 Dyrektywy proceduralnej, Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko zaprezentowane w ww. wyrokach WSA w Białymstoku, co do braku kompatybilności przepisów krajowych i unijnych, jak również, co do braku możliwości odmowy zastosowania przepisów ustawy krajowej, pomimo ich niezgodności z Dyrektywą. W ocenie Sądu, w składzie orzekającym doprowadziłoby to bowiem do naruszenia zasad ogólnych prawa UE. Słuszna jest bowiem argumentacja zawarta m. in. w ww. wyroku że w sytuacji gdy jednostka ubiegająca się o ochronę prawną powołuje się na własne naruszenie prawa - aktualizują się ogólne zasady europejskiej kultury prawnej wynikające z wspólnej tradycji konstytucyjnej praw członkowskich, zgodnie z którymi niemożliwe i wysoce niepożądane jest czerpanie korzyści z własnego bezprawia. Słusznie zatem, w ocenie sądu orzekającego, zasadę tą odnosi się do cudzoziemca, który wpisując się w bezprawne działania białoruskiego reżimu, nadużywa uprawnień wynikających z międzynarodowego i unijnego prawa uchodźczego i rażąco naruszając zasady przekraczania granicy stara się wywieść z tej okoliczności korzystne dla siebie skutki prawne. Z powyższych względów Sąd uznał, że nie mógł odmówić zastosowania art. 33a oraz 33b u.u.c.o. pomimo ich niezgodności z art. 18 KPP oraz Dyrektywą proceduralną. Zastosowanie ustawy krajowej było niezbędne dla realizacji wskazanych zasad ogólnych prawa UE. Niezależnie od powyższej argumentacji sąd stoi na stanowisku, że nowelizacja u.u.c.o. jest zgodna z prawem unijnym ze względu na zawartą w art. 72 TFUE klauzulę porządku publicznego i bezpieczeństwa wewnętrznego. Istnieje uzasadniona konieczność zastosowania przewidzianego w tym przepisie odstępstwa w celu wykonywania obowiązków dotyczących utrzymania porządku publicznego i ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego (por. wyrok TSUE z 22 czerwca 2023 r., C-823/21, EU:C:2023:504, pkt 68). Nowelizacja u.u.c.o. pozostaje także zgodna z unijną zasadą proporcjonalności. Brak jest więc podstaw do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do TSUE na wniosek skarżącego. W związku z powyższym, nie stwierdzając podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 ust 4 P.p.s.a. tj. jako sprawa w której przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłość. Przesłanka ta jest niezależna od ewentualnej zgody skarżącego.