II SAB/Rz 170/26

6 października 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu 6 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H sp. z o.o. z/s w [...] na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić H sp. z o.o. z/s w [...] kwotę 400 zł /słownie: czterysta złotych/, tytułem wpisu od odrzuconej skargi.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jako przedmiot zaskarżenia Skarżąca wskazała przewlekłe prowadzenie przez Wójta Gminy [...] postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że Organ pozostaje w bezczynności i bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie Organu do załatwienia sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania oraz sumy pieniężnej w wysokości 40 000 zł. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie przez Skarżącego środków zaskarżenie, względnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 Ppsa, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Środkiem zaskarżenia przysługującym stronie na bezczynność organu administracji publicznej jest ponaglenie. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a.), a jeżeli nie ma organu wyższego stopnia - do organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 2 k.p.a.). Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że Skarżący przed wniesieniem skargi nie spełnił wymagań formalnych warunkujących skuteczne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego. Za ponaglenie nie mogło zostać uznane, jak podnosi Skarżąca, pismo z 9 marca 2026 r. (k. 45 akt sądowych). Wymaga podkreślenia, że sam brak zatytułowania pisma jako "ponaglenie", co do zasady, nie stoi na przeszkodzie do uznania, że strona wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia. Jeżeli z treści pisma wynika, że strona zwraca się o załatwienie sprawy administracyjnej w terminie i zarzuca bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to pismo takie może stanowić ponaglenie w rozumieniu art. 37 Kpa. Niemniej musi zostać skierowane do organu wyższego stopnia, o czym stanowi wprost wskazana regulacja. Wskazane pismo Spółki nie zostało skierowane do organu wyższego stopnia względem Wójta, a ponadto, jego treść nie wskazuje, że wolą Skarżącej jest zainicjowanie jakiegokolwiek postępowania mającego na celu weryfikację skuteczności lub zasadności podjętych przez skarżony Organ. Pismo stanowi w istocie zapytanie, czy wnioskom Spółki został nadany bieg. To zaś oznacza, że Spółka nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia, co uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu. W związku z powyższym, Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa, orzekł, jak w sentencji postanowienia. Końcowo Sąd informuje, że odrzucenie skargi nie stoi na przeszkodzie ponownemu zainicjowaniu postępowania sądowego. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wymaga to – poza spełnieniem wymogów formalnych pisma procesowego – wniesienia skargi po uprzednim wniesieniu ponaglenia do organu wyższego stopnia w stosunku do organu skarżonego.