II SAB/Rz 148/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. D. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt II SAB/Rz 148/17 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie informacji publicznej postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.

Postanowieniem z dnia 6 lutego 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podstawą negatywnego rozstrzygnięcia było nie wskazanie żądanych informacji, w tym: nie wyjaśnienie formy i wielkości pomocy otrzymywanej od brata, nie wyjawienie dochodu, który uzyskuje z tytułu bycia wspólnikiem spółki jawnej, nie podanie poszczególnych wydatków na utrzymanie własne, domu, telefon, Internet oraz na utrzymanie ewentualnych samochodów, nie nadesłanie dokumentów wskazujących wysokość opłat dotyczących utrzymania domu oraz dokumentów obrazujących sposób partycypacji przez niego w zyskach spółki jawnej, której jest wspólnikiem. W sprzeciwie od powyższego postanowienia wnioskodawca podważa sposób postępowania referendarza sądowego, wyznaczanie w jego ocenie zbyt krótkiego terminu do wykonania zarządzenia, tworzenie w ten sposób sztucznych barier dla dostępu do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: sprzeciw nie znajduje uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: "P.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, podobnie z resztą jak pozostałych postępowań sądowych, jest obowiązek uiszczenia kosztów związanych z dochodzeniem swoich spraw przed sądem. Jak stanowi art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Każdy kto występuje z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy powinien liczyć się z obowiązkiem szczegółowego przedstawienia informacji przemawiających za jego pozytywnym rozpoznaniem. Zgodnie z art. 252 § 1 P.p.s.a.: wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (...). Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego – art. 255 P.p.s.a. W świetle powyższych przepisów sytuacja majątkowa, rodzinna, zarobkowa wnioskodawcy, jakkolwiek w jego przekonaniu trudna, dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania wnioskowanej pomocy, gdy zostanie należycie wykazana i także w zakresie odpowiadającym wykazaniu. W interesie wnioskodawcy leży przedstawienie wszystkich dokumentów, które potwierdzać będą, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu wnioskowanej pomocy. Ocena ta sprowadzać się musi do matematycznego porównania z jednej strony dochodów, posiadanego majątku, z drugiej zaś wydatków. Wymóg wykazania, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny w praktyce oznaczać będzie sytuację, w której wskazany bilans sprowadzać się będzie do zera, gdzie ponoszone konieczne wydatki absorbować będą całe dochody. Sąd zgadza się z dokonaną przez referendarza oceną o braku podstaw do przyznania wnioskowanej pomocy, która wobec nie przedstawienia w sprzeciwie nowych okoliczności, pozostaje aktualna. Wnioskodawca twierdzi, że wskazane przez niego we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności są wystarczające do przyznania wnioskowanej pomocy w postaci zwolnienia go od kosztów sądowych. Z informacji tych wynika, że posiada dom o powierzchni 180 m kw., położony na działce wielkości 4,5 ara, budynek magazynowo – biurowy na działce o powierzchni 27 arów, obie nieruchomości obciążone hipoteką. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.413,98 zł, z którego potrącane są alimenty na rzecz syna w wysokości 750 zł. Tymczasem z informacji znanych Sądowi z urzędu ( przed tutejszym Sądem toczy się wiele spraw ze skargi P. D.) wynika, że wnioskodawca jest wspólnikiem P. sp.j. z siedzibą w [....], posiada poza wykazanym majątkiem pojazdy mechaniczne oraz korzysta z pomocy brata. Wobec powyższego za w pełni uzasadnione należało ocenić wezwanie referendarza o uzupełnienie złożonego oświadczenia o informacje w tym zakresie, a wobec ich braku odmowę przyznania wnioskowanej pomocy. Nie wyjaśnienie powyższych kwestii czyniło wniosek nieuzasadnionym. Sąd nie podziela podniesionego w sprzeciwie zarzutu dotyczącego zbyt krótkiego terminu wyznaczonego przez referendarza sądowego do uzupełnienia wskazanych okoliczności. Wezwanie referendarza zostało skierowane do skarżącego w dniu 6 grudnia 2017 r. a odebrane w dniu 22 grudnia 2017 r. Wnioskodawca nie uzupełnił barków ani w pierwotnie wyznaczonym terminie 7 dni, który upłynął bezskutecznie w dniu 29 grudnia 2017 r. ani też w sprzeciwie od postanowienia referendarza wniesionym w dniu 5 marca 2018 r. W ocenie Sądu wyznaczony przez referendarza termin był wystarczający do uzupełnienia wskazanych braków. Skarżący jest w posiadaniu wszystkich żądanych informacji. Wydatki na utrzymane domu dokumentują rachunki, które skarżący musi posiadać, dochód uzyskiwany z tytułu bycia wspólnikiem sp.j. wynika z rozliczenia podatkowego, średniomiesięczny dochód stanowi prosty wynik rachunkowy, polegający na przeliczeniu dochodu przez liczbę miesięcy, który wnioskodawca jest w stanie przeprowadzić, wydatki na wyżywienia, ubranie, pomoc brata wystarczyło uprawdopodobnić. Zatem termin siedmiu dni nie był jak podnosi wnioskodawca przejawem pokazu władzy sędziowskiej lecz terminem, jakie zwykło wyznaczać się przy tego rodzaju czynnościach. Należy również podkreślić, że gdyby przeszkodą w wykonaniu zarządzenia referendarza miał być zbyt krótki termin, wnioskodawca powinien był uzupełnić te dane w złożonym sprzeciwie. Tymczasem takich informacji w sprzeciwie nie zawarto. Wobec powyższego Sąd uznał postanowienie referendarza za prawidłowe i na podstawie art. 260 §1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.