II SAB/Po 296/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 października 2026 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić Skarżącemu kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu skargę na na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wyjaśniając, iż nie podpisane, pomimo wezwanie, ponaglenie nie wywołało jakichkolwiek skutków materialnoprawnych. W ocenie organu tym samym nie została spełniona przesłanka wyczerpania środków zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Badanie merytoryczne skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności pod względem formalnym i fiskalnym. Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej jako p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Co do zasady, w przypadku zwłoki organu w sprawie administracyjnej strona przed wniesieniem skargi obowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 – dalej: k.p.a.), który w § 1 stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), względnie – jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W § 3 tego artykułu przewidziano, że ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1) albo do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, por. również postanowienia NSA z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2754/20 i 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 950/19, wyrok NSA z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 973/19 – orzeczenia dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu musi poprzedzać tego rodzaju środek prawny. Brak ponaglenia czyni zaś skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. np. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt II OSK 298/21, dostępne jw.). Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, skarga strony na bezczynność Wojewody nie została poprzedzona skutecznie wniesionym ponagleniem w tym zakresie. Z akt sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że wniesione do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponaglenie (k. 49 akt administracyjnych) na niezałatwienie w terminie nie zostało podpisane przez pełnomocnika Skarżącego. W związku z powyższym, organ prawidłowo wezwał - w trybie art. 64 § 2 k.p.a. – pełnomocnika Skarżącego do usunięcia braku formalnego ponaglenia przez jego podpisanie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia ponaglenia bez rozpoznania. Przypomnieć w tym miejscu należy, że ponaglenie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a., a zatem powinno zawierać niezbędne elementy wskazane w art. 63 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Natomiast zgodnie z art. 63 § 2 k.p.a., podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Ponadto stosownie do art. 63 § 3 k.p.a., podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Jeżeli podanie nie spełnia wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż wniesione ponaglenie nie było podpisane, co skutkowało wystosowaniem przez organ wezwania do uzupełnienia braków tego podania. Podkreślenia wymaga, że w rozpatrywanej sprawie wezwanie o uzupełnienie braków formalnych ponaglenia zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 7 lipca 2026 r. (k. 55 akt administracyjnych). Pomimo wezwania pełnomocnik Skarżącego w zakreślonym terminie nie podpisał ponaglenia, co obligowało organ do pozostawienia ponaglenia bez rozpoznania (k. 64 akt administracyjnych). W konsekwencji uznać należy, że w sprawie nie zostało skutecznie wniesione ponaglenie, gdyż znajdujące się w aktach sprawy ponaglenie z dnia 2 lipca 2026 r. nie zostało podpisane. Podsumowując, brak skutecznie wniesionego ponaglenia w niniejszej sprawie powoduje, że nie wyczerpano możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego, a zatem wniesiona skarga na bezczynność Wojewody jest niedopuszczalna. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.