II SAB/Po 297/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na przewlekłość Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odrzucić skargę

Pismem z dnia 19 września 2026 r. A. G. (dalej jako: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej przez Burmistrza Miasta (dalej jako: "Burmistrz" lub "organ"). Skarżąca zażądała: stwierdzenia, że Burmistrz dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpatrzeniu jej wniosku z dnia 9 lipca 2026 r.; stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenia grzywny organowi oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskiem z dnia 9 lipca 2026 r. skarżąca zwróciła się do Burmistrza o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej gospodarowania mieszkaniowym zasobem komunalnym Gminy [...] oraz nieruchomościami gminnymi w latach 2009-2026. Wniosek wpłynął do Urzędu Miejskiego w [...] w dniu 13 lipca 2026 r. W piśmie z dnia 14 lipca 2026 r. Burmistrz poinformował, że przedłuża termin na udzielenie odpowiedzi do 14 września 2026 r. Z kolei w dniu 11 września 2026 r. wydana została przez organ decyzja odmowna, która wysłana została do skarżącej dopiero w dniu 16 września 2026 r., a więc po rozprawie sądowej w sprawie [...], która miała miejsce w dniu 20 sierpnia 2026 r. Wskazując powyższe okoliczności skarżąca podała, że organ niesłusznie przedłużył termin do załatwienia sprawy, co uniemożliwiło jej wykorzystanie wnioskowanych informacji w toczącym się postępowaniu karnym. W opinii skarżącej działanie to było celowe, ponieważ Burmistrz miał świadomość wyznaczonego terminu rozprawy, co naruszyło jej prawo do rzetelnego procesu. Do skargi dołączone zostały kopie następujących dokumentów: wniosku z dnia 9 lipca 2026 r. dotyczącego udostępniania akt sprawy [...], skierowanego do Sądu Rejonowego w [...] odpowiedzi na wyżej wymieniony wniosek z dnia 14 lipca 2026 r.; decyzji Burmistrza z dnia 11 września 2026 r., znak: [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie części wniosku z dnia 9 lipca 2026 r.; pisma udzielającego odpowiedzi w pozostałym zakresie wniosku z dnia 9 lipca 2026 r.; zawiadomienia o wyznaczeniu terminu rozprawy w sprawie o sygn. [...] "uzupełniania stanowiska w przedmiocie odwołania / skargi na decyzję Burmistrza Miasta z dnia 11 września 2026 r." – pismo z dnia 21 września 2026 r. W odpowiedzi na skargę z dnia 1 października 2026 r. Burmistrz wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej z uwagi na fakt, że w dacie jej wniesienia sprawa była już załatwiona, a zarzucany stan przewlekłości nie istniał lub ewentualnie – w razie niepodzielenia powyższego stanowiska – oddalenie skargi, najdalej zaś – w razie stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania – że miało ono miejsce bez rażącego naruszenia prawa. Ponadto wskazano, że w sprawie wniosku skarżącej zarejestrowana została już skarga w tut. Sądzie pod sygnaturą II SAB/Po 285/26. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek skarżącej wpłynął do urzędu w dniu 13 lipca 2026 r. a już 14 lipca 2026 r. Burmistrz wskazał termin załatwienia wniosku na nie później niż do 14 września 2026 r. Korespondencja zawierająca odpowiedź na wniosek wraz z decyzją odmawiającą udzielenia informacji w części jego zakresu nadana została w dniu 11 września 2026 r. po godz. 14:00, a wobec zakończenia obsługi poczty wychodzącej została nadana w najbliższy dzień roboczy, tj. 14 września 2026 r. Skarga na przewlekłość została zaś wniesiona w dniu 22 września 2026 r., po wniesieniu przez skarżącą skargi na bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku, zarejestrowanej pod sygnaturą II SAB/Po 285/26, a także po załatwieniu wniosku pismami z dnia 11 września 2026 r. oraz ich nadaniu do skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej jako: "P.p.s.a."). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu do wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak naruszenia interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Oceniając dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje na mocy art. 3 § 2 pkt 8-9 P.p.s.a. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nich nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych oraz przewlekłość prowadzonego postępowania. W judykaturze podnosi się, że zarówno skarga na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania, skierowane są przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona, bądź nie jest załatwiana. Podkreślić przy tym należy, że ocena wystąpienia każdego ze stanów pasywności organu administracji (tj. bezczynności lub przewlekłości) dokonywana jest przez sąd administracyjny każdorazowo na dzień wniesienia skargi. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności faktyczne należy wskazać, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, Sąd ten wyraził pogląd, że wniesienie skargi na bezczynność (przewlekłość) po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak zaznaczył NSA w uzasadnieniu powołanej uchwały, zasadniczym celem skargi na bezczynność (przewlekłość) organu administracji publicznej, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności (przewlekłości). Natomiast tylko celem wtórnym jest uzyskanie prejudykatu w procesie odszkodowawczym. Stąd też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność (przewlekłość) wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Załatwienie sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. stanu bezczynności (przewlekłości). Użyty w art. 53 § 2b P.p.s.a. termin "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca, a który jest właściwy do wniesienia skargi na bezczynność musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność (przewlekłość) z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności lub przewlekłości obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności (przewlekłości) aż do załatwienia sprawy, której bezczynność (przewlekłość) dotyczy. W niniejszej sprawie skarga na przewlekłość Burmistrza Miasta dotycząca udostępnienia informacji publicznej (pismo z dnia 19 września 2026 r.) została wniesiona do Sądu, za pośrednictwem organu, w dniu 22 września 2026 r. Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych, w dniu 11 września 2026 r. Burmistrz wydał decyzję (znak: [...]) odmawiającą udzielenia informacji w zakresie pkt 1, 3, 6 i 7 wniosku z dnia 9 lipca 2026 r., a w pozostałym zakresie udzielił informacji (odrębnym pismem z tego samego dnia. Przesyłka zawierająca oba te dokumenty odebrana została przez skarżącą osobiście w dniu 16 września 2026 r., a więc po załatwieniu żądania skarżącej w prawem przewidziany sposób. W skardze skarżąca podała, że decyzja odmowna z 11 września 2026r. została jej doręczona. W tej sytuacji, mając na uwadze stanowisko wyrażone w cytowanej uchwale NSA, skarga na bezczynność organu wniesiona po załatwieniu wniosku (wydanie decyzji oraz udzielenie informacji) jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł w sentencji postanowienia.