II SAB/Po 195/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. K. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia odrzucić skargę

Pismem z dnia 22 czerwca 2026 r. I. K. (dalej jako: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: "ZUS") w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z dnia 5 lutego 2026 r. o przyznanie świadczenia wychowawczego na dziecko J. K. na okres świadczeniowy trwający od 1 czerwca 2026 r. do 31 maja 2027 r. Skarga została wniesiona w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem organu poprzez system PUE ZUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi w pierwszej kolejności Sąd bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy zachodzą wszystkie przesłanki dopuszczalności zaskarżenia, czyli czy spełnione zostały wszystkie warunki wymagane przez przepisy prawa do skutecznego jej wniesienia. Stosownie do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (§ 1). Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio (§ 1a). Platforma PUE ZUS nie stanowi elektronicznej skrzynki podawczej, o której mowa w art. 54 § 1 a P.p.s.a. Definicję elektronicznej skrzynki podawczej zawiera art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703 ze zm.; dalej jako: "u.i.d.p."). Pod tym pojęciem ustawa o informatyzacji rozumie dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Ponadto art. 3 pkt 13 u.i.d.p. stanowi, że elektroniczna platforma usług administracji publicznej (ePUAP) to system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet. Podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, która powinna spełniać standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji oraz zapewnia jej obsługę (art. 16 ust. 1a u.i.d.p.). Elektroniczna skrzynka podawcza spełniająca standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji nie jest tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 841/25; postanowienie WSA w Kielcach z dnia 9 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Ke 334/25; postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 738/25, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 10 września 2025 r., sygn. akt II SAB/Po 229/25 oraz z dnia 14 stycznia 2026 r., sygn. akt III SA/Po 192/26, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 29 czerwca 2026 r., sygn. II SA/Po 495/26). Dobrowolnie wybrany przez stronę tryb (forma) wniesienia skargi determinuje wymogi, jakim powinien on odpowiadać oraz ocenę jego dopuszczalności. Obowiązkiem sądu jest zbadanie dochowania wszystkich reguł w tym zakresie. W sytuacji, gdy strona wybiera złożenie skargi w formie dokumentu elektronicznego, to – jak wynika z treści przytoczonych powyżej przepisów – może tego dokonać skutecznie tylko i wyłącznie wnosząc skargę do elektronicznej skrzynki podawczej organu na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (ePUAP), za pośrednictwem którego składana jest skarga. Co istotne, strona została również pouczona o możliwości złożenia skargi w formie pisemnej. Skarżący zdecydował jednak o skierowaniu skargi poprzez platformę PUE ZUS. Zgodnie z informacją umieszczoną na stronie https://www.zus.pl/baza-wiedzy/o-platformie-uslug-elektronicznych-pue-/o-platformie-uslug-elektronicznych-pue-/informacje-dotyczace-pue, Platforma Usług Elektronicznych ZUS (PUE/eZUS) to narzędzie, które ułatwia dostęp do usług świadczonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jednym z jego najważniejszych elementów jest portal PUE/eZUS. Dzięki niemu osoba uprawniona może przejrzeć dane zgromadzone w ZUS, przekazać dokumenty ubezpieczeniowe, składać wnioski i otrzymywać na nie odpowiedzi, zadawać pytania i otrzymywać odpowiedzi z ZUS, umawiać się na wizyty w jednostce ZUS. PUE ZUS jest więc systemem teleinformatycznym funkcjonującym w ramach ZUS. W konsekwencji brak było podstaw do uznania, że skarżąca skutecznie wniosła skargę do sądu administracyjnego. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. odrzucił skargę jako niedopuszczalną z innych przyczyn, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.