II SAB/Po 77/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika J. A. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 77/17 w sprawie ze skargi J. A. na bezczynność Starosty w przedmiocie odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę; postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak

Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 77/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę J. A. na bezczynność Starosty w wydaniu decyzji o odszkodowaniu za działkę nr [...], wydzieloną pod drogę publiczną. Sąd przyjął, że sprawa objęta skargą jest tożsama – w części dotyczącej zarzutu braku ustalenia i wypłaty odszkodowania - ze sprawą o sygn. akt II SAB/Po 67/11, osądzoną prawomocnym wyrokiem z dnia 7 grudnia 2011 r. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego – radcy prawnemu G. W. - w dniu 26 czerwca 2017 r. (k. 29 akt sądowych). Nadaną w dniu 06 lipca 2017 r. (k. 39 akt sądowych) przesyłką pocztową, pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na opisane powyżej postanowienie z dnia 14 czerwca 2017 r. Wraz z zażaleniem pełnomocnik złożył do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego podniósł, że wobec argumentacji przyjętej przez Sąd w uzasadnieniu postanowienia konieczne jest wyjaśnienie wątpliwości, jakie pojawiły się wobec jednoznacznego stwierdzenia przez Sąd, że podmiotem wnioskującym o podział nieruchomości skarżącego był Zarząd Powiatu Gostyńskiego, podczas gdy w decyzji podziałowej podano, że została wydana na wniosek skarżącego. W tym celu już w dniu otrzymania postanowienia Sądu, tj. 26 czerwca 2017 r., pełnomocnik skarżącego w postępowaniu administracyjnym – J. K., sporządził i wystąpił do organu wydającego decyzję podziałową – Burmistrza [...]. z wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości co do treści tej decyzji. Żądanie to w dniu następnym – tj. 27 czerwca 2017 r., wpłynęło do organu, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru tej korespondencji. W dniu 06 lipca 2017 r. doręczone zostało skarżącemu pismo wyjaśniające Burmistrza B. W. z dnia 4 lipca 2017 r., wraz z kopią wniosku o podział nieruchomości z dnia 24 maja 2010 r. i tego samego dnia skarżący wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu sygn. akt II SAB/Po 77/17 z dnia 14 czerwca 2017 r. Pełnomocnik podniósł, że nie jest i nie może być winą skarżącego to, że Burmistrz B. W. nie wyjaśnił sprawy "od ręki", tj. niezwłocznie, tylko po upływie tygodnia. Nie może też ulegać wątpliwości i to, że wyjaśnienie sporu co do osoby wnioskodawcy o podział nieruchomości, ma w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie. Jednocześnie o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (tak jak w przedmiotowej sprawie). Skarżący wykazał się szczególną starannością, gdyż wszystkich możliwych, a koniecznych czynności, dokonał jeszcze tego samego dnia. Do wniosku załączono: - żądanie strony z dnia 26.06.2017 r. o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji Burmistrza B. W. znak: [...] z dnia [...] 2010 r. - odpowiedź - pismo Burmistrza B. W. z dnia 04 lipca 2017 r. - kserokopię wniosku J. A. o podział nieruchomości z dnia 24 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. W ocenie Sądu, wymogi formalne wniosku o przywrócenie terminu zostały w przedmiotowej sprawie zachowane. Nie budzi wątpliwości, że wraz z wnioskiem strona dokonała uchybionej czynności wniesienia skargi i że spóźnienie wywołało negatywne skutki procesowe. W okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy przyjąć również należy, że składając przedmiotowy wniosek 6 lipca 2017r. strona skarżąca dochowała siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ppsa, liczonego od daty uzyskania informacji z uwzględnieniem których konstruuje zarzuty zażalenia. W tej sytuacji dochowanie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., nie budzi wątpliwości. Nadto strona skarżąca przywołała okoliczności, które jej zdaniem stanowią niezawinione przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożono zażalenie, którego dotyczy ten wniosek (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Należy zatem przyjąć, że strona skarżąca uczyniła zadość wymogom umożliwiającym merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na opisane wyżej postanowienie Sądu z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 77/17. Przechodząc do oceny okoliczności podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu należy zwrócić uwagę, że brak winy po stronie podmiotu dokonującego, czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej, stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku - por. np. post. NSA z 26 października 2009 r., I OZ 996/09 (LexPolonica nr 2294712). Wyjaśnić następnie należy, iż pojęcie wypadków wyjątkowych nie zostało określone w ustawie, a prawodawca pozostawił ocenę w tym zakresie sędziemu. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. sytuacje nadzwyczajne, jak przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, mylne poinformowanie strony o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia. Nie uprawdopodabnia natomiast braku winy taka sytuacja, jak oczekiwanie na poradę radcy prawnego. Jednocześnie wyjaśnić należy, że do sądu rozpoznającego wniosek o przywrócenie terminu należy ustalenie, na podstawie całokształtu okoliczności występujących w danej sprawie, czy w realiach konkretnej sprawy zachodzi przypadek, który można uznać za wyjątkowy. Ciężar uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek świadczących o niezawinionym uchybieniu terminu obciąża osobę, która z wnioskiem takim występuje. Jako okoliczności, które zdaniem pełnomocnika strony skarżącej skutkowały niezawinionym uchybieniem terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 14 czerwca 2017 r., wskazano na konieczność uzyskania informacji, które strona skarżąca uznała za istotne dla wyniku sprawy. Tymczasem w opinii Sądu, zarzuty zażalenia nie uprawniają do przyjęcia stanowiska, że uzyskane obecnie informacje miały znaczenie dla oceny zasadności wniesienia tego środka zaskarżenia. W zażaleniu podniesiono bowiem zarzut nieprawidłowego przyjęcia przez sąd tożsamości sprawy rozpatrzonej wyrokiem z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 67/11, ze sprawą rozpatrzoną postanowieniem z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 77/17. W tym zakresie skarżący w zażaleniu podnosi, iż skarga z dnia 22 września 2011 r. dotyczyła bezczynności Starosty w niewydaniu decyzji o jakich mowa w art. 11a ust. 1 i art. 12 ust. 4a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tj. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za nieruchomość, która z mocy prawa stała się własnością jednostki samorządu terytorialnego w celu realizacji inwestycji drogowej), natomiast skarga z dnia 1 grudnia 2016 r. dotyczyła bezczynności Starosty w niewydaniu decyzji o której mowa w art. 129 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – tj. odrębnej decyzji o odszkodowaniu za działkę gruntu wydzieloną pod drogę publiczną z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela (a nie zarządcy drogi). Nie wchodząc na tym etapie w merytoryczne aspekty sprawy ze skargi na bezczynność należy zauważyć, że przepis art. 129 ustawy o gospodarce nieruchomościami został wymieniony w skardze zarejestrowanej pod sygn. akt II SAB/Po 77/17. W konsekwencji, przy tak skonstruowanych zarzutach skargi na bezczynność, argument w postaci konieczności dotarcia do dokumentu potwierdzającego, że skarżący złożył wniosek o podział nieruchomości w wyniku którego wydzielona została działka nr [...], nie miał znaczenia dla podjęcia decyzji o potrzebie zaskarżenia postanowienia Sądu z dnia 14 czerwca 2017 r. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że przepisy prawa nie uzależniają wniesienia środka zaskarżenia od uzyskania przez stronę dodatkowych informacji co do przedmiotu sprawy (podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt II SO/Ol 13/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona może przytaczać argumenty na poparcie swego stanowiska już po wniesieniu środka zaskarżenia, sygnalizując sądowi, że taka sytuacja w danym przypadku wystąpiła i uzupełni argumentację zażalenia w późniejszym terminie. Powyższe stanowisko znajduje również oparcie w orzecznictwie sądów powszechnych, które na gruncie stosowania art. 130 Kodeksu postępowania cywilnego przyjmuje, że "nie przytoczenie w apelacji zarzutów skierowanych przeciwko zaskarżonemu wyrokowi, jak i ich uzasadnienia, stanowią jej braki formalne, podlegające usunięciu w ramach tzw. postępowania naprawczego. W związku z tym, nawet wniesienie przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego czy adwokata, pisma procesowego nazwanego apelacją, ale nie zawierającego zarzutów przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji i ich uzasadnienia, nie może tylko z tego względu dyskwalifikować go jako apelacji, o ile z jego treści wynika niewątpliwa wola i dążenie zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji, w szczególności, jeśli pismo to zawiera wszystkie pozostałe elementy wymagane dla apelacji oraz pisma procesowego. Motywy jakimi kieruje się pełnomocnik sporządzając w taki sposób środek odwoławczy są de lega lata prawnie irrelewantne dla niedopuszczalności odrzucenia apelacji, bez wcześniejszego wezwania profesjonalnego pełnomocnika do usunięcie tych braków formalnych" (tak postanowienie Sądu Najwyższego z 5 lutego 2016 r. sygn. IV CZ 95/15 Lex nr 2002038). W świetle powyższego uznać należało, że oczekiwanie przez pełnomocnika skarżącego na udzielenie odpowiedzi przez Burmistrza [...]., nie stało na przeszkodzie do wniesienia zażalenia w ustawowym terminie. Pełnomocnik skarżącego mógł bowiem złożyć wymieniony środek zaskarżenia w terminie przewidzianym do dokonania tej czynności, a następnie uzupełnić zażalenie poprzez złożenie wyjaśnień i dowodów uzyskanych od Burmistrza [...]. Tym samym podniesionych w uzasadnieniu wniosku okoliczności nie sposób uznać za usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie uwzględnił. Stąd postanowiono jak w sentencji. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak