II SAB/Rz 114/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w K. na bezczynność Burmistrza Gminy [...] w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Burmistrz Gminy [...] dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Gminy [...] na rzecz strony skarżącej F. z siedzibą w K. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W dniu 26 stycznia 2022 r. na adres elektroniczny Urzędu Miejskiego w [...] wpłynął wniosek Fundacji [...] (Fundacja/strona skarżąca) o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie odpowiedzi na pytania: 1) czy Państwa Urząd oferował szczególne formy udzielania pomocy przedsiębiorcom prowadzącym działalność na podległym Państwu terenie (w szczególności w związku epidemią COVID-19), a jeśli tak – to jakie były to formy wsparcia?; 2) ile wniosków o udzielenie takiej pomocy wpłynęło w roku 2020 oraz 2021?; 3) w jakiej wysokości mają Państwo zabezpieczony budżet na podobne działania w 2022 roku? Fundacja wskazała, aby odpowiedzi udzielić w formie zwrotnej wiadomości e-mail. W dniu 17 maja 2022 r. do Urzędu Miejskiego w [...] wpłynęła skarga Fundacji reprezentowanej przez adwokata na bezczynność Burmistrza [...] (organ) w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w której zarzucono naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Fundacja wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 26 stycznia 2022 r. a także o zasądzenie na swoją rzecz od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Fundacja wyjaśniła, że jednym z jej głównych celów statutowych jest pomoc przedsiębiorcom oraz osobom ubiegającym się o taki status. W tym celu Fundacja m. in. buduje bazę danych mającą służyć analizie dotychczasowych rozwiązań związanych z pomocą tymże podmiotom. Jeden z projektów Fundacji obejmuje m. in. badanie wpływu epidemii Covid-19 na trudności związane z zakładaniem i prowadzeniem działalności gospodarczej. Biorąc to pod uwagę, na podstawie u.d.i.p. Fundacja wniosła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek został złożony drogą elektroniczną na adres: sekretariat@[....].pl, wskazany zarówno na stronie internetowej, jak i w Biuletynie Informacji Publicznej organu. Fundacja zaznaczyła, że wyjaśniła w jakim celu chce pozyskać w/w dane, wskazując na jedną z możliwych dróg ich udostępnienia, a także podała dane identyfikujące fundację. Fundacja stwierdziła, że nie została powiadomiona w ustawowo określonym terminie zarówno o powodach opóźnienia, terminie w jakim organ udostępni informacje, jak również o ewentualnych kosztach związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. Bez wątpienia bezczynność organu stanowi znaczące utrudnienie w wykonywaniu działalności statutowej Fundacji. Przytaczając orzeczenia sądów administracyjnych Fundacja stwierdziła, że nieodebranie czy też nieodczytanie przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, nie może obciążać wnioskodawcy. Natomiast wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana. Pismem opatrzonym datą 17 maja 2022 r. organ udzielił wnioskowanej informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę z dnia 18 maja 2022 r. organ wniósł o oddalenie skargi, ewentualnie o umorzenie postępowania i nieobciążanie organu kosztami postępowania. W uzasadnieniu organ stwierdził, że nie kwestionuje faktu nieudzielenia Fundacji żądanej informacji publicznej. Organ wyjaśnił, że oprócz prawidłowej konfiguracji poczty elektronicznej i jej dobrej obsługi technicznej, zapewniony jest niezwłoczny odbiór przesyłanych pism na jej adres. W BIP organu znajduje się Rejestr wniosków o udostępnienie informacji publicznej zawierający także informację o możliwości dostępu do informacji publicznej, jej przedmiocie, sposobie jej uzyskania, a także treść udzielonych odpowiedzi, co sprawia, że zainteresowani mogą uzyskać wiele informacji o działalności organów władzy publicznej i innych organów wykonujących zadania publiczne. W celu zapewnienia pełnego dostępu do informacji publicznej, Gmina [...] priorytetowo traktuje obowiązek jej udostępniania. Oprócz zorganizowania poczty elektronicznej, każde pismo z zakresu dostępu do informacji publicznej jest rejestrowane w BIP. Po dokonaniu czynności sprawdzających w związku ze złożoną skargą, organ ustalił, że przyczyną nie udzielenia odpowiedzi było nieodczytanie wniosku i stąd brak skierowania na odpowiednie stanowisko pracy w Urzędzie w celu udzielenia odpowiedzi. W dniu otrzymania skargi żądana informacja została natychmiast opracowana i udzielona Fundacji w tym dniu drogą elektroniczną. Organ zauważył, że Fundacja nie wskazała na czym miało polegać utrudnienie wykonywania jej działalności statutowej w związku z nieotrzymaniem odpowiedzi na wniosek, ponadto Fundacja nie ponowiła żądania udostępnienia tej informacji na podstawie art. 13 u.d.i.p, podczas gdy wówczas otrzymałaby żądaną informację, bez konieczności kierowania sprawy na drogę sądową. W dniu 21 czerwca 2022 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo Fundacji, w którym wniosła ona o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, stwierdzenie że organ dopuścił się bezczynności oraz o zasądzenie od organu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Fundacja wskazała, że jak wynika z odpowiedzi na skargę, dopiero wniesienie skargi na bezczynność spowodowało udzielenie przez organ odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Fundacja podtrzymała również żądanie dotyczące zwrotu kosztów postępowania wskazując przy tym, że koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych w sprawach takich jak przedmiotowa nie są wygórowane i nie pokrywają rynkowych stawek związanych z prowadzeniem sprawy ze skargi na bezczynność organu. Skarżony organ w piśmie z dnia 6 lipca 2022 r. stwierdził, że nie jest możliwe przesłanie Sądowi wydruku wniosku Fundacji z dnia 26 stycznia 2022 r., "ponieważ żądanego wniosku nie otrzymaliśmy". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu jako oczywiście uzasadniona. Przedmiotowa sprawa dotyczy wniosku strony skarżącej z dnia 26 stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udzielania przez Gminę szczególnych form wsparcia dla przedsiębiorców w latach 2020-2021 oraz planowanych wydatków na ten cel w 2022 r. Zakres podmiotowy i przedmiotowy obowiązku udostępnienia informacji publicznej przez skarżony organ nie budzi wątpliwości. Gmina i jej organ wykonawczy (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) mają obowiązek udzielania informacji publicznej m.in. w zakresie dysponowania majątkiem publicznym i udzielanej pomocy publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) i g) u.d.i.p.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2. Ponieważ wskazane wyżej wyjątki nie miały zastosowania w przedmiotowej sprawie, dlatego należy uznać, że ustawowy 14-dniowy termin udostępnienia przez skarżony organ żądanej informacji publicznej upłynął bezskutecznie 9 lutego 2022 r. Żądana informacja publiczna została udostępniona przez organ, po wniesieniu skargi, w dniu 18 maja 2022 r. (pismo procesowe organu z dnia 6 lipca 2022 r. oraz wydruk odpowiedzi, k. 34-35 akt sądowych), a więc ze znacznym przekroczeniem ustawowego terminu. Skarżony organ w odpowiedzi na skargę (pismo z dnia 18 maja 2022 r.) nie kwestionował faktu skierowania do niego wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej. Istotnie z akt sprawy wynika, że strona skarżąca skierowała wniosek na wskazany na publicznej stronie internetowej Urzędu Miejskiego adres elektroniczny tego Urzędu (k. 11-14 akt sądowych). Skarżony organ wskazał w piśmie z dnia 18 maja 2022 r., że przyczyną nieudzielenia odpowiedzi na wniosek strony skarżącej było "nieodczytanie wniosku". Pozbawione zatem wiarygodności jest zawarte w piśmie organu z dnia 6 lipca 2022 r. twierdzenie, że organ ten nie otrzymał wniosku strony skarżącej z dnia 26 stycznia 2022 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że zapewnienie właściwej i prawidłowej obsługi techniczno-organizacyjnej publicznej poczty elektronicznej podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznych jest obowiązkiem tych podmiotów, a ryzyko błędów lub pomyłek w tym zakresie nie może obciążać podmiotów wnioskujących o udzielenie informacji publicznej. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że w sprawie, której dotyczy skarga, doszło do naruszenia terminu rozpoznania wniosku, co oznacza, że skarżony organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku. W punkcie pierwszym wyroku orzeczono zatem na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jak w sentencji. W punkcie drugim wyroku Sąd stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność skarżonego organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Podstawą takiej kwalifikacji są okoliczności związane z szybką reakcją na skargę i niezwłocznym udzieleniem odpowiedzi na wniosek strony skarżącej, pomimo znacznego przekroczenia ustawowego terminu. Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika jednak, że organ nie miał wiedzy o naruszeniu terminu i skutecznym złożeniu wniosku, skoro – jak przyznał – nie doszło do jego "odczytania" w systemie teleinformatycznym. W punkcie trzecim wyroku orzeczono natomiast na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzeniu od skarżonego organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które złożył się uiszczony wpis sądowy (100 zł) oraz koszty zastępstwa adwokackiego (497 zł).